Tadbirkorlar va yoshlar uchrashuvi Navoiy shahridagi Madaniyat va ma’rifat markazida boʻlib oʻtdi.
Uchrashuvda 600 nafardan ortiq tadbirkorlikka qiziquvchan yoshlar faol ishtirok etishdi. Tadbirkorlikka qiziquvchan yoshlar oʻzlari qiziqqan savollarni berishdi, spikerlar tomonidan tegishlicha javoblar olishdi. Faol yoshlar esdalik sovgʻalari bilan taqdirlanishdi.
Xalqaro akseleratsiya dasturlarida ishtirok etish, mentor va trenerlarni jalb qilish xarajatlari qoplab beriladi. Loyihalarga garovsiz mablag‘lar beriladi
14-oktabr kuni “Startap loyihalar va venchur moliyalashtirish ekotizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi prezident qarori qabul qilindi.
Hujjat bilan, Raqamli startaplar dasturi amalga oshiriladi. Avgust oyida o‘tkazilgan prezidentning tadbirkorlar bilan ochiq muloqotida startap loyihalarni qo‘llab-quvvatlash ekotizimi yaratilishi ma’lum qilingandi. Unda 6 oydan 7 yilgacha faoliyat yurituvchi, yillik jami daromadi 10 mlrd so‘mdan oshmagan startaplar ishtirok etishlari mumkin. Shuningdek, ular inkubatsiya yoki akseleratsiya dasturini muvaffaqiyatli yakunlaganligini tasdiqlovchi hujjatga ega bo‘lishlari kerak.
Dasturda ishtirok etish startap loyihalarga ekotizim platformasidan ro‘yxatdan o‘tishni talab etadi. Bundan tashqari, ular raqamli texnologiyalarga asoslangan, yuqori o‘sish va xorijiy bozorlarga chiqish salohiyati bo‘lgan biznes modelni taqdim etishlari zarur.
Faoliyati 5 yildan oshgan hamda kamida $100 mln investitsiya jalb qilgan loyihalarga xalqaro akseleratsiya dasturlarida ishtirok etish xarajatlari qoplab beriladi.
Inkubatsiya va akseleratsiya dasturlarini amalga oshiruvchi tadbirkorlarga mentor va trenerlarni jalb qilish xarajatlarining 50%gacha qismiga kompensatsiya beriladi. Biroq bu xarajatlarning $50 mingdan oshmagan qismiga ajratiladi. Startap loyihalarga venchur jamg‘arma tomonidan garov ta’minotisiz 300 mln so‘mgacha qarz mablag‘lari ajratiladi. Bunda mablag‘lar asosiy stavkadan 4%lik punkt yuqori stavkada taqdim etiladi.
Shuningdek, dastur doirasida patentlash hamda intellektual faoliyat natijalari va savdo belgilarini ro‘yxatdan o‘tkazish xarajatlari qoplanadi. Startap loyihalarning ta’sischilari va mutaxassislariga ham endilikda “IT-Visa” beriladi.
Avvalroq $10 mlnga baholangan “BILLZ” startapi $500 minglik investitsiya jalb qilgani haqida xabar berilgandi. Kompaniya Ozarbayjon va Gruziya kabi 6ta mamlakat bozorlarida 3 mingdan ortiq do‘konlar bilan ishlashadi.
Ular orasida texnopark, to‘qimachilik sanoat parki, to‘rtta GES, ikkita energiya saqlash tizimi va quyosh elektr stansiyasi bor.
Shavkat Mirziyoyev 14-oktabr kuni Toshkent viloyatida umumiy qiymati $2 mlrd bo‘lgan to‘qqizta investitsiya loyihasini ishga tushirdi, deya xabar berdi prezident matbuot xizmati.
Qayd etilishicha, viloyatda umumiy qiymati $20 mlrd 360 mlnlik 91ta xorijiy investitsiya loyihasi va $4,5 mlrdlik 28ta mahalliy investitsiya loyihasi bo‘yicha ishlar olib borilmoqda.
Xususan, Olmaliq shahrida $1 mlrd investitsiya hisobidan 227 gektar maydonda “Buyuk ipak yo‘li” maxsus sanoat texnoparki quriladi. U yerda elektrotexnika, to‘qimachilik, qurilish materiallari, farmatsevtika kabi yo‘nalishlarda 100 ga yaqin korxona joylashtiriladi.
Yashil energetikani rivojlantirish bilan birga, yurtimizda energetika tizimi barqarorligini saqlash bo‘yicha ham ko‘p ishlar qilinmoqda. Shuning uchun 2030-yilgacha umumiy quvvati 4100 megavattli elektr energiyasini saqlash tizimlarini barpo etish rejalashtirilgan. Xitoyning “Chayna Datang” kompaniyasi bilan Bo‘ka tumanida qiymati $240 mlnlik quyosh elektr stansiyasi barpo etiladi. Bu stansiyada yiliga 576 mln kilovatt soat yoki 240 ming xonadon uchun yetarli elektr energiyasi olinadi.
Natijada viloyatda generatsiya quvvatlari 6,5 gigavattga, elektr energiyasi ishlab chiqarish yiliga 24 mlrd kilovatt soatga yetkaziladi.
Yana ikkita loyiha — “China Energy Overseas Investment” kompaniyasi bilan hamkorlikda Parkent va Piskent tumanlarida quriladigan $220 mlnlik, 200 megavattli energiya saqlash tizimlaridir. Ular kunning tig‘iz paytlarida uzilishga yo‘l qo‘ymaslik va iste’molchilarni elektr bilan ishonchli ta’minlash imkonini beradi.
Bugungi kunda qiymati $880 mln va quvvati 340 megavatt bo‘lgan yana 4ta GES qurilmoqda. Shuningdek, 2028-yilgacha viloyatda umumiy quvvati qariyb 2400 megavatt bo‘lgan, $4 mlrd 800 mlnlik 23ta loyiha amalga oshiriladi. Marosimda shundan ikkitasi — Ohangaron tumanida barpo etilgan 2,5 megavattli kichik GES hamda Bo‘stonliq tumanida qurilgan 1,5 megavattli Ugam kichik GESi ishga tushirilmoqda.
Mazkur quvvatlar yiliga 18 mln 400 ming kilovatt soat “yashil” energiya ishlab chiqaradi va 7 ming 600 ta xonadonni elektr energiyasi bilan ta’minlaydi.
Profi xususiy ta’lim muassasalari tarmog‘i asoschisi, biznes-advokat Bektosh Hatamov qanday biznes bilan shug‘ullanish mumkinligini aniqlash bo‘yicha yoshlarga o‘z tavsiyalarini berdi.
“Profi” xususiy ta’lim muassasalari tarmog‘i asoschisi, biznes-advokat Bektosh Hatamov qanday biznes bilan shug‘ullanish mumkinligi bo‘yicha o‘z tajribasi bilan bo‘lishdi.
Juda ko‘pchilik yoshlar mendan kuyib qolmaslik uchun “qaysi biznesni boshlashim, nima qilishim kerak, qayerdan boshlay”, deb maslahat so‘raydi. Rostini aytsam, men bunga aniq javobni bilmayman, har qanday biznes bozorda talab bo‘lsa, yurib ketaveradi.
Lekin o‘sha bozordagi talabni bilish va unga moslashish juda muhim hisoblanadi. Men hozir sizga buni bilishning oson yo‘lini o‘rgataman, bu usulda deyarli katta pul sarflamasdan bozorni o‘rganish va unga moslashish mumkin.
Usulning nomi — MVP (Minimum Viable Product — minimal yashovchan mahsulot). Ya’ni mahsulot yoki xizmatga hali pul sarflamasdan turib, uni test qilib ko‘rish, bozorni o‘rganish usulidir.
Bunda siz mahsulot yoki xizmatni bozorga olib chiqishdan oldin quyidagi to‘rtta bosqichni aniqlab olishingiz kerak.
“Yaran Consulting” buxgalterlik kompaniyasi hammuassisi Yevgeniya Son “Spot»ga tadbirkorlar, ayniqsa, yangi boshlovchilar tannarxni hisoblashda eng ko‘p uchraydigan beshta xato bilan bo‘lishgandi.
Auditor Yevgeniya Son moliyaviy reja, bozorni o‘rganish, korporativ madaniyat, majburiyatlarni taqsimlash, yangi bo‘linmalar integratsiyasi hamda huquqiy jihatlarni o‘rganish biznesni kengaytirishda muammolardan qochishga yordam beradigan asosiy omillar ekanligini qayd etdi.
Yevgeniya Son,
Biznesni kengaytirish — bu sezilarli o‘sish va foydani oshirishga olib kelishi mumkin bo‘lgan strategik qadam. Biroq, to‘g‘ri rejalashtirish va nazoratsiz kengayish bankrotlikka olib kelishi mumkin.
Kengaytirish ijara, ish haqi, logistika va marketing bo‘yicha operatsion xarajatlarni oshirish kabi sezilarli moliyaviy resurslarni talab qiladi, ular kutilgan daromadlardan oshib ketishi yoki hisob-kitob qilishda umuman hisobga olinmasligi mumkin. Rejalashtirish va baholashning yetishmasligi kassa uzilishlari va aylanma mablag‘lar yetishmasligiga olib kelishi mumkin.
Kengaytirish jarayonini boshlashdan oldin barcha ehtimoliy xarajatlarni, shu jumladan xodimlar, uskunalar, marketing va ijara xarajatlarini hisobga olgan holda batafsil moliyaviy rejani ishlab chiqish muhimdir. Zaxira jamg‘armasi kutilmagan xarajatlarni yengishga yordam beradi.
Yangi bozorlarda yangi mahsulot yoki xizmatlarga bo‘lgan talabni, filial ochish zaruratini ortiqcha baholab yuborish past savdo va yo‘qotishlarga olib kelishi mumkin.
Tez kengayish kompaniyaning yangi bo‘linmalar yoki loyihalarni boshqarish uchun yetarlicha tajribali menejerlarga ega bo‘lmasligiga olib kelishi mumkin. Bunday holat tegishli boshqaruvning yetishmasligi yoki amaldagi top-menejerlarning ortiqcha yuklamasiga olib kelishi mumkin.
Kengayishdan oldin boshqaruv jamoasini tayyorlash va o‘qitish, mutaxassislarni yollash va barcha darajadagi faoliyatni nazorat qilish imkonini beradigan samarali boshqaruv tizimlarini yaratish kerak. Bundan tashqari, kichik jamoada xodimlar rahbar bilan yaqindan muloqot qilishadi va uning qadriyatlari va biznesga yondashuvini yaxshi tushunadilar. Kompaniya o‘sishi bilan xodimlar menejerlar bilan ko‘proq muloqot qilishadi, ular har doim ham kompaniya qadriyatlarini to‘g‘ri yetkaza olishmaydi. Shuning uchun barcha qadriyatlar va yondashuvlar aniq ifodalangan korporativ madaniyatni rivojlantirish muhimdir. Bu tashkilotning barcha darajalarida yagona qarash va ishlash tamoyillarini saqlab qolishga yordam beradi.
Kengayish rahbariyat e’tiborini asosiy biznesdan yoki mavjud filiallardan chalg‘itishi, bu esa mahsulot yoki xizmatlar sifatining pasayishiga va mijozlarning yo‘qolishiga olib kelishi mumkin.
Kengaytirishdan oldin jamoa o‘rtasida vazifalarni oqilona taqsimlash kerak, shunda kengayish joriy faoliyatga ta’sir qilmaydi va asosiy biznes yoki amaldagi filiallarga e’tiborni saqlab qolish imkonini beradi. Biz o‘z amaliyotimizda yirik chakana savdo do‘konlari shahar yoki viloyatda o‘z filiallarini ochayotganini va resurslarning yetishmasligi tufayli sifatli xizmat va yaxshi assortimentni ta’minlay olmayotganini tez-tez kuzatamiz. Bu mijozlarning chiqib kamayishi va sotuvning pasayishiga olib keladi. Asosiy do‘konda ham, filiallarda ham pul yetishmaydi, bu ishonch darajasi, mahsulot assortimenti va sifatini pasaytiradi va reputatsiyaga putur yetkazadi. Natijada, tarmoq yangi filiallarni yopishga yoki o‘z faoliyatini butunlay to‘xtatishga majbur bo‘ladi, chunki o‘z reputatsiyasini tiklash qiyin holga kelib qoladi.
Bir bozordagi muvaffaqiyatli strategiyalar madaniy, iqtisodiy yoki tartibga soluvchi farqlar tufayli boshqa bozorda ish bermasligi mumkin. Bu turli mamlakatlar bozorlari uchun ham, bir shaharning turli tumanlari uchun ham qo‘llaniladi.
Kengaytirishdan oldin, batafsil tahlil qilish va strategiyalarni madaniy va geografik jihatlar, qonuniy talablar va iqtisodiy sharoitlarni hisobga olgan holda har bir yangi bozorning o‘ziga xos xususiyatlariga moslashtirish kerak.
Mijozlarimizdan biri, o‘rta toifadagi restoranlar tarmog‘i daromad darajasi yuqori bo‘lgan shahar markazida bir nechta nuqtalarini ochdi va u yerda ishlar a’lo darajada bordi. Turar-joylar hududida restoran ochishga qaror qilgan muassasa, hamyonbop narxlarga qaramay, mijozlar yetishmovligiga uchradi. Odamlar restoranni zamonaviy ko‘rinishi, qimmatbaho va chiroyli mebellari tufayli juda qimmat deb o‘ylashgan. Narxlarning maqbulligini isbotlash uchun ko‘p kuch sarflashga to‘g‘ri keldi. Bu maqsadli auditoriya va uni qabul qilishining yetarli darajada tahlil qilinmaganligi tufayli sodir bo‘ldi.
Kompaniya kengaytirilganda, ko‘pincha mavjud tuzilmaga to‘g‘ri integratsiyalashuvi mumkin bo‘lmagan yangi bo‘limlar yoki filiallar yaratiladi. Bu funksiyalarning takrorlanishiga, samarasizlik va nizolarga olib keladi.
Kengayishdan oldin jarayonlarni standartlashtirish, yangi xodimlarni o‘qitish va yagona korporativ madaniyatni yaratishni o‘z ichiga olgan integratsiyaning aniq rejasini ishlab chiqish muhimdir. Bo‘limlar o‘rtasidagi muntazam muloqot tushunmovchilik va nizolarning oldini olishga yordam beradi.
Yangi hududlar yoki mamlakatlarga kengayish turli huquqiy talablar va tartibga solish me’yorlari bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Bu jihatlarni e’tiborsiz qoldirish jarimalar, sud jarayonlari va hatto faoliyatni taqiqlanishiga olib kelishi mumkin.
Kengaytirishdan oldin yangi hududlarda, yangi sharoitlarda ishlashning huquqiy jihatlarini tushunishga yordam beradigan yuristlar va buxgalterlarni jalb qilishni tavsiya qilamiz. Barcha harakatlar qonunchilikka muvofiqligiga ishonch hosil qilish muhimdir.
Biznesni kengaytirish ko‘plab imkoniyatlarni ochadi, lekin ayni vaqtda katta tavakkalchiliklarni ham keltirib chiqaradi. Yangi bo‘linmalarning yetarli darajada integratsiya qilinmasligi, moliyalashtirish bilan bog‘liq muammolar, hamkorlar va pudratchilarning noto‘g‘ri tanlovi, huquqiy jihatlarni e’tiborsiz qoldirish va barqaror rivojlanishga yetarlicha e’tibor qaratmaslik bankrotlik holatiga olib kelishi mumkin bo‘lgan qo‘shimcha sabablardir. Mazkur xavflarni anglash va tegishli choralar ko‘rish jiddiy moliyaviy muammolarning oldini olishga va kompaniyani muvaffaqiyatli rivojlantirishga yordam beradi.
Bundan tashqari, 2025-yildan sinov laboratoriya kampusini tashkil etish ishlari boshlanadi. Unda elektrotexnika, mashinasozlik hamda to‘qimachilik kabi sohalardagi 6ta laboratoriya joylashtiriladi.
Shavkat Mirziyoyev 10-oktabr kuni texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi ishlar va rejalar bilan tanishdi.
So‘nggi yillarda 12 mingta standart tasdiqlangan. Yil boshidan buyon yana 1040ta xalqaro standart qabul qilindi. Mahsulot xavfsizligi va sifatini ta’minlash maqsadida 29ta texnik reglament ishlab chiqildi. Bular sanoat korxonalari va tadbirkorlarga yetkazilib, sertifikatlar olishiga ko‘maklashilayapti.
Davlat rahbari tashqi bozorlarga chiqish uchun samarali texnik tartibga solish tizimi shartligini ta’kidlab, qo‘shimcha vazifalarni belgilab berdi.
Bu yil 340ta milliy standart, 2025-yil yakunigacha esa yana 38ta reglament ishlab chiqiladi. Shu bilan birga, 28ta texnik qo‘mita, laboratoriyalar faoliyatini raqamlashtirish muhimligi aytildi. Buning uchun “Texnik tartibga solish” elektron platformasi ishga tushiriladi.
Sohada sifat va samarani ta’minlash uchun yangi bilim va ko‘nikmalarga ega, xalqaro standartlar asosida ishlaydigan mutaxassislar kerakligi bois sohada kadrlar tayyorlash tizimini takomillashtirish bo‘yicha topshiriq berildi.
Texnik jihatdan tartibga solish agentligi direktori Akmal Jumanazarov “O‘zbekiston 24” telekanaliga bergan intervyusida taqdimotda uchta yo‘nalish — standartlashtirish, metrologiya hamda sinov laboratoriyasining infratuzilmasini rivojlantirish yo‘nalishida hisobot berilganini qayd etdi.
Hozirda agentlikda 29ta etalon mavjud bo‘lib, joriy yilda 13tasini xarid qilish rejalashtirilgan. Prezident ular sonini 77taga yetkazishni topshirdi. Bu orqali sanoat tarmoqlariga metrologiya xizmatlarini qamrab olish mumkin bo‘ladi. “22 mingta o‘lchov vositalarini biz kalibrlash va qiyoslashdan o‘tkazamiz. Bu esa taxminan $2,5 mln mablag‘ni tejaydi. 2025−2026 yillarda 10ta yangi sinov laboratoriyalarini tashkil qilish topshirildi. Yana bitta muhim topshiriq: sinov laboratoriya kampusini tashkil etish. 2025-yildan uning loyihalash va qurilish ishlari boshlanadi”, — dedi u.
Akmal Jumanazarovning qayd etishicha, kampus o‘z ichiga 6ta laboratoriyani qamrab oladi: elektrotexnika, mashinasozlik, kimyo-polimer hamda to‘qimachilik kabi sohalar bo‘yicha.
Prezident texnik tartibga solish sohasidagi qonunchilikni Jahon savdo tashkiloti talablariga moslashtirish muhimligini ta’kidlagandi. Hozirda 2,5 mingta standart tahlildan o‘tkazilgan bo‘lib, uning natijasida 2 mingdan ortiq standartni xalqaro standartga o‘tkazish rejalashtirilgan. 182ta standart esa bekor qilinadi.
Shuningdek, Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vaziri Qo‘ng‘irotboy Sharipov xalqaro standartlashtirish sohasida kadrlar tayyorlash uchun texnik talablarni qayta ko‘rib chiqish topshirilganini qayd etdi. “Standartlashtirish va metrologiya sohasidagi 21ta OTMlardagi 400ga yaqin jihozlarning, laboratoriyalarning bozor talablariga javob bermasligi aniqlandi. 2025-yildan 2027-yilgacha bosqichma-bosqich oliygohlardagi laboratoriya jihozlari yangilanadi. Ularda 14ta hududdagi standartlashtirish va metrologiyaga oid muammolarni hal etish rejalashtirilgan.
Buning uchun OTMlarda tashkil etilayotgan laboratoriyalar akkreditatsiyadan o‘tkaziladi.
Toshkent shahri, 100011, Qatortol ko‘chasi, 11-uy
info@yoshlarkelajagimiz.uz
© “Yoshlar – kelajagimiz” jamg‘armasi 2021.
Barcha huquqlar himoyalangan
