Bosh sahifa Blog Sahifa 2

O‘zbekistonda 1-iyundan nimalar o‘zgaradi?

0

Tabiiy gaz va elektr energiyasi narxlari oshadi

Elektr plitalari bilan jihozlangan ko‘p kvartirali uylar va yotoqxonalarda yashaydigan maishiy iste’molchilar uchun tariflar:

  • 200 kVt/soatgacha — 1 kVt·soat uchun 300 so‘mdan 325 so‘mgacha (+8,3%);
  • 201−500 kVt/soat — 400 so‘mdan 450 so‘mgacha (+12,5%);
  • 501−1000 kVt/soat — 500 so‘mdan 550 so‘mgacha (+10%);
  • 1001−5000 kVt/soat — 750 so‘mdan 800 so‘mgacha (+6,7%);
  • 5001−10 000 kVt/soat — 875 so‘mdan 950 so‘mgacha (+8,6%);
  • 10 000 kVt/soatdan yuqori — 1000 so‘mdan 1100 so‘mgacha (+10%).

Qolgan maishiy iste’molchilar uchun bir oylik iste’moldan kelib chiqib, quyidagicha:

  • 200 kVt/soatgacha — 1 kVt/soat uchun 600 so‘mdan 650 so‘mgacha (+8,3%);
  • 201−500 kVt/soat — 800 so‘mdan 900 so‘mgacha (+12,5%);
  • 501−1000 kVt/soat — 1000 so‘mdan 1100 so‘mgacha (+10%);
  • 1001−5000 kVt/soat — 1500 so‘mdan 1600 so‘mgacha (+6,7%);
  • 5001−10 000 kVt/soat — 1750 so‘mdan 1900 so‘mgacha (+8,6%);
  • 10 000 kVt/soatdan yuqori — 2000 so‘mdan 2200 so‘mgacha (+10%).

Isitish mavsumi (boshqa mavsum) da aholiga yetkazib beriladigan 1 kub metr tabiiy gaz narxi quyidagicha oshadi:

  • oyiga 500 kub metrgacha (isitish mavsumidan tashqari — 100 kub metr) — har bir kub metr uchun 1000 so‘mdan 1100 so‘mgacha (+10%);
  • 501−2500 kub metr (isitish mavsumida) — 1800 so‘mdan 2000 so‘mgacha (+11,1%);
  • 2501−5000 kub metr — 2100 so‘mdan 2300 so‘mgacha (+9,5%);
  • 5001−10 000 kub metr — 2500 so‘mdan 2700 so‘mgacha (+8%);
  • 10 001 kub metr va undan yuqori — 3000 so‘mdan 3300 so‘mgacha (+10%).

Bundan tashqari, yuridik shaxslar, shu jumladan, tadbirkorlar uchun tariflar quyidagicha belgilanadi:

  • elektr energiyasiga — 1 kVt/soat uchun 1000 so‘mdan 1100 so‘mgacha (+10%);
  • tabiiy gazga — 1 kub metr uchun 1800 so‘mdan 2000 so‘mgacha (+11,1%);
  • metan “zapravka»lar uchun gazga — 2500 so‘mdan 2750 so‘mgacha (+10%).

Ovqat tayyorlash uchun gaz plitasidan foydalanuvchi, gazni hisoblagichsiz ishlatuvchi va belgilangan qat’iy summa to‘lovchi iste’molchilar uchun tariflar:

  • ovqat tayyorlash va issiq suv ta’minoti uchun — bir kubometr uchun 1800 so‘mdan 2000 so‘mgacha (+11,1%);
  • isitish uchun — 1400 so‘mdan 1550 so‘mgacha (+10,7%).

Ayrim oilalarga gaz va elektr iste’moli uchun beriladigan kompensatsiya miqdori oshirildi

Yangi tartibga muvofiq, to‘lovlar quyidagicha ko‘tariladi:

  • elektr uchun — 30 ming so‘mdan 37,5 ming so‘mga (bazaviy me’yordan oshgan 150 kVt·soatgacha iste’mol uchun);
  • gaz uchun — isitish mavsumida 200 ming so‘mdan 225 ming so‘mga (bazaviy me’yordan oshgan 250 kub metrgacha);
  • boshqa mavsumlarda — 120 ming so‘mdan 135 ming so‘mga (150 kub metrga).

Kompensatsiya olish uchun mahalla ijtimoiy xodimiga, tumandagi “Inson” ijtimoiy xizmatlar markaziga yoki Ijtimoiy himoya milliy agentligining 1140 Call-markaziga murojaat qilish mumkin.

To‘lovlar reyestirga kiruvchi oilalarga beriladi. Bunda oila a’zolariga to‘g‘ri keladigan oylik daromad 715 ming so‘mdan kam bo‘lishi lozim.

Shu bilan birga, ikki reyestrga ham kirmagan, ammo mol-mulki kam va oylik daromadi har bir a’zoga 1 mln so‘mdan kam bo‘lgan oilalar ham ushbu yordamdan foydalanishi mumkin.


OTMlarga qabul boshlanadi

5-iyundan 2026−2027-o‘quv yili uchun oliy va professional ta’lim muassasalariga qabul boshlanadi. Jarayon ikki bosqichda — “avval test, so‘ng tanlov” tamoyilida amalga oshiriladi.

Birinchi bosqich 25-iyungacha davom etadi, bu vaqt oralig‘ida abituriyentlar onlayn ro‘yxatdan o‘tib, test sinovi topshiriladigan fanlar majmuasi, ta’lim tili va test topshirish hududini tanlashi kerak.

Agar nomzodlar alohida iqtidor talab etiladigan ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha kasbiy/ijodiy imtihonlarda ishtirok etsa, ta’lim tili, test topshirish hududi, ta’lim yo‘nalishi hamda kasbiy (ijodiy) imtihon topshiriladigan oliygohni tanlashi kerak.

Ikkinchi bosqichda abituriyentlar kirish imtihonlari to‘liq yakunlangach, 15 kun ichida my.uzbmb.uz sayti orqali OTM, ta’lim yo‘nalishi, ta’lim shakli va tanlov ustuvorligini tanlaydi.

Abituriyent test sinovida to‘plagan ballarini imtihon o‘tkazilgan kunning ertasiga bilishi mumkin. Uning talabalikka tavsiya etilgan yoki etilmagani qabul jarayonining ikkinchi bosqichi to‘liq yakunlangandan keyin bir haftada Bilimni baholash agentligining saytida e’lon qilinadi.

Kirish imtihonlari iyul-avgust oylarida o‘tkazilib, u 2 bo‘limdan iborat:

  • birinchi — barcha bakalavriat ta’lim yo‘nalishlari uchun majburiy 3 ta fan — ona tili, matematika va O‘zbekiston tarixidan test;
  • ikkinchi — tanlangan yo‘nalishga mos 2 ta fandan test yoki kasbiy (ijodiy) imtihonlar.

Shuningdek, texnikumlarda o‘qish istagini bildirgan abituriyentlar oliygohlarga qabulning yakuniy natijasi e’lon qilinganidan so‘ng, agar oliygohga qabul qilinmagan bo‘lsa, 10 kun ichida texnikum, kasb va mutaxassislik hamda ta’lim shaklini tanlashlari mumkin bo‘ladi. Uning natijasi ham bir haftada agentlik saytida e’lon qilinadi.


Qurilishda ekologik nazorat kuchaytiriladi

Qurilish maydonlari fon monitoring stansiyalari bilan jihozlanib, Ekologiya qo‘mitasining yagona geoaxborot tizimiga integratsiya qilinadi.

Shuningdek, qurilish hududi va chiqish nuqtalarida onlayn kameralar o‘rnatilib, jarayonlar masofadan turib nazorat qilinadi.

Qonunbuzarliklarga yo‘l qo‘ygan qurilish tashkilotlarining Shaffof qurilish milliy axborot tizimidagi reyting ballari kamaytiriladi.

Bundan tashqari, loyiha-smeta va shaharsozlik hujjatlarini ekspertizadan o‘tkazishda ekologik ekspertiza xulosasini taqdim etish majburiy etib belgilanadi.

Yangi quriladigan, balandligi 12 metrdan va umumiy maydoni 500 kvadrat metrdan ortiq bo‘lgan bino va inshootlar loyihalarida ko‘kalamzorlashtirish maydoni ajratilgan yer uchastkasining kamida 30% ini tashkil etishi shart bo‘ladi.


O‘rmon yerlarida noqonuniy qurilishlar uchun jarimalar joriy etiladi

28-iyundan boshlab ekologiya va o‘rmon fondi yerlaridan foydalanish qoidalarini buzganlik uchun javobgarlik kuchaytiriladi. Prezident imzolagan qonun bilan o‘rmon yerlarini noqonuniy ajratish va qurilish qilish uchun alohida jarimalar joriy etilmoqda.

Fuqarolar uchun jarima 20,6 mln so‘mdan 41,2 mln so‘mgacha, mansabdor shaxslar uchun esa 41,2 mln so‘mdan 82,4 mln so‘mgacha etib belgilanadi.

Shuningdek, o‘zboshimchalik bilan pichan o‘rish, yaylovlarga zarar yetkazish va chorva boqish qoidalarini buzganlik uchun ham jarimalar bir necha barobarga oshiriladi.


Surxon-Agro EIZdagi issiqxonalarga yangi imtiyozlar beriladi

Prezidentning mart oyida qabul qilingan qarori bilan Surxondaryo viloyatining Sherobod tumanida Surxon-Agro erkin iqtisodiy zonasini tashkil etish belgilangan. Uning hududida faoliyat olib boradigan issiqxonalarga bir qator imtiyoz va preferensiyalar beriladi.

1-iyundan boshlab ishlab chiqarilgan mahsulotni zona ishtirokchilari o‘rtasida kooperatsiya asosida kafolatli sotish hamda muhandislik infratuzilmasiga ulanish to‘lovlarsiz amalga oshiriladi. Ushbu tartib 2028-yil 1-iyunga qadar amal qiladi.


Toshkentning yangi aeroporti qurilishi boshlanadi

Toshkentning yangi xalqaro aeroporti qurilishi iyun oyida boshlanishi kutilmoqda. Transport vaziri o‘rinbosari Jasurbek Choriyevning ma’lum qilishicha, hozirda davlat va xususiy sherik o‘rtasidagi DXSH bitimini imzolashning yakuniy bosqichi ketmoqda.

Loyihada Irlandiya kompaniyalari va boshqa xalqaro maslahatchilar ishtirok etadi. Shu bilan birga, hukumat xususiy sheriklarga kafolatlangan yo‘lovchi oqimi bo‘yicha majburiyat olmaydi. Vazirlikka ko‘ra, O‘zbekistonda aviayo‘lovchilar oqimi yillik qariyb 30% ga o‘smoqda.


Namangan aeroportining yangi yo‘lovchi terminali ish boshlaydi

Namangan xalqaro aeroportining yangi yo‘lovchi terminali iyun oyi oxirida ochilishi kutilmoqda. Transport vazirligi ma’lumotiga ko‘ra, loyiha doirasida xususiy sherik tomonidan qariyb $70 mln investitsiya kiritilgan bo‘lib, bu umumiy loyiha qiymatining yarmiga teng.


Rossiyada xalqaro yuk tashuvchilar uchun bo‘lish muddati uzaytiriladi

Rossiyada xalqaro yuk tashuvchi haydovchilar uchun mamlakatda bo‘lish muddati uzaytirildi. Endi yaqin xorij davlatlaridan kelgan va vizasiz rejimda ishlayotgan professional haydovchilar maxsus ariza orqali Rossiyada bir yil davomida jami 180 kungacha qolishi mumkin bo‘ladi.

Qaror logistika jarayonlarini yengillashtirish hamda haydovchilar uchun ish sharoitlarini soddalashtirishga qaratilgan. Yangi tartib MDH davlatlari va Gruziya fuqarolariga tatbiq etilib, 2026-yil 30-iyundan kuchga kiradi.


Ayrim notarial xizmatlar videomuloqot orqali ko‘rsatiladi

Iyun oyidan boshlab bir qator notarial harakatlarni masofadan turib videokonferensaloqa orqali rasmiylashtirish tartibi joriy etilishi belgilangan.

Bunda nikoh shartnomasini tasdiqlash, boshqa turdagi arizalardagi imzoning haqiqiyligini shahodatlash, shuningdek, avtotransport vositasini ijaraga berish shartnomasini tasdiqlash jarayonlari yangi tartibda yo‘lga qo‘yiladi.

Yil boshida Adliya vazirligi nikoh shartnomalarini tasdiqlash tartibini davlat ro‘yxatidan o‘tkazgan edi. Shartnoma notarial idorada, videokonferensaloqa orqali yoki sayyor tartibda rasmiylashtiriladi. Notarius taraflarning shaxsi, nikoh holati hamda avval shunday shartnoma tuzilgan-tuzilmaganini tekshiradi.


O‘zbekistonda sun’iy intellektdan foydalanish bo‘yicha etika qoidalari kuchga kiradi

17-iyundan amal qiladigan yangi tartibga ko‘ra, SI texnologiyalari qonuniylik, shaffoflik, xavfsizlik va inson huquqlarini himoya qilish tamoyillari asosida qo‘llanilishi kerak bo‘ladi.

Hujjat bilan sog‘liqni saqlash va inson huquqlariga oid muhim qarorlarda faqat sun’iy intellekt xulosalariga tayanish taqiqlanmoqda. Shuningdek, SI tizimlari inson nazorati ostida bo‘lishi, foydalanuvchilar esa uning imkoniyatlari va xavflari haqida xabardor qilinishi belgilandi.


Markaziy bank o‘z tizimlarida ommaviy to‘lovlar funksiyasini ishga tushiradi

Markaziy bank boshqaruvidagi to‘lov tizimlarida ommaviy (to‘plamli) to‘lovlar funksiyasi yaratiladi. Mazkur funksiyani 2026-yil iyun oyigacha ishga tushirish ko‘zda tutilgan.

Bundan tashqari, bank tizimida kiberxavfsizlik, axborot xavfsizligi hamda antifrod tizimini takomillashtirish choralari belgilanmoqda.

Xususan, iyungacha xalqaro konsalting kompaniyasi bilan hamkorlikda Markaziy bank nazorati ostidagi tashkilotlarning axborot tizimlarini axborot va kiberxavfsizlik auditi tartibini belgilovchi normativ-huquqiy hujjat qabul qilinadi.


Ziyoratgohlar hududlari uchun alohida dizayn-kod joriy etiladi

Turizm qo‘mitasi bosqichma-bosqich turistlar tashrif buyuruvchi ziyoratgohlar hududlarining funksional jihatdan ajratilgan chegaralarini belgilayd.

Ularda mumkin bo‘lgan hollarda ko‘p qavatli binolarni joylashtirish orqali hududlarini kengaytirish hamda ulardan foydalanish uchun alohida dizayn-kod joriy etadi.


Inson markazlari vasiylik va homiylik monitoringiga jalb qilinadi

Tuman (shahar) hokimliklari huzuridagi vasiylik va homiylik bo‘yicha komissiyalar tarkibiga Inson markazlari xodimlari kiritiladi.

Bundan tashqari, ruhiy holati buzilgan shaxslarga vasiy yoki homiy sifatida tayinlangan shaxslarning vasiylik yoki homiylikdagi shaxslar oldidagi majburiyatlarining bajarilishini markaz monitoring qiladi.


Jazoni o‘tayotgan yoshlar o‘quv kurslariga jalb qilinadi

Ikkinchi imkon loyihasi doirasida Toshkent, Navoiy va Qashqadaryo viloyatlarida jazoni o‘tayotgan yoshlar yangi kasblarga o‘qitiladi. Mamlakatning qolgan hududlarida bu 2027-yil 1-martdan yo‘lga qo‘yiladi.

Bunda o‘quv kurslari 8−12 oylik intensiv dasturlar asosida jazoni ijro etish muassasalarida tashkil etilib, unga ijtimoiy xavfi katta bo‘lmagan, uncha og‘ir bo‘lmagan va og‘ir jinoyatlarni sodir etgan jazoni o‘tayotgan yoshlar jalb qilinadi.

Yoshlar xorijiy tillarni (ingliz, rus, xitoy va boshqalar) o‘rganish bo‘yicha yagona intensiv dasturlar asosida ham o‘qitiladi. Kurslar yakunida tegishli dasturlarni o‘zlashtirganlarga elektron sertifikatlar beriladi.


Soliqdan qarzdor ayrim ishlab chiqaruvchilar ham davlat xaridlarida ishtirok etishi mumkin

Farmatsevtika va boshqa ishlab chiqaruvchi korxonalarga, istisno tariqasida, soliqlar va yig‘imlar bo‘yicha qarzdorlik mavjud bo‘lsa ham davlat xaridlarida ishtirok etishga ruxsat beriladi. Qarzdorlik BHMning ikki baravaridan oshsa, korxona uni 10 kun ichida qoplashi shart bo‘ladi.


O‘zbekiston suv va ichimliklar uchun xorijiy markirovka kodlarini tan oladi

O‘zbekiston va hamkor davlatlar o‘rtasida suv hamda salqin ichimliklarga nisbatan raqamli markirovka kodlarini o‘zaro tan olish joriy etiladi.

Soliq qo‘mitasi bu bo‘yicha vakolatli organ hisoblanadi. Asl belgisi mahsulotlarini markirovkalash tizimi operatori maʼlumotlarni qabul qilish, qayta ishlash, saqlash va himoya qilishni taʼminlaydi.

O‘zbekistonda shakllantiriladigan va muomalada bo‘ladigan raqamli markirovka maʼlumotlari mamlakat hududida joylashgan data-markazlarda saqlanishi va qayta ishlanishi shart.

Tovarlarning raqamli markirovkasi to‘g‘risidagi maʼlumotlar xorijiy davlat organlari va boshqa tashkilotlarga xalqaro shartnomalar asosida hamda axborot xavfsizligi talablariga rioya etilgan holda uzatiladi.


Biznes bojxona bojlarini to‘lashda 120 kungacha kechiktirish imkoniyatiga ega bo‘ladi

Tadbirkorlarga bojxona bojini 120 kungacha kechiktirib yoki bo‘lib-bo‘lib to‘lash imkoniyati yaratiladi.

Bojxona to‘lovlari to‘lanishini ta’minlashning bosh ta’minoti turidan foydalanishda xavflarni boshqarish tizimining natijalaridan kelib chiqib, tadbirkorlarga pasaytirilgan miqdorda ta’minot taqdim etiladi.


Davlat xizmatchilari korrupsiyaga qarshi barqarorlik bo‘yicha diagnostikadan o‘tkaziladi

O‘zbekistonda davlat organlarida xodimlarning korrupsiyaga qarshi barqarorlik darajasini diagnostikadan o‘tkazish tizimi joriy etilgan.

1-iyundan boshlab sohalar nazoratiga mas’ul inspeksiyalarda korrupsiyaviy xavf-xatar darajasi “yuqori” va “o‘rta” bo‘lgan funksiyalar yuklatilgan lavozimlarda faoliyat yuritayotgan xodimlar hamda nomzodlar ham diagnostikadan o‘tkaziladi.

Natijaga ko‘ra xodimning korrupsiyaga barqarorlik darajasi “past” deb baholanishi mazkur lavozimda mehnatga oid munosabatlarni davom ettirishiga monelik qiluvchi holat hisoblanadi hamda xodim korrupsiyaviy xavf-xatar darajasi “past” bo‘lgan boshqa lavozimga majburiy ravishda rotatsiya qilinadi.


Qurilish chiqindilarini qayta ishlashning yangi tartibi joriy etiladi

2026-yil 1-iyundan boshlab qurilish chiqindilarini qayta ishlash, takroriy foydalanish va utilizatsiya qilishning yangi tartibi joriy etiladi.

Unga ko‘ra, buyurtmachi yuridik shaxslar qurilish, rekonstruksiya, ta’mirlash yoki buzish jarayonida hosil bo‘ladigan chiqindilarni tegishli qayta ishlovchi tadbirkorlar yoki chiqindi poligonlariga shartnoma asosida topshirishi shart bo‘ladi.

Shuningdek, loyiha-smeta hujjatlarida qurilish chiqindilari hajmi, ularni yig‘ish joylari hamda ular bilan ishlash bo‘yicha yechimlarni nazarda tutish majburiy etib belgilanmoqda. Atmosfera havosiga salbiy ta’sirni kamaytirish maqsadida buyurtmachilar chang va yoqimsiz hidlarning oldini olish choralarini ham ko‘rishi kerak bo‘ladi.


Yagona milliy arxiv axborot tizimi joriy etiladi

Unga barcha raqamlashtirilgan va keyinchalik raqamlashtiriladigan arxiv hujjatlari kiritilib, tizimda saqlanadi.

Arxiv hujjatlarini raqamlashtirish uch bosqichda amalga oshiriladi: 2025−2027-yillarda alohida qimmatli, noyob hamda mol-mulk va yerga oid hujjatlar, 2028−2029-yillarda kino, foto, fono va ilmiy-texnik hujjatlar, 2030-yildan esa Milliy arxiv fondining boshqa hujjatlari raqamlashtiriladi.

Shuningdek, davlat arxivlarida RFID texnologiyasi joriy etilib, har bir hujjatga yagona identifikatsiya raqami beriladi hamda ularning harakati, hisobi va xavfsizligi avtomatlashtiriladi.


E-ekspertiza tizimi sud-ekspertiza faoliyatiga to‘liq joriy etiladi

Sudlar, tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv, dastlabki tergov hamda ma’muriy huquqbuzarliklar bo‘yicha ishlarni ko‘rib chiquvchi organlar bilan elektron hujjat almashinuvini ta’minlovchi E-ekspertiza axborot tizimi sud-ekspertiza tashkilotlari faoliyatiga to‘liq joriy etiladi.

Shuningdek, E-ekspertiza platformasi va ekspertiza tayinlovchi organlarning axborot tizimlari o‘rtasida elektron ma’lumot almashinuvi Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri darajasida yo‘lga qo‘yiladi.


Ugom daryosi hududida qurilish va yangi gidroinshootlar taqiqlanadi

Davlat gidrologik tabiat yodgorligi deb e’lon qilingan Ugom daryosining sohil bo‘yi va suvni muhofaza qilish hududlarida ekologiyaga zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan qurilishlar, yer ishlari hamda sun’iy inshootlar qurish taqiqlanadi.

Daryo havzasida gidrotexnik va gidroenergetika obyektlarini qurishga ham ruxsat berilmaydi. Mavjudlarini rekonstruksiya qilish bundan mustasno. Shuningdek, daryoning davlat gidrologik tabiat yodgorligi hududida qurilish ishlari uchun yer ajratilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.

Bundan tashqari, Ugom daryosi hududidagi obyektlarning atrof-muhitga ta’sirini o‘rganish uchun Hukumat komissiyasi tashkil etildi.

Televideniye inqilobchisi: Rid Gastings va «Netflix» shon-shuhratining siri

0

Rid Gastings — raqamli texnologiyalar va media sanoatini birlashtirib, striming (onlayn tomosha qilish) erasiga asos solgan amerikalik milliarder tadbirkordir. Boston shahrida tug‘ilgan Gastings matematik va kompyuter muhandisi sifatida ta’lim olib, yoshligidanoq murakkab tizimlarni soddalashtirish va tahlil qilish qobiliyatiga ega ekanligini namoyish etdi.

Gastingsning ilk yirik muvaffaqiyati 1991-yilda dasturiy ta’minotlarni ishlab chiqaruvchi «Pure Software» kompaniyasiga asos solishi bilan boshlandi. Kompaniya muvaffaqiyatli rivojlanib, keyinchalik yirik summaga sotildi. Biroq, uni butun dunyoga tanitgan g‘oya tasodifan dunyoga keldi. Aytishlaricha, Gastings o‘sha davrning eng yirik video-ijara (prokat) tarmog‘i bo’lgan «Blockbuster» do‘konidan ijaraga olingan «Apollon-13» filmi kassetasini o‘z vaqtida topshirmagani uchun 40 dollar jarima to‘lashga majbur bo‘ladi. Ushbu yoqimsiz vaziyat uni mijozlarni jarimalar bilan qiynamaydigan yangi tizim yaratish haqida o‘ylashga majbur qiladi.

Shu tariqa, 1997-yilda Rid Gastings va uning hamkori Mark Rendolf «Netflix» kompaniyasiga asos solishadi. Dastlab kompaniya filmlarni DVD disklarda pochta orqali ijaraga berish bilan shug‘ullandi. Gastings obuna (subscription) tizimini joriy etib, odamlarga cheksiz disklar buyurtma qilish va ularni jarimalarsiz saqlash imkonini berdi. Texnologiyalar rivojlanishi bilan u pochta tizimidan onlayn striming formatiga o‘tishni oldindan bashorat qildi. 2007-yilda Netflix onlayn tomosha qilish platformasini ishga tushirdi va bu qadam dunyo kinosanoatini butunlay o‘zgartirib yubordi.

Rid Gastings nafaqat texnologik platforma yaratdi, balki «House of Cards», «Stranger Things» kabi o‘zining shaxsiy original mahsulotlarini (Netflix Originals) ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yib, Gollivud studiyalariga jiddiy raqobatchiga aylandi. Shuningdek, u kompaniyada joriy etgan «erkinlik va mas’uliyat» (Freedom and Responsibility) deb nomlanuvchi noyob korporativ madaniyat tufayli ham biznes olamida katta hurmat qozondi. Forbes ma’lumotlariga ko‘ra, uning boyligi milliardlab dollarni tashkil etadi. Bugungi kunda u boshqaruv tizimini yangi rahbarlarga topshirib, ijrochi rais sifatida faoliyat yuritmoqda hamda ta’lim sohasidagi xayriya loyihalariga faol homiylik qilib kelmoqda.

Tomas Erikson: «Atrof to`la ahmoqlar»

0

Stressli davrda ham mulohaza bilan ish tutish siri

0

Qisqacha maslahat: Jismingizga e’tibor qarating.

Hushyorlik hissi insonda jismoniy amaliyot bilan baravar mavjud bo’lishi zarur. Nomiga ko’zingiz tushib, hushyorlik faqat ong bilan sodir bo’ladigan jarayon-ku, deb o’ylashingiz mumkin. Ko’plab tadqiqotlar, jumladan, kamina boshchiligida olib borilgan izlanishlar ham shuni ko’rsatadiki, tanamizdagi o’zgarishlarga e’tibor berish hushyorlikni yo’qotmaslikning eng oson usuli hisoblanadi hamda bu bizga stressni kamaytirishga ham yordam beradi. Bundan ko’rinib turibdi-ki, bu ikki tushuncha bir-biriga bevosita aloqador ekan.

Ha, bu erish tuyulishi mumkin, ammo ongimiz haddan tashqari ko’p mavzular bilan band bo’lib, chalkashib ketganda, tanamiz ko’pincha biz o’ylagan oxirgi narsa bo’lib qoladi. Agar tanamizni stress paytida kuzatadigan bo’lsak, unda bir qancha o’zgarishlar sodir bo’layotganini ko’rishimiz mumkin. Masalan, “karpal tunnel sindromi” (ya’ni bilak og’rig’i), bel og’rig’i, nafas qisishi, oyoq og’rig’i, turli kasalliklar yoki shunchaki odatdagi ochlik bizni kuniga bir necha marta ish yoki o’qishimizdan to’xtashga va ovqatlanishga majbur qiladi. Agar diqqatimizni tanamizda qanday o’zgarishlar ro’y berayotganini bilishga qaratsak, ular ichki olamimizda nimalar sodir bo’layotganini anglashimiz uchun ham vosita bo’lib xizmat qiladi.

Bu jarayon qanday ro’y beradi: biz bosh aylanish, og’riq, haddan ziyod xursand bo’lish yoki shunchaki neytral jismoniy tajribani his qilsakkina yoki, aytaylik, o’ng elkamiz yoki chap oyog’imizning qadami ustida qandaydir o’zgarishni sezsakkina tanamizga e’tibor qaratamiz. Ushbu amaliyot bizga haqiqatga tik qarashga yordam beradi. Aslida, ongimiz o’tmish xotiralarni tiklash yoki kelajakni tasavvur qilishga urinishidan ko’ra hozirgi davr, ayni pallada tanamizga e’tibor qaratishi eng to’g’ri yo’l bo’ladi.

Ongimiz jarayonni tahlil qilmayotgan, soddaroq qilib aytganda, aqlimizni ishlatmayotgan paytimiz o’zimizga juda ko’p azob beramiz. Miyaning o’rta qismida joylashgan amigdala elementi ongdagi qo’rquv hissini aniqlaydigan va qayta ishlaydigan qismidir. Miyamizdagi ushbu element ong tomonidan potentsial tahdid sifatida talqin qilinadigan vaziyatlar tufayli faollashtirilganida, hatto oddiy elektron pochtani o’qiyotgan bo’lsak ham, tanamiz mushaklarning torayishi va nafas olishning tezlashishi kabi fiziologik o’zgarishlarga uchrashni boshlaydi. Bu reaksiya shunchalik kuchli bo’ladiki, biz tananing ta’sirchanligini xavfning dalili sifatida qabul qilamiz, xuddi Pavlov itlari qo’ng’iroq ovozini eshitib, buni o’zlari uchun tayyorlab qo’yilgan yemishga chaqiruv sifatida qabul qilishgani kabi. Natijada, yuqoridagi ikki yoqimsiz sababning qaytariluvchi sikl doirasida takrorlanishi kuzatiladi hamda mushaklarning torayishi va faollashtirilgan amigdala tufayli tez nafas olish yuqorida ta’rifi o’tgan elementni yanada faollashtiradi. Yaxshiyamki, undan chiqib ketish uchun ijobiy vositalardan foydalanish imkoniga egamiz.

Startap yo’nalishida faoliyat yuritadigan talabalarimdan biri bo’lajak venchur kapitalistlar bilan uchrashishdan oldin vahimaga tushish kasalligiga duchor bo’lgan edi. Uning fikri-xayoli doim yomon natijalardan qo’rqib ishlash bilan band edi: oqibatda esa u ishlab chiqqan biznes loyiha rad etildi, g’oyasi befoyda deb topildi. Oxiri u ham atrofida nimalar sodir bo’layotganini idrok qilishni, bir necha daqiqa to’xtab, oyoqlarini yerga tekkizib, tinchlanib, chuqur nafas olib, hamkorlari bilan samarali suhbat qurishga tayyor bo’ldi. Quyida esa foydalanishingiz mumkin bo’lgan ba’zi oddiy, ammo samarali amaliyotlarni e’tiboringizga havola etamiz.

Bir martalik chuqur nafas olishni mashq qiling.

Fikrlash tarzimizni o’zgartirish uchun faqat bitta chuqur nafas olish kifoya qiladi. Ana shu nafas ongingizga be’mani xayollardan tanaffus beradi hamda tanangiz qabul qilgan xavfga qarshi energiya va quvvatga to’ladi. Haligi chuqur olingan nafas sizni ichida yashayotganingiz mahzunlikdan reallikka olib chiqib ketadi va bu sizni haqiqatdan uzoq bo’lgan illuziyalarga kamroq ishonadigan bo’lishingizga xizmat qiladi. Shuningdek, ana shu nafasning ta’sirini tanangizga kuzatib borishingiz mumkin: aqlingiz o’zingiz bilanmi, yo’qmi, bilish uchun kerakli bilimga ega bo’lsangiz, keyin ongli ravishda kelajak, reja va maqsadlaringiz sari qaysi yo’ldan borishni tanlay olasiz.

Tuyg’ularga e’tibor bering.

Tanangizdagi o’zgarishlar bilan ko’proq shug’ullanishning yana bir sababi shundaki, u tuyg’ularingizni his qiladigan joy, ular hatto ishda javobgarlik kabi tuyulishi tabiiydir. Men hissiy bostirishning salbiy tomonlarini o’rganib chiqdim va sizni ishontirib aytamanki, bu kishiga chindan ham yomon ta’sir qiladi. Bu paradoksal holat, ya’ni salbiy his-tuyg’ular bilan beparvolik bilan shug’ullanish ayni salbiy his-tuyg’ular va kayfiyat buzilishi bilan bog’liq bo’ladi. Boshqacha qilib aytganda, agar siz yoqimsiz his-tuyg’ularni tan olsangiz va e’tirof etsangiz, ular sizni xafagarchilikka olib keladigan kuchga ega bo’lmay qoladi.

Bir tadqiqotda ishtirokchilar to’rt kun davomida o’zlari boshdan kechirgan travmatik tajriba yoki neytral voqea haqida yozib bordilar. Shikastlanish haqida yozganlar keyingi olti oy ichida neytral voqea haqida yozganlarga qaraganda sog’liqni saqlash markazlariga kamroq tashrif buyurishgan. U sizning butun “tizimingiz”ni buzishidan oldin (unda uni sizning foydangizga ishlatish juda kech) tanangizga e’tibor berganingizda, yuqoridagi ma’lumotlarni his qilishingiz mumkin.

Hamkasblaringizning ham tanalari borligini unutmang.

Rahbaringizdan jahlingiz chiqyaptimi? Biror hamkasbingiz bilan kunni boshqa birga davom ettira olmayman deb o’ylaysizmi? Agar siz bunga yo’l qo’ysangiz, tanangiz u hamkasbingizdan ham yomonroq boshqa odamlarga bog’lanib qolishi mumkin, chunki tana barchamiz uchun umumiy bo’lgan bir xillikning asosiy qismidir. Bu ochiq ko’rinib turgan haqiqat, lekin oqibatlari juda og’irdir. Tanamiz va ular bilan birga keladigan zavq va og’riq — ularning og’rig’i va kasalliklari, ularning ehtiyojlari va g’azablari, biz xohlagan narsani tanlashning iloji yo’qligi, uni bir kun yo’qotish qo’rquvi va tanamizga qarshi kurashish yoki ular yo’qdek ko’rsatish usullari – bu umumiy tajriba. tanangizni e’tiborsiz qoldirganingizda (yoki shunga harakat qilsangiz), barchamiz uchun umumiy bo’lgan narsalarning asosiy qismini o’tkazib yuborasiz. Ushbu hushyorlik ortidan erishiladigan hamdardlik samarali professional munosabatlarga ega bo’lishga yordam beradi.

Kichik zavqlarni kattalashtiring.

Tushlikdan keyin sipqorib qahva ichish quvonchini past baholamang. Og’riqni zavqdan ko’ra ko’proq his qilish inson tabiatining ajralmas qismidir, ammo eslatmalar va mashqlar yordamida siz kun davomida quvonchni his qilishingiz mumkin. Bu siz uzoq vaqt turganingizda o’tirishdan yoki o’tirganingizda turib cho’zilishdan iborat bo’lishi mumkin; ayniqsa yumshoq, ergonomik tutqich bilan yangi qalam ushlab turish; biror narsa kulgili bo’lganda qattiq kulish; och bo’lganingizda ovqatlanish; ertalabki shovqindan keyin ofisning sokinligi; stolingiz ostida poyabzalingizni yechib o’tirish kabi oddiy holatlar va amallar ham o’zingizni quvonchga to’lgan his qilishingizga yordam beradi. Insonlar mana shunday qilib har kuni, qanchalik g’alati bo’lmasin, o’zlarini yaxshi his qilish uchun son-sanoqsiz imkoniyatlarga ega bo’ladilar.

Yaqinda Palo Alto shahridagi Urush faxriylari administratsiyasi huzuridagi kasalxonada uchrashuv o’tkazdim va u yerda ikki faxriyni uchratdim. Ular binoning old tarafida, ikkalasi ham nogironlar aravachasida o’tirishgan edi. Bir kishi o’z hamrohi tomonga egilib dedi: “Xo’sh, biz qo’llarimizni qimirlata olishimizning o’zi bu baxtdir!”. Ikkinchisi javob berdi: “Ha, siz haqsiz. Bu juda zo’r!” Ularning yodini doim ongimizda saqlash ko’pchiligimiz, agar istasak, kundalik hayotimizda o’zimizni baxtli hisobashimiz uchun kifoya qiladigan minglab sabablarni topish imkoniga ega ekanligimizni har doim eslatib turadi.

Stress – bu ishdagi hayotimizning ajralmas qismi, ammo uni tasarruf qilish uchun bizga uzundan uzoq amaliyotlar yoki qochish mexanizmlari shart emas. Jismoniy hissiyotga, ijtimoiy normal harakat va hayotiy reallikka qaytish uchun shunchaki biror vositaga ega bo’lish kerak. Oyoqlaringizni yerga tegizish uchun sizga qisqa vaqt kerak bo’ladi va stressingizni yumshatish uchun ishonchli va doimo mavjud vositangiz borligini o’zingizga eslatib turing. Va bu shunchaki sodir bo’ladi, siz u bilan tug’ilgansiz.

Muallif: Leah Weiss

Manba: HBR.org

Ingliz tilidan Qobiljon Sobirjon o’g’li tarjimasi

Kitobxon o‘quvchilarga $50 minggacha mukofot beriladi

0

2026-yildan maktab o‘quvchilari uchun milliy kitobxonlik harakati o‘tkaziladi. Tanlovning asosiy bosqichlari viloyat va respublika darajasida tashkil etiladi.

Har yili milliy kitobxonlik harakati o‘tkazilib, g‘oliblarga pul mukofoti beriladi. Bu bo‘yicha prezidentning tegishli farmoyishi qabul qilindi.

Unga ko‘ra, 2026-yildan har yili umumtaʼlim maktablarida o‘qiyotgan yoshlarning kitob o‘qishga qiziqishini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan milliy kitobxonlik harakati o‘tkaziladi.

Dastur har yili 3 bosqichda amalga oshiriladi.

1-bosqich kitobxonlikharakati.uz elektron platformasida ro‘yxatdan o‘tgan holda onlayn, 2- va 3-bosqichlar esa bevosita ishtirok etish formatida viloyat va respublika darajasida o‘tkaziladi.

Dasturda ishtirokchilar 3 ta yosh toifasida ishtirok etib, belgilangan tartibda saralanadi.

Yuqori sinf toifalari — 6−8 va 9−11-sinflar bo‘yicha g‘olib hamda sovrindorlar katta miqdordagi pul mukofotlari bilan taqdirlanadi.

Har bir toifada 1-o‘rin sohiblariga $50 ming, 2-o‘rin sohiblariga $30 ming, 3-o‘rin sohiblariga esa $15 ming va diplom topshiriladi.

Shuningdek, 5 ta qo‘shimcha nominatsiya g‘oliblarining har biri $10 mingdan pul mukofoti oladi.

Barcha g‘olib va sovrindorlarga maxsus sertifikat va diplomlar ham beriladi.

Aprel oyida qabul qilingan prezident farmoni bilan oyiga 10 mingdan ortiq kitob sotgan tadbirkorlarga 1 mlrd so‘mgacha imtiyozli qarz berilishi belgilangandi. Joriy yildan boshlab DXSH asosida umummilliy yoshlar festivali o‘tkazib boriladi.

Qurbon hayiti uchun 690 mlrd so‘mlik xayriya va ijtimoiy yordam dasturi tayyorlandi

0

Og‘ir kasallikka chalingan bolalarda operatsiyalar o‘tkazish, ehtiyojmand oilalarni qo‘llab-quvvatlash hamda yetim bolalarga moddiy yordam ajratish rejalashtirilmoqda.

Shavkat Mirziyoyev 21-may kuni Qurbon hayiti munosabati bilan ehtiyojmand aholini ijtimoiy-iqtisodiy jihatdan qo‘llab-quvvatlash yuzasidan takliflar taqdimoti bilan tanishdi. Bu haqda prezident matbuot xizmati xabar berdi.

Taqdimotda O‘zbekiston musulmonlari idorasi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Sog‘liqni saqlash vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, O‘zbekiston mahallalari uyushmasi hamda Vaqf xayriya jamoat fondi tomonidan ishlab chiqilgan takliflar haqida axborot berildi.

Ularga ko‘ra, Qurbon hayiti munosabati bilan keng ko‘lamli tadbirlarni amalga oshirish nazarda tutilmoqda.

Jumladan, og‘ir va nogironlikka olib keluvchi kasalliklarga chalingan 10 ming nafar bolada jarrohlik amaliyoti o‘tkaziladi. Bundan tashqari, 2,3 ming nafar onkologik va gematologik kasalligi bor bemorlarni tekshirish hamda davolash, kamida 350 nafar bemorda jigar va buyrak transplantatsiyasi xarajatlarini qoplash rejalashtirilgan.

Ijtimoiy himoyaga muhtoj bolalarni qo‘llab-quvvatlashga ham alohida eʼtibor qaratiladi. 8 ming nafardan ziyod yetim va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar hamda xizmat vaqtida qurbon bo‘lgan ota-onalarning farzandlarining omonat hisobvaraqlariga $200 pul o‘tkazib beriladi.

Bundan tashqari, 500 ta masjidda zamonaviy tahoratxonalar qurish, rekonstruksiya qilish yoki taʼmirlash, shuningdek, joylardagi qabristonlarni obod qilish ishlari amalga oshiriladi.

Davlat taʼminotidagi oilalar, o‘zgalar parvarishiga muhtoj bo‘lgan yolg‘iz yashovchi hamda yolg‘iz keksalar va nogironligi bo‘lgan shaxslar oziq-ovqat to‘plamlari bilan taʼminlanadi.

Mazkur chora-tadbirlar Vaqf xayriya jamoat fondiga ajratiladigan 690 mlrd so‘m mablag‘ hisobidan moliyalashtiriladi.

Shu bilan birga, ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi toifalari uchun ehson dasturxonlari yozish, ziyoratgohlar va diniy taʼlim tashkilotlarida qurbonlik tadbirlarini o‘tkazish rejalashtirilgan.

Prezident ehtiyojmand aholini qo‘llab-quvvatlash, bemorlarni davolash va bolalarga ko‘mak ko‘rsatish bilan bog‘liq tadbirlar shaffof va manzilli tashkil etilishi zarurligini taʼkidladi hamda mutasaddilarga tegishli topshiriqlar berdi.