Bosh sahifa Blog Sahifa 26

Jamg‘arib boriladigan pensiya to‘lovlari avtomatik tarzda berilishi mumkin

0

Shu bilan birga, ozodlikdan chiqqan shaxslarga bir martalik nafaqa, ayrim ijtimoiy toifadagi talabalarga TTJga yo‘llanmalarni murojaatsiz berish rejalashtirilmoqda.

Avvalroq Adliya vazirligi tomonidan 2026-yilda ustuvor yo‘nalishlar bo‘yicha islohotlar dasturlari va “O‘zbekiston — 2030” strategiyasini amalga oshirish bo‘yicha davlat dasturi to‘g‘risidagi prezident farmoni loyihasi muhokamaga qo‘yilgani haqida xabar berilgandi.

Hujjat loyihasi bilan O‘zbekistonda fuqarolar hamda biznes uchun ayrim davlat xizmatlarini avtomatik ravishda ko‘rsatishni yo‘lga qo‘yish taklif etilmoqda.

Raqamli texnologiyalar vaziri Sherzod Shermatovga manfaatdor vazirlik va idoralar bilan 2026-yilning sentabrigacha tegishli normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish topshiriladi.

Loyihada ayrim davlat xizmatlarini aholi va tadbirkorlarning murojaatisiz (proaktiv), vakolatli organlarning tashabbusi asosida ko‘rsatishni yo‘lga qo‘yish nazarda tutilishi kerak.

Xususan, jazoni ijro etish muassasalaridan ozod qilingan shaxslarga bir martalik nafaqa tayinlash, pensiya yoshiga yetgan shaxslarga shaxsiy jamg‘arib boriladigan pensiya hisobvarag‘idagi mablag‘larni berish proaktiv shaklda amalga oshirilishi mumkin.

Shu bilan birga, davlat oliy ta’lim muassasasiga o‘qishga qabul qilingan ayrim talabalarga ham talabalar turar joyiga qabul qilinganligi bo‘yicha yo‘llanma avtomatik beriladi. Buni quyidagi toifadagi talabalarga nisbatan tatbiq etish ko‘zda tutilmoqda:

  • “Mehribonlik uylari” tarbiyalanuvchilari, yetim va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan talabalar;
  • “Ijtimoiy himoya yagona reyestri”, “Temir daftar” va “Ayollar daftari”, “Yoshlar daftari»ga kiritilgan ijtimoiy himoyaga muhtoj oila (ayol) farzandlari;
  • I va II guruh nogironligi bo‘lgan talabalar.

Pensiyani avtomatik tarzda tayinlash

2025-yil may oyida prezident “Fuqarolarning davlat pensiya ta‘minoti to‘g‘risida»gi qonunga pensiyalarni proaktiv shaklda (Pensiya jamg‘armasi yoki davlat xizmatlari markaziga murojaat qilmasdan) tayinlashga o‘tishni nazarda tutuvchi o‘zgartirishlarni tasdiqladi. Erkaklar 60 yoshdan, ayollar 55 yoshdan keyin avtomatik ravishda to‘lov oladi.

Fuqaroning yoshga doir pensiya olish huquqi belgilangan axborot tizimlaridan olingan ma‘lumotlar asosida aniqlanadi. Proaktiv shaklda pensiya tayinlash fuqaro pensiya yoshiga yetgan kuni ko‘rib chiqiladi.

Bundan tashqari, fuqarolarga I yoki II guruh nogironligi belgilanganda pensiyalarni alohida murojaat talab etmasdan proaktiv shaklda tayinlash tartibi ham belgilangan. Ko‘rish qobiliyati bo‘yicha I guruh nogironligi bo‘lganlar, yadro poligonlari va boshqa radiatsiya-yadro obyektlarida harbiy xizmatni o‘taganlarga ham kompensatsiyalar shu tartibda beriladi.

Nogironlik pensiyasi tayinlangandan so‘ng kamida bir yil ish stajiga ega bo‘lganda fuqaroning pensiya miqdori har ikki yilda proaktiv shaklda qayta hisoblanadi.

1-oktabr oyidan boshlab naqd pul shaklidagi pensiyalar biometrik identifikatsiya (Face-ID) va elektron imzo olish orqali berila boshlandi. Pensiya jamg‘armasi yangi tizim pensiyalarni to‘liq va o‘z vaqtida yetkazib berishni ta‘minlashini ma‘lum qildi.

Yanvar oyida Yagona portalda pensiya to‘lovini naqd pul shakliga o‘tkazish xizmati ishga tushirildi. Xizmat avtomatik tarzda va bepul ko‘rsatiladi, undan foydalanish uchun hech qanday hujjat talab etilmaydi.

Yevropa nashri O‘zbekistonda tadbirkorlik muhiti yangi bosqichga chiqqaniga e’tibor qaratdi

0

Keyingi yillarda O‘zbekiston iqtisodiyotida kuzatilayotgan o‘zgarishlar xalqaro iqtisodiy doiralar diqqatini tobora ko‘proq jalb etmoqda. Shu ma’noda Germaniyaning iqtisodiy yo‘nalishda maqolalar e’lon qilib boradigan nufuzli nashri sanalgan “Ostwirtschaft.de” bu gal O‘zbekistondagi tadbirkorlik muhiti, yangilanish jarayonlariga alohida e’tibor qaratdi.

Manba O‘zbekiston Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi ma’lumotiga tayangan holda, 2026 yil 1 yanvar holatiga ko‘ra yurtimizda 474 ming 899 ta faol korxona va tashkilot mavjud ekanini yuqori baholagan. Ularning salmoqli qismi tijorat sohasida faoliyat yuritmoqda. Jumladan, 407 ming 850 ta sub’ekt to‘g‘ridan-to‘g‘ri tijorat korxonalari hisoblanadi. Bu raqamlar mamlakatda xususiy sektorning hanuz iqtisodiy rivojlanishda hal qiluvchi o‘rin tutayotganini ko‘rsatadi, deyiladi maqolada.

Tahlilchilar ta’kidlaganidek, iqtisodiyotning asosiy harakatlantiruvchi kuchi sifatida kichik va mikro-korxonalar yetakchilikni saqlab qolmoqda. Bu holat tadbirkorlik keng ommaga tayangan holda rivojlanayotganini anglatadi.

To‘g‘ri, oxirgi ikki-uch yil ichida korxonalar sonida muayyan qisqarish kuzatilgan. Xususan, 2023 yilda qayd etilgan rekord darajadagi — 592 mingdan ortiq korxona ko‘rsatkichidan keyin bozorda tabiiy tanlanish, ya’ni “filtrlanish” jarayoni ro‘y bergan. Germaniya mutaxassislari fikricha, bu tendensiya miqdoriy o‘sishdan ko‘ra, barqarorlik va raqobatbardoshlikka asoslangan sifatli rivojlanishga o‘tishni anglatadi.

Materialda sohaviy tarkib ham tahlil qilingan. Ayniqsa, Germaniya nashrini qiziqtirgan jihat xorijiy kapital ishtirokidagi korxonalar sonining keskin o‘sishidir. Ma’lumotga ko‘ra, bunday kompaniyalar soni 18 ming 164 taga yetgan, bir yil ichida 22 foizdan ortiq o‘sish qayd etilgan. Keyingi besh yil mobaynida esa ularning soni deyarli ikki barobarga oshgan.

E’tiborli jihati shundaki, xorijiy kapital ishtirokidagi korxonalarning qariyb 75 foizi to‘liq chet el investorlariga tegishli. Bu holat O‘zbekistondagi investitsiya muhitining ochiqligi, huquqiy kafolatlar va investorlar uchun yaratilgan shart-sharoitlar samaradorligidan dalolat beriadi, deb yozgan manba.

Xulosa sifatida germaniyalik tahlilchilar O‘zbekiston iqtisodiyotini faol transformatsiya jarayonidagi bozor sifatida baholab, xorijiy sarmoyadorlarning mamlakat istiqboliga bo‘lgan ishonchi izchil ravishda mustahkamlanib borayotganini ta’kidlayapti.

B.Xudoyberdiyev, O‘zA

«Molxonadan» boshlangan million dollarlik biznes

0

Andrey Medvedov o‘z biznes yo‘lini «Avtodizel» zavodining marketing bo‘limidan boshlagan edi. Bo‘lim boshlig‘i o‘rinbosari lavozimida u ancha yaxshi maosh olardi, biroq bir narsani payqab qoldi: mijozlar individual yondashuvni xohlashardi, zavod esa faqat bir xildagi standart generatorlarni yetkazib bera olardi.

Andrey zavoddagi ishini tashladi va o‘z biznesini ochishga qaror qildi. Unda boshlang‘ich sarmoya yo‘q edi, shuning uchun u biroz «tavakkal» qilishga majbur bo‘ldi:

  1. Avval sayt yaratdi.

  2. Generatorlarni mijoz talabiga ko‘ra takomillashtirish bo‘yicha 5 ta buyurtma oldi.

  3. Mijozlardan oldindan to‘lovni yig‘di.

Aynan shu pullarga u ishchilarni yolladi, uskunalar o‘rnatdi va xomashyo sotib oldi. Tadbirkorning hatto sex uchun ham puli yo‘q edi — butun ishlab chiqarish jarayoni eski molxonada tashkil etildi.

Bunday «tavakkalchilik»ka qaramay, Medvedev buyurtmalarni sifatli bajardi. Shundan so‘ng u «Sanoat va quvvat mashinalari» (PSM) MCHJga asos soldi va topgan hamma foydasini yana ishga tikdi.

Keyinchalik ishlar yurishib ketdi — hozirda uning kompaniyasi nafaqat texnikani qayta ishlaydi, balki o‘zi ham generator va boshqa uskunalarni ishlab chiqaradi. 2016-yilga kelib, uning firmasi Rossiya bozorining 24,4 foizini egallagan edi.

O‘zbekistonda 1-fevraldan nimalar o‘zgaradi?

0

“Prava” olish uchun nazariy darslarda qatnashish ixtiyoriy bo‘ladi

1-fevraldan boshlab “A” va “B” toifadagi transport vositalarini boshqarish huquqini olish uchun talabgorlar haydovchilarni tayyorlash bo‘yicha majburiy o‘quv dasturining nazariy qismini mustaqil o‘zlashtirishi mumkin bo‘ladi.

Bunda talabgorlar o‘z ixtiyori bilan o‘quv kursining nazariy qismini onlayn yoki oflayn shaklda o‘qishlari yoxud unga mustaqil tayyorlanishlari mumkin.

Faqat majburiy o‘quv dasturida belgilangan amaliy mashg‘ulotlarni to‘liq o‘tash lozim. Unda qatnashgandan so‘ng transport vositalarini boshqarish ko‘nikmalarini baholashning ijobiy natijalariga asosan haydovchilik guvohnomasini olish uchun nazariy va amaliy imtihonlar topshiriladi.

Fuqaroning mashg‘ulotlardagi o‘qishni tugatgani haqidagi ma’lumotnoma elektron tarzda shakllantiriladi.

Shu bilan birga, “A” va “B” toifadagi transport vositalari haydovchilarini tayyorlash va qayta tayyorlash o‘quv guruhlarini Davlat yo‘l harakati xavfsizligi xizmatida ro‘yxatga olish tartibi bekor qilinadi.

Chiqqaniga 50 yildan oshgan avtomobillardan foydalanish taqiqlanadi

Umumiy vazni yuki bilan hisoblaganda 44 tonnadan ortiq bo‘lgan yuk avtomobillari, kon, shaxta va karerlarda qo‘llaniladigan maxsus transport vositalari uchun alohida seriyali ro‘yxatdan o‘tkazish davlat raqami belgilari joriy etiladi.

Shu bilan birga, yuridik shaxslarga tegishli yo‘nalishsiz taksilar hamda “antikvar” avtomototransport vositalari uchun ham alohida avtoraqam beriladi.

Ishlab chiqarilganiga 50 yil va undan ortiq bo‘lgan transportlardan foydalanish, ularni qayta ro‘yxatga olish taqiqlanadi. Ular davlat ro‘yxatidan chiqariladi.


Bolalar nafaqasi va moddiy yordam yangi tartibda tayinlanadi

1-fevraldan boshlab “Ijtimoiy himoya yagona reestri” va “Kambag‘al oilalar reestri” negizida yangi Ijtimoiy reestr joriy etiladi. Uning doirasida oilalar “davlat ta’minotidagi”, “kambag‘al” hamda “kambag‘allik chegarasidagi” oilalar toifasiga ajratiladi.

Endi davlat ta’minotidagi oilalar bolalar nafaqasi va moddiy yordamni bandlik holatidan qat’i nazar, qo‘shimcha murojaatsiz va uzluksiz oladi. Ularning ijtimoiy holati 12 oyda qayta baholanadi.

Kambag‘al oilalarga yordam 6 oyga tayinlanadi. Mehnatga layoqatli a’zolarining rasmiy bandligi ta’minlansa, to‘lovlar uzluksiz davom etadi, aks holda to‘xtatiladi.

Kambag‘allik chegarasidagi oilalarga yordam 6 oy davomida beriladi. Agar jon boshiga oylik daromad minimal iste’mol xarajatlarining 1−1,25 baravari bo‘lsa — 75%, 1,25−1,5 baravari bo‘lsa — 50% miqdorda to‘lanadi.


Ayrim oilalarga tadbirkorlik uchun imtiyozli kreditlar beriladi

1-fevraldan “davlat ta’minotidagi oila»lar uchun ijtimoiy yordam paketi joriy etiladi. Paket subsidiyalar va imtiyozli kreditlarni o‘z ichiga oladi.

Xususan, bunday oilalarga xonadoniga 7−10 kVt quvvatli quyosh panellari o‘rnatish uchun BHMning 100 baravarigacha (41,1 mln so‘m) subsidiya beriladi. Shuningdek, oilaviy tadbirkorlik dasturi doirasida 4 yilgacha BHMning 75 baravarigacha (30,9 mln so‘m) kredit ajratiladi.

Kredit 1 yillik imtiyozli davr bilan taqdim etiladi. Mablag‘lar ijtimoiy karta orqali berilib, bandlik, tadbirkorlikni boshlash yoki kengaytirish, shu jumladan, chorva mollari, parranda, quyon, baliq va asalari uyasi, ko‘chma do‘konlar, skuter va boshqa asosiy vositalarni sotib olish yoki issiqxona qurish uchun yo‘naltiriladi.


Afrosiyob elektropoyezdlari chipta narxlari 15%ga oshiriladi

1-fevraldan boshlab yuqori tezlikda harakatlanuvchi Afrosiyob elektropoyezdlarining chipta narxlari quyidagicha bo‘ladi:

Yo‘nalish Narxlar (so‘mda)
VIP Biznes Ekonom
Toshkent-Samarqand 709 ming 455 ming 311 ming
Toshkent-Qarshi 976 ming 642 ming 429 ming
Toshkent-Buxoro 1,13 mln 760 ming 509 ming

 

Bunda “Afrosiyob” elektropoyezdlarining VIP toifadagi chipta narxlari 15% ga, Biznes toifadagi 1% dan ortiqqa hamda ekonom toifadagi chipta narxlari esa 5% dan ortiqqa qimmatlamoqda.

Shu bilan birga, “Sharq”, “Nasaf” va “O‘zbekiston” yo‘lovchi poyezdlari chipta narxlari 15% ga oshirildi.


ID-kartalar elektron raqamli imzo bilan beriladi

Prezidentning tegishli qarori bilan, 1-fevraldan boshlab jismoniy shaxslarga identifikatsiyalovchi ID-kartalar birinchi marotaba rasmiylashtirilganda uning chipiga kiritiladigan elektron raqamli imzo sertifikati bepul beriladi.

Shu bilan birga, fuqaroni “Elektron hukumat” tizimi foydalanuvchilari identifikatsiyalash yagona axborot tizimida avtomatik tarzda bepul ro‘yxatdan o‘tkaziladi.


Kambag‘al oilalardagi yoshlarga ijtimoiy yordam shartnoma asosida beriladi

Kambag‘al oilalar reyestriga kiritilgan oilalardagi yoshlarga ijtimoiy yordam turlari ijtimoiy shartnoma orqali “Yoshlar daftari” jamg‘armalaridan quyidagi shartlar asosida taqdim etiladi:

  • uzluksiz ta’lim olish (uzrli sabablar bundan mustasno);
  • o‘qishda ijobiy o‘zlashtirish ko‘rsatkichlariga erishish;
  • volontyorlikni amalga oshirish;
  • “Besh tashabbus olimpiadasi” doirasidagi loyihalarda qatnashish;
  • muntazam kitob mutolaa qilish;
  • tadbirkorlik yoki o‘zini o‘zi band qilish asosida faoliyatini yo‘lga qo‘yish;
  • xorijiy til bo‘yicha kamida B1 darajasini olish.

Agar ijtimoiy shartnoma shartlari bajarilmasa, bosqichma-bosqich quyidagi ketma-ketlikda choralar qo‘llanadi:

  • shartnomaning bajarilmagan shartlarini 15 kun ichida bajarish lozimligi to‘g‘risida ogohlantirish;
  • ijtimoiy yordam miqdorlarini 15% dan 30% gacha kamaytirish;
  • ijtimoiy yordamni 1 oydan 6 oygacha vaqtinchalik to‘xtatish;
  • ijtimoiy yordamni 1 yil va undan ortiq muddatga to‘xtatish.

Shartnoma shartlarini muntazam ravishda kamida 6 oy davomida yuqori darajada bajargan yoshlarga esa imtiyozli ravishda navbatdan tashqari ijtimoiy yordam ko‘rsatiladi.

Eng yaxshi 1000 nafar yoshlar har yili bir marta BHMning 3 baravari (1,23 mln so‘m) miqdorida pul mukofoti bilan taqdirlanadi. Yoshlarning tashabbuskorligi va faolligini rag‘batlantirishga qaratilgan mukofotlarga tavsiya etiladi.


Yoshlarga kontrakt to‘lovining 50% gacha qismi qoplab beriladi

1-fevraldan boshlab Kambag‘al oilalar reyestriga kiritilgan oilalardagi yoshlarga imtiyozlar beriladi.

Safarbarlik chaqiruvi rezervidagi harbiy xizmat uchun subsidiya ajratish tartibi bekor qilinib, reyestrdagi yoshlar uni bepul o‘tashlari mumkin bo‘ladi.

“Yoshlar daftari” jamg‘armalari orqali haydovchilik guvohnomasining A, B, D va DE toifalarini olish uchun o‘qish xarajatlari to‘lab beriladi.

Kasbiy va oliy taʼlim tashkilotlarida o‘quvchi-talabalarga to‘lov-kontrakt summasining 50% gacha qismi ijtimoiy shartnoma shartlarini bajarish darajasidan kelib chiqib to‘lanadi. Biroq bu bir o‘quv yili uchun BHMning 50 baravaridan (20,6 mln so‘m) oshmasligi kerak.

Shu bilan birga, tadbirkorlik, kasblarni egallash, IT o‘rganish, xorijiy tillarga o‘qitish, ilm-fan, sport, san’at va madaniyat yo‘nalishlaridagi o‘quv kurslari uchun to‘lanadigan har oylik subsidiyalar miqdori yoshlarning oldingi oyda ijtimoiy shartnoma shartlarini bajarish darajasidan kelib chiqib belgilanadi.

Bir fuqaro bir yil davomida turli ijtimoiy yordamlardan ko‘pi bilan ikki marta foydalanishi mumkin.


Gaz va elektr xarajatlarini qoplash uchun arizalar onlayn qabul qilinadi

Ehtiyojmand oilalar elektr energiyasi va gaz xarajatlariga kompensatsiya olish uchun arizalarni onlayn jo‘natishlari mumkin bo‘ladi.

Gaz va elektr energiyasi iste‘molida bazaviy me’yor va undan oshgan narxlar o‘rtasidagi farqni qoplash uchun onlayn murojaat qilish imkoniyati yaratilishi belgilangan.

Ilgari ariza berish uchun “Inson” markaziga murojaat qilish talab qilingan bo‘lsa, endi fuqarolar arizani quyidagicha to‘ldirishlari mumkin:

  • Yagona milliy ijtimoiy himoya tizimi orqali mustaqil ravishda;
  • Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida (my.gov.uz);
  • davlat xizmatlari markazida;
  • mahallaga biriktirilgan ijtimoiy xodim orqali.

Arizalar har oyning 16-sanasigacha qabul qilinadi. Ular avtomatik ravishda ko‘rib chiqiladi. Ijtimoiy reyestrga kirgan oilalar subsidiya oluvchi sifatida avtomatik tan olinadi.

“Kambag‘al oilalar” yoki “davlat ta‘minotidagi oilalar” toifasiga kiruvchi, har bir oila a‘zosiga to‘g‘ri keladigan daromadi eng kam iste‘mol xarajatlarining 1,5 baravaridan (1 003 500 so‘m) kam bo‘lgan oilalar ham kompensatsiya olishlari mumkin.

Agar oilada quyidagilar mavjud bo‘lsa, to‘lov rad etiladi:

  • chiqqaniga 12 yildan oshmagan (agar oilada I yoki II guruh nogironligi bo‘lgan yoki 18 yoshgacha bolalikdan nogironligi bo‘lgan shaxslar mavjud bo‘lsa — 7 yil), texnik holati soz yengil avtomobil;
  • 15 yildan oshmagan, texnik holati soz yuk avtomobili, tirkamalar, avtobus, mikroavtobus, ekskavator, traktor, kombayn, avtokran, maxsus texnika;
  • ikki va undan ortiq yengil yoki yuk avtomobili hamda maxsus texnika vositalari;
  • bittadan ortiq ko‘chmas mulk va yer uchastkasi yoki bir va undan ortiq noturar joylar;
  • ilgari kompensaysiya tayinlangani.

Kitobxonlikka oid reklamalar ijtimoiy reklama sifatida tan olinadi

Aholi, ayniqsa, yoshlar o‘rtasida kitobxonlikni targ‘ib qilish bo‘yicha “Kitob — ma’rifat manbai” dasturi amalga oshiriladi.

Davlat organlarining kitob va kitobxonlik haqidagi reklamalari ijtimoiy axborot (reklama) sifatida tan olinadi;

transportlarda (avtobus, metro, samolyot, poyezdlar) simsiz yoki mobil internet tarmog‘i orqali “Mutolaa” platformasidan foydalanish imkoniyatlari yaratiladi, qulaylik uchun QR kodlar o‘rnatiladi.


Silk Avia mahalliy yo‘nalishlar uchun chipta narxlarini oshiradi

Aviachiptalar tariflarining yangilanishi quyidagi 14 ta asosiy yo‘nalishga ta‘sir qiladi:

  • Toshkent-Samarqand — 313 089 so‘mdan;
  • Toshkent-Buxoro — 344 399 so‘mdan;
  • Toshkent-Navoiy — 297 435 so‘mdan;
  • Toshkent-Qarshi — 297 435 so‘mdan;
  • Toshkent-Termiz — 360 053 so‘mdan;
  • Toshkent-Namangan — 297 435 so‘mdan;
  • Toshkent-Farg‘ona — 297 435 so‘mdan;
  • Toshkent-Urganch — 469 635 so‘mdan;
  • Toshkent-Qo‘qon — 297 435 so‘mdan;
  • Toshkent-Andijon — 328 745 so‘mdan;
  • Toshkent-Sariosiyo — 422 671 so‘mdan;
  • Toshkent-Zomin — 125 236 so‘mdan;
  • Toshkent-Shahrisabz — 297 435 so‘mdan;
  • Nukus-Mo‘ynoq — 125 236 so‘mdan boshlanadi.

Aviachiptalar narxining o‘sishi o‘rtacha 7,37% ni tashkil etdi. Bu 2025-yildagi inflyatsiya ko‘rsatkichiga to‘g‘ri keladi.

Huquq-tartibot idoralarining faoliyati tanqidiy koʻrib chiqilib, jamoat xavfsizligini taʼminlash sohasida yangi vazifalar belgilab berildi

0

Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida Toshkent shahrida xavfsiz muhitni shakllantirish hamda jamoat xavfsizligini samarali taʼminlash boʻyicha namunaviy amaliyotni yaratish chora-tadbirlari yuzasidan videoselektor yigʻilishi boʻlib oʻtdi.

Davlatimiz rahbari Toshkent shahri respublikaning iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy markazi sifatidagi oʻrnini yanada mustahkamlaganini, bir soʻz bilan aytganda, poytaxtda iqtisodiy rivojlanish darajasi sezilarli oshganini taʼkidladi.

Shu bilan birga, qayerda hayot yaxshilansa, daromad koʻpaysa, oʻsha yerda “yengil pul topish” harakatida boʻlgan jinoiy tuzilmalar ham faollashib, jinoyatning yangi usul va vositalari ham, eng avvalo, shu yerda paydo boʻladi.

Lekin huquq-tartibot tizimi poytaxtdagi yangiliklarga mos ishlamayotgani koʻrsatib oʻtildi. Poytaxtning huquq-tartibot idoralari rahbarlari respublikaga namuna boʻlmayotgani, buning uchun poytaxtda resurs ham, kuch-vositalar ham, ilmiy salohiyat ham yetarli boʻlishiga qaramasdan, haligacha eski “qolip”dan chiqib keta olmayotgani tanqid qilindi.

Har qanday huquqbuzarlikning oldini olishda asosiy boʻgʻin – mahalla profilaktikasi. Biroq Toshkent shahridagi profilaktika xizmatlarining ishi toʻgʻri tashkil etilmagani uchun muammolar toʻplanib qolgani qayd etildi.

Respublikadagi 208 ta tuman ichida Chilonzor oilaviy zoʻravonlik, talonchilik, bezorilik boʻyicha, Yunusobod bosqinchilik boʻyicha birinchi oʻrinda. Yoki oʻtgan yili Yashnobod va Mirobodda qotillik, Olmazorda tan jarohati, Shayxontohurda talonchilik holatlari eng koʻp boʻlgan.

Shu munosabat bilan Toshkent shahar IIBB boshligʻi R.Sultonxoʻjayev, Toshkent shahar prokurori vazifasini bajaruvchi A.Oʻrmonovga “hayfsan” berilib, olti oylik sinov muddati tayinlanishi belgilandi.

Yirik bozorlar va gavjum joylarda jamoat xavfsizligini taʼminlash boʻyicha gvardiya, ichki ishlar va favqulodda vaziyatlar idoralarining hamkorligi yetarli emasligi koʻrsatib oʻtildi.

Ichki ishlar vazirining axborot texnologiyalariga masʼul oʻrinbosarining tizimni raqamlashtirish boʻyicha ishlarida hali sezilarli natija koʻrinmayotgani tanqid qilindi. Vazirlikdagi kiberjinoyatchilikka qarshi kurashish boshqarmasining ishi sustligi qayd etildi.

Prezidentimiz narkojinoyatchilik va uyushgan guruhlarga qarshi kurash boʻyicha narkokanallarning oxirgi manbasi va homiylarigacha yetib borish uchun masʼullarda qatʼiyat yoʻqligini tanqid qildi.

Chet elga borib olib, uyushgan jinoiy guruhlar tashkil qilgan, u yerda oʻzimizning fuqarolarni ham talayotgan shaxslar faoliyatiga chek qoʻyishdagi sustkashliklar qayd etildi.

Yashirin iqtisodiyotga qarshi kurashish va soliq maʼmurchiligi boʻyicha poytaxt soliq organlarining ishi mutlaqo qoniqarsiz ekani taʼkidlandi. Soliq qoʻmitasida qoʻshilgan qiymat soligʻidan sunʼiy ortiqcha toʻlov hosil qilish orqali uni budjetdan noqonuniy qoplash holatlari koʻpaygan.

Ushbu yoʻnalishlarga javobgar boʻlgan qoʻmita raisining birinchi oʻrinbosari M.Mirzayev ishdan olindi.

Davlatimiz rahbari “Oʻzbekneftegaz” AJ va Davlat aktivlarini boshqarish agentligida milliardlab soʻmlik talon-torojliklar aniqlanganini maʼlum qildi.

Misol uchun, Davlat aktivlarini boshqarish agentligining mansabdor shaxslari bozor qiymati kamida 250 milliard soʻmlik yer uchastkasini yopiq auksionga chiqarib, 120 milliard soʻmga sotib yuborgan. Shu bois, agentlik direktori A.Ortiqov ishdan olindi.

Yaqinda Administratsiya va davlat idoralarida komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat tizimi yoʻlga qoʻyildi.

Qisqa muddatda budjetga tushum, talon-toroj, moliyaviy kamchiliklar boʻyicha 53 trillion soʻm va tashqi savdo operatsiyada 8 milliard dollardan ortiq qarzdorlik aniqlangani oʻta ayanchli holat ekani qayd etildi. Korrupsiyaviy sxemalar boʻyicha 4,2 trillion soʻm zarar aniqlanib, 1,3 trillion soʻmi undirildi, 55 nafar shaxs qamoqqa olindi.

Masalan, Ichki ishlar vazirligi tizimida davlat xaridlarida 186 milliard soʻm budjet mablagʻi oʻzlashtirilgani aniqlanib, vazir oʻrinbosari B.Abdullayev va departament boshligʻi R.Tursunovga nisbatan jinoyat ishi qoʻzgʻatildi.

Davlat idoralari va korxonalarida xavfsizlik uchun masʼullar faoliyatini ham tanqidiy qayta koʻrib chiqish vaqti kelgani qayd etildi.

Masʼul idoralar uyushgan jinoyatchilik, narkojinoyatlar, kiberjinoyatchilik va yashirin iqtisodiyot boʻyicha jilovni qoʻlga olishi shartligi koʻrsatib oʻtildi.

Ushbu 4 ta yoʻnalish boʻyicha mutlaqo yangi tizim yaratilib, jarayon birinchi navbatda Toshkent shahrida boshlanadi. Jumladan, xavfsiz muhit yaratish boʻyicha “poytaxt namunasi” joriy etiladi.

Prezidentimiz yangi tizimni Chilonzor tumani misolida tushuntirib berdi.

Tumanda jamoat xavfsizligi kuch-vositalarini boshqarish yangicha tashkil qilinadi. Patrul-post, yoʻl-patrul, qoʻriqlash va profilaktika xizmatlari tun-u kun 3 smenali xizmat rejimiga oʻtadi. Patrul guruhlariga huquqbuzarlik toʻgʻrisida xabar kelib tushganda, voqea joyiga 5 daqiqa ichida yetib keladigan tizim boʻladi.

Tumandagi 5 ta ichki ishlar boʻlimi boshligʻi oʻrinbosarlari tungi xizmatni bevosita mahallalarda tashkil qiladi. Ular tungi vaqtda oʻz boshliqlariga berilgan barcha vakolatga ega boʻladi, mustaqil qaror qabul qiladi va masʼuliyatni ham toʻliq zimmasiga oladi.

Ichki ishlar va Milliy gvardiya xodimlariga tungi xizmatining har soatiga bazaviy hisoblashning 5 foizi miqdorida kompensatsiya toʻlanishi belgilandi.

Ilgʻor tajriba asosida aholi gavjum joylarda dron yordamida patrullik kuzatuvi yoʻlga qoʻyiladi.

Chilonzor tumani ichki ishlar xodimlari sohasi va hududidan qatʼi nazar, fuqaro murojaatini qabul qiladi, koʻchada formali xodimga qilingan murojaat “102”ga xabar bergan bilan teng boʻladi.

Tumandagi barcha 55 ta mahalladagi profilaktika inspektorining xizmat xonasi eshigi u bilan tezkor bogʻlanish uchun aloqa tugmasi bilan jihozlanadi.

Yaʼni profilaktika inspektori qayerda boʻlmasin, aholi uni qoʻl telefoni va planshetiga tun-u kun bogʻlanishi mumkin boʻladi.

Davlatimiz rahbari narkojinoyatlarga qarshi kurash masalasiga alohida toʻxtaldi.

Sintetik narkotiklarning 95 foizi internet orqali tarqatilib, toʻlov kriptovalyutada boʻlayotgani, narkolaboratoriyalar mamlakat ichida ochilayotgani qayd etildi.

Shuningdek, qonunchilikda davlat organlarining bu boradagi vazifalari ham aniq koʻrsatilmagan. Narkotiklar va oʻqotar qurollarni nazorat qilish agentligi faqat tahlil va xalqaro hamkorlik bilan cheklanib qolgani tanqid qilindi. Endilikda agentlikning masʼuliyati kuchaytirilib, unga mutasaddi idoralar ishini muvofiqlashtirish, nazorat qilish va baho berish vakolati beriladi.

Mutasaddilarga transchegaraviy va virtual maydonda uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurashish boʻyicha yaxlit tizimni yoʻlga qoʻyish topshirildi. Ichki ishlar vazirligida uyushgan jinoyatchilik boʻyicha alohida xizmat tashkil qilinadi.

Oʻtgan yili poytaxtda ushlangan uyushgan jinoiy guruhlar tarkibida 259 nafar “ogʻir” toifadagi yoshlar va sportchilar boʻlgani oʻta tashvishli hol ekani qayd etildi.

Sportchilarning aksariyati koʻcha bezorisiga aylanib ketayotgani, joylarda pul uchun yashirin janglar tashkil qilish holatlari koʻpaygani qayd etildi. Mutasaddilarga bu yoʻnalishda nazoratni taʼminlash, jangovar sport turlari bilan shugʻullanayotgan yoshlarni kasbga oʻqitib, salohiyatiga mos ish bilan band qilish tizimini yaratish topshirildi.

Bugun turli radikal va ekstremistik gʻoyalar axborot texnologiyalari orqali yoshlarimiz ongini zaharlashga urinyapti. Faqat jazo va taqiq bilan bu muammoni hal qilib boʻlmasligi taʼkidlandi.

Bundan buyon poytaxtning har bir tumanida “Qaytaruv guruhlari” faoliyati doimiy asosda tashkil qilinadi.

Kiberjinoyatlar kundan-kunga koʻpayib, uning turlari 18 tadan 62 taga chiqdi. Ayniqsa, shaxsiy maʼlumotlarni oʻgʻirlash, sunʼiy intellekt orqali ovoz va yuz qiyofasini oʻxshatish, zararli fayllarni tarqatish avj olyapti. Oʻzlashtirilgan mablagʻlar kriptovalyuta shaklida chetga chiqarilmoqda.

Bularni tezkor fosh etish va toʻxtatish uchun huquq-tartibot xodimlari kibertexnologiyalar va sunʼiy intellektni mukammal egallashi lozimligi qayd etildi.

Shu bois, Ichki ishlar vazirligida kiberjinoyatchilik boʻyicha alohida departament tashkil qilinadi va unga vazirning oʻzi masʼul boʻladi. Adliya vazirligida kiberjinoyatchilik va raqamli huquq boʻyicha alohida boshqarma ochiladi.

Kadrlar qoʻnimsizligiga barham berish, malakali va fidoyi kadrlarni ragʻbatlantirish doimiy eʼtiborda boʻlishi taʼkidlandi.

Shu bois, profilaktika inspektorlarini yanada qoʻllab-quvvatlash va ularning jamiyatdagi obroʻsini oshirish boʻyicha qator yangiliklar eʼlon qilindi.

Jumladan, joriy yil 1-iyuldan poytaxtdagi profilaktika xodimlariga aynan shu sohada koʻp yillik staji uchun 5 million soʻmgacha oylik ustama beriladi. 1-fevraldan yuridik oliygohni bitirib, ichki ishlar tizimiga ishga kirganlarga oliygohda oʻqigan davri ham stajga qoʻshiladi. Viloyatdan kelib, poytaxt ichki ishlar idoralarida ishlayotgan xodimlarning uy ijarasiga oylik toʻlov 1,8 million soʻmdan 3,1 million soʻmga oshiriladi. Ichki ishlar xodimlari uchun qurilayotgan uylarning 30 foizi faqat profilaktika inspektorlariga beriladi.

Mutasaddilarga ichki ishlar organlarining aholi bilan bevosita ishlovchi, jamoat xavfsizligi va jinoyatchilikka qarshi kurashuvchi tuzilmalarini yangi tizimga oʻtkazish boʻyicha farmon loyihasini kiritish topshirildi.

Ushbu boʻlinmalar uchun xizmatni oʻtash, muomala madaniyati, tezkor harakatlanish, kuch va qurol ishlatish boʻyicha yagona standartlar joriy etilib, ular servis tuzilmaga aylanishi belgilandi.

Adliya tizimini ham kuchaytirish zarurligi koʻrsatib oʻtildi. Bu borada birinchi qadam sifatida Adliya vazirligi tomonidan huquq-tartibot idoralarining faoliyatini “huquqiy audit”dan oʻtkazish tizimi yoʻlga qoʻyiladi. “Huquqni muhofaza qilish faoliyati toʻgʻrisida”gi qonun loyihasi ishlab chiqilib, adliya organlarining aniq roli, yangi vazifa va vakolatlari belgilanadi.

Davlatimiz rahbari muhokama qilingan boshqa sohalarda ham mavjud qonun hujjatlarini takomillashtirish, yangilarini qabul qilish zarurligini taʼkidladi.

Faoliyatida jiddiy kamchiliklarga yoʻl qoʻygan masʼullarga javobgarlik choralari belgilandi, ularga nisbatan qonun ustuvorligini taʼminlash topshirildi.

Yigʻilishda huquq-tartibot idoralari rahbarlarining hisobotlari tinglandi.

2025-yilda O‘zbekistonda o‘rtacha oylik ish haqi 6,4 mln so‘mga yetdi

0

Bir yilda o‘rtacha oylik ish haqi 18,9% ga oshdi. Eng yuqori maosh Toshkent shahrida, eng tez o‘sish esa Namangan viloyatida qayd etildi.

2025-yilda O‘zbekistonda o‘rtacha oylik nominal hisoblangan ish haqi 6 mln 376,7 ming so‘mni tashkil etdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi. Ko‘rsatkich 2024-yilning mos davriga nisbatan 18,9% ga o‘sgan.

Hududlar kesimida ish haqining eng yuqori o‘sish sur’ati Namangan viloyatiga to‘g‘ri keldi. Hududda o‘rtacha ish haqi 22,8% ga oshib, 4,751 mln so‘mni tashkil etdi. Undan keyingi o‘rinlarda Sirdaryo viloyati 20,8% ga (5,119 mln so‘m) va Jizzax viloyati 20,5% ga (4,786 mln so‘m) turibdi.

Yanvar-dekabr oylarida hududlar bo‘yicha eng yuqori ish haqi Toshkent shahrida kuzatildi — 10 mln 753,8 ming so‘m (+18,3%).

Undan keyingi pog‘onadan 7,871 mln so‘m bilan Navoiy hamda 5,967 mln so‘m bilan Toshkent viloyatlari joy oldi. Eng kam oylik maosh esa Qashqadaryo viloyatida qayd etildi — 4,476 mln so‘m.

Hududlar bo‘yicha o‘rtacha oylik ish haqi:
Hududlar O‘rtacha oylik ish haqi 2024-yilning mos davriga nisbatan o‘sish
1 Toshkent shahri 10 753 600 so‘m 18,3%
2 Navoiy viloyati 7 871 600 so‘m 16%
3 Toshkent viloyati 5 967 700 so‘m 16,9%
4 Andijon viloyati 5 238 600 so‘m 13,4%
5 Sirdaryo viloyati 5 119 100 so‘m 20,8%
6 Buxoro viloyati 5 093 100 so‘m 17,2%
7 Xorazm viloyati 5 052 400 so‘m 18,4%
8 Qoraqalpog‘iston Respublikasi 5 003 100 so‘m 15,7%
9 Jizzax viloyati 4 786 000 so‘m 20,5%
10 Namangan viloyati 4 751 300 so‘m 22,8%
11 Samarqand viloyati 4 737 600 so‘m 17,8%
12 Farg‘ona viloyati 4 730 200 so‘m 19,1%
13 Surxondaryo viloyati 4 481 800 so‘m 17,4%
14 Qashqadaryo viloyati 4 476 700 so‘m 18,2%

Sohalar kesimida ish haqlari qanday bo‘ldi?

2025-yilda sohalar kesimida oylik ish haqining eng yuqori o‘sishi (26,4%) san’at va dam olish yo‘nalishlarida kuzatildi, o‘rtacha oylik ish haqi esa 5,448 mln so‘mni tashkil etdi. Undan keyingi yuqori o‘sish ta’lim sohasiga to‘g‘ri keldi (20,1%), o‘rtacha ish haqi esa 4,372 mln so‘mga yetdi.

Bank va sug‘urta sohasi eng yuqori oylik maosh bo‘yicha yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yanvar-dekabr oylarida bu yo‘nalishda oylik ish haqi 17,597 mln so‘mni tashkil etdi. Kuchli uchlikdan esa 15,298 mln so‘m bilan axborot va aloqa (+15,8) hamda 9,66 mln so‘m bilan tashish va saqlash (+18,9) sohalari joy oldi.

Bu davrda eng past ish haqi sog‘liqni saqlash va ijtimoiy xizmatlar sohasida (3,9 mln so‘m) qayd etilib, o‘sish o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 14,5% bo‘ldi.

Xususan, axborot va aloqa sohasida eng yuqori o‘rtacha maosh quyidagi yo‘nalishlarida qayd etildi:

  • dasturlashtirish, maslahat berish va boshqa yordamchi xizmatlar — 19,673 mln so‘m;
  • axborot xizmatini ko‘rsatish — 18,886 mln so‘m;
  • aloqa sohasi — 12,174 mln so‘m;

Bank va moliya sohasida eng yuqori o‘rtacha oylik ish haqi majburiy ijtimoiy sug‘urtalashdan tashqari, qayta sug‘urtalash va nafaqa jamg‘armalari (22,296 mln so‘m) hamda moliyaviy xizmatlar va sug‘urtalash (19,123 mln so‘m) faoliyatida kuzatildi.

Ta’lim sohasida o‘rtacha oylik maoshning eng yuqori ko‘rsatkichi oliy ta’limda qayd etildi — 10,16 mln so‘m. Eng past ish haqi esa maktabgacha ta’limga to‘g‘ri keladi — 2,868 mln so‘m. Texnik va professional ta’limda o‘rtacha maosh 4,278 mln so‘mni hamda umumiy o‘rta ta’limda 4,278 mln so‘mni tashkil etdi.