O‘zbekistonda 2027-yili birinchi islomiy bank xizmatlari yo‘lga qo‘yiladi

Tomonidan

-

19:27 | 7-Yanvar, 2026

2030-yilgacha mamlakatda islomiy moliyaning huquqiy asoslari yaratilib, kamida uchta bankda islomiy mahsulotlar joriy etiladi.

2030-yilga borib O‘zbekistondagi uchta bankda islomiy moliya xizmatlari paydo bo‘ladi. Bu haqda jamoatchilik muhokamasiga qo‘yilgan yangilangan O‘zbekiston-2030 strategiyasi loyihasida keltirilgan.

Unga ko‘ra, O‘zbekistonda islomiy moliyaning huquqiy asoslarini yaratish hamda kamida 3 ta tijorat bankida islomiy moliya xizmatini yo‘lga qo‘yish rejalashtirilmoqda.

Dastlab 2027-yilda mamlakatdagi bitta bankda islomiy mahsulotlar joriy etiladi, 2029−2030 yillarda esa ularning soni uchtaga yetkaziladi. Ushbu tashabbuslar tijorat banklari mablag‘lari hisobidan amalga oshiriladi. Buning uchun Markaziy bank mas’ul etib belgilangan.

Regulyator 2030-yilgacha O‘zbekistonda kamida 10 ta to‘laqonli islomiy bank paydo bo‘lishini kutmoqda. Markaziy bank raisi o‘rinbosari Abrorxo‘ja Turdaliyevning ta’kidlashicha, an’anaviy banklarda ham “islomiy darchalar” ochiladi — bunday xizmatlarni uchta davlat bankida yo‘lga qo‘yish rejalashtirilgan. Biroq u davlat banklari hali aniqlanmaganini qo‘shimcha qildi.

Markaziy bank islomiy moliyani yashirin iqtisodiyotdagi mablag‘larni bank tizimiga jalb qilishning muqobil mexanizmi sifatida ko‘rmoqda. Turdaliyevga ko‘ra, aholining yarmi islomiy mahsulotlarni afzal ko‘rishi mumkin, biroq an’anaviy bank xizmatlaridan butunlay voz kechuvchilar ulushi ancha kam.

BMT Taraqqiyot dasturi (BMTTD) so‘rovnomasiga ko‘ra, aholining 68%i, tadbirkorlarning esa 60%i diniy eʼtiqodi sabab, anʼanaviy bank xizmatidan foydalanishni xohlamaydi.

2025-yilning noyabr oyida Qonunchilik palatasi islomiy bank to‘g‘risidagi qonun loyihasini qabul qilib, Senatga yubordi. Hujjat islomiy banklar uchun alohida litsenziya va oddiy banklarda “islomiy darchalar»ni ochish imkoniyatini nazarda tutadi, shuningdek, asosiy mahsulotlar — Murobaha, Muzoraba, Mushoraka, Vakala va Salam kabi operatsiyalarning asosiy jihatlarini belgilaydi.

Markaziy bank islomiy moliya standartlarini belgilash va banklar huzuridagi shariat kengashlarini nazorat qilish huquqiga ega bo‘ladi. Bunday tashkilotlar uchun soliq imtiyozlari beriladi va ularning notarial harakatlari mol-mulkni rasmiylashtirishda davlat bojidan ozod etiladi.

Spot bilan suhbatlashgan mutaxassislar, shuningdek, islomiy bankingni joriy etish moliyaviy faollikni oshiradi va iqtisodiyotga katta miqdordagi ichki mablag‘larni jalb qiladi, deb hisoblaydi.

2025-yilning biznes, iqtisodiyot va texnologiyalar haqidagi eng yaxshi kitoblari

Tomonidan

YKJ ADMIN

-

19:07 | 7-Yanvar, 2026

0

Mazkur kitoblarda Huawei va OpenAI kompaniyalarining shakllanish tarixi, ayollarning iqtisodiyotdagi roli hamda ekologiyaning eng muhim masalalari hikoya qilinadi.

Financial Times nashri 2025-yilning biznes, iqtisodiyot va texnologiyalar sohasidagi eng sara kitoblarini e’lon qildi.

Ro‘yxatdagi kitoblarda Huawei va OpenAI kompaniyalarining shakllanish tarixi, ayollarning iqtisodiyotdagi roli hamda ekologiyaning eng muhim masalalari hikoya qilinadi.

Biznes haqida eng yaxshi kitoblar:

“Daydi milliarder”, Devid Gelles

Mazkur tavsiya qilingan kitobda Patagonia kiyim-kechak brendi asoschisi Ivon Shuinarning biografiyasi hikoya qilinadi.

Unda Shuinar qanday qilib o‘z biznesini ekologik qadriyatlarga tayangan holda qurib, tadbirkorlikni maksimal foyda olishdan voz kechish bilan uyg‘unlashtirgani yoritiladi.

“Innovatsiyalarning yangi geografiyasi”, Mehran Gul

Kitob innovatsiyalar endi Silikon vodiysining monopoliyasi bo‘lmay qolganini va butun dunyo bo‘ylab tarqalayotganini ko‘rsatadi.

Muallif hozirgi kunda ilg‘or texnologiyalar qayerda paydo bo‘layotganini, shuningdek, qaysi hududlar Amerika texnologiya korporatsiyalariga raqobat qilishga tayyor ekanligini tahlil qiladi.

“Huawei xonadoni”, Yeva Dou

Muallif dunyodagi eng yopiq va ta’sirli texnologiya kompaniyalaridan biri — Huawei haqida hikoya qiladi. Kitobda u AQSH va Xitoy o‘rtasidagi iqtisodiy qarshilik fonida bu texnologik gigantning tarixini, uning rahbariyatini va Xitoy hukumati bilan aloqalarini tahlil etadi.

“Sun’iy intellekt imperiyasi”, Karen Xao

Kitob OpenAIning shakllanishi, shuningdek, kompaniya bosh direktori Sem Altmanning roli, qarashlari va intilishlari haqida. Muallif uning boshqaruv uslubi va generativ sun’iy intellekt atrofidagi ritorikasiga urg‘u beradi.

Iqtisodiyot bo‘yicha eng sara kitoblar:

“Iqtisodiyot: Ayollar, boylik va hokimiyatning global tarixi”, Viktoriya Beytmen

Muallif tosh asridan to bugungi kungacha jahon iqtisodiyotida ayollarning o‘rnini tahlil qilib, ularning iqtisodiy jarayonlardan chetlatilishi jamiyatlarni inqirozga olib kelgan, degan xulosaga keladi.

Beytmenning ta’kidlashicha, teng imkoniyatlarni hech qachon o‘z-o‘zidan tushunarli narsa deb qarash mumkin emas.

“Iqtisodiy urush holatidagi dunyo”, Rebekka Xarding

Ushbu kitobda muallif iqtisodiyot qanday qilib geosiyosiy qarama-qarshilik maydoniga aylanganini tushuntirib beradi. U savdo, investitsiyalar va texnologiyalar tazyiq vositasiga aylangan hozirgi zamonaviy dunyoda Buyuk Britaniyaning istiqbollarini tahlil qiladi.

“Taraqqiyot qanday tugaydi”, Karl Frey

Frey sun’iy intellekt rivojlanishining oqibatlari va texnologik taraqqiyotning sekinlashishi yoki umuman yo‘q bo‘lib ketishi sabablarini tahlil qiladi.

Uning fikricha, innovatsiyalar qoidalarni buzishni talab qiladi, ammo samarali ijro etish ularga rioya qilishga tayanadi. Aynan shu ikki qarama-qarshi sharoit o‘rtasidagi muvozanat keyingi o‘sish uchun zarur hisoblanadi.

Texnologiyalar haqidagi eng yaxshi kitoblar:

“Iste’mol qilingan”, Sabira Chaudhuri

Kitob muallifi tomonidan ta’kidlashicha, yirik korporatsiyalar ongli ravishda iste’molchilarni bir martalik plastik qadoqlarga ko‘niktirib, marketingga milliardlab dollar sarmoya kiritgan.

Kompaniyalar kundalik mahsulotlarni butun sayyoramiz uchun ekologik oqibatlarga ega bo‘lgan taniqli brendlarga aylantirdi.

“Chizmalar”, Markus Dyu Sotoy

Matematika musiqa, arxitektura va san’atning boshqa sohalarida ijod qilishga qanday yordam beradi. Kitob muallifi matematik qonunlar ijodkorlik manbaiga aylanishini ko‘rsatadi.

“Havoni tozalash”, Xanna Richi

Elektromobillar haqiqatan ham ekologik toza va “yashil” energiya qimmatroqmi? Muallif ekologiya va iqlim o‘zgarishi bilan bog‘liq turli afsona va shubhalarni ilmiy tadqiqotlarga tayangan holda tahlil qiladi.

O‘zbekistonda xorijiy talabalar soni yil boshidan 1,5 baravarga oshdi

Tomonidan

YKJ ADMIN

-

12:17 | 7-Yanvar, 2026

0

Talabalar soni bo‘yicha Hindiston ancha oldinda, undan keyin Turkmaniston va Tojikiston turibdi.

Milliy statistika qo‘mitasi ma‘lumotiga ko‘ra, 2025-yilning yanvar-noyabr oylari davomida O‘zbekistonga ta‘lim olish maqsadida 37,2 ming nafar chet el fuqarosi kelgan.

O‘tgan yilga nisbatan xorijiy talabalar soni 54,3%ga ko‘paygan.

Xorijlik talabalarning asosiy qismi kuz mavsumida kelgan. 2025−2026-o‘quv yili boshlanganidan so‘ng mamlakatga 23 mingga yaqin xorijlik o‘qishga keldi — bu o‘tgan 8 oyga nisbatan taxminan 60% ko‘p.

O‘zbekistonda ta‘lim olayotgan xorijliklar soni bo‘yicha birinchi o‘rinda Hindiston turadi. O‘tgan yilning 11 oyida 16,3 ming nafar Hindiston fuqarosi o‘qish uchun kelgan — bu umumiy sonning qariyb 44%ini tashkil etadi. Ulardan 12,8 mingtasi kuz oylariga to‘g‘ri keladi.

Ikkinchi o‘rinda 8,9 ming kishi (23,9%) bilan Turkmaniston joylashgan, ulardan joriy o‘quv yilida 4,3 mingga yaqini kelgan. Yetakchi uchlikni 2,7 ming talaba (7,25%) bilan Tojikiston yakunlaydi, ularning yarmi kuzda O‘zbekistonda o‘qishni boshlagan.

Bundan tashqari, Pokistondan 1,7 ming (4,6%) va Xitoydan 1,4 ming (3,7%) o‘quvchi bor. O‘tgan yilning kuzida O‘zbekistonga 1 mingga yaqin pokistonlik va 700 nafar xitoylik talaba kelgan.

Keyingi o‘rinlarda 870 nafar fuqaro (2,3%) bilan Janubiy Koreya, 823 nafar talaba (2,2%) bilan Qirg‘iziston, 737 nafar talaba (2%) bilan Misr, 501 nafar kishi (1,3%) bilan Filippin joylashgan. Birinchi o‘ntalikni AQSH yakunlaydi — 464 nafar talaba (1,25%).

O‘zbekistonga Turkiyadan 357 kishi, Afg‘onistondan esa 291 kishi o‘qishga kelgan. Bundan tashqari, Milliy statistika qo‘mitasi Buyuk Britaniyadan 179 nafar, Rossiyadan 164 nafar o‘quvchi borligini ma‘lum qilgan.

Shavkat Mirziyoyev o‘tgan yili aprel oyida Andijon viloyatini rivojlantirish bo‘yicha yig‘ilishda ta‘lim eksporti imkoniyatlari haqida gapirgan edi. U Andijon davlat tibbiyot institutiga Qirg‘iziston, Tojikiston, Xitoy, Hindistondan talabalarni jalb qilish orqali viloyat $20 mlngacha daromad olishi mumkinligini ta‘kidlagan.

Davlat rahbari mutasaddilarga O‘zbekistonda “talaba vizasi»ni joriy etish bo‘yicha takliflar ishlab chiqishni topshirgan. Shu bilan birga, u universitet qoshidagi klinika negizida travmatologiya, jarrohlik, ginekologiya va pediatriya bo‘limlaridan iborat klaster tashkil etish vazifasini qo‘ygan.

Davlat budjeti daromadlari prognozini shakllantirish va tasdiqlash mexanizmi belgilandi

Tomonidan

YKJ ADMIN

-

19:13 | 6-Yanvar, 2026

0

Prognozlar Prezident Administratsiyasi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi.

Davlat budjeti daromadlarini prognozlashtirish tartibi belgilandi. Bu haqda prezidentning tegishli qarori qabul qilindi.

Hujjatga muvofiq, 2026-moliya yilida davlat budjeti daromadlarining choraklik prognoz ko‘rsatkichlari daromad manbalari va hududlar kesimida belgilanadi.

Ushbu ko‘rsatkichlar Prezident Administratsiyasi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi.

Prognoz ko‘rsatkichlari tasdiqlangandan so‘ng, 3 ish kuni ichida tuman va shaharlarning budjet daromadlari manbalari hamda choraklar kesimidagi prognoz ko‘rsatkichlari tasdiqlanadi.

Bu qaror Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari tomonidan qabul qilinadi.

Belgilangan daromadlarning prognoz ko‘rsatkichlariga o‘zgartirishlar Prezident Administratsiyasi bilan kelishgan holda kiritilishi mumkin.

2026-yildan kelgusi moliya yili uchun davlat budjeti daromadlari prognozini hisoblash Iqtisodiyot va moliya vazirligining axborot tizimi orqali avtomatlashtirilgan shaklda amalga oshiriladi.

25-dekabr kuni prezident 2026-yil uchun davlat budjeti to‘g‘risidagi qonunni imzolagandi.

Mixail Peregudov: «Odamlarga senga ishonish mumkinligini ko‘rsat…»

Tomonidan

admin

-

15:25 | 5-Yanvar, 2026

0

Peterburglik tadbirkor Mixail Peregudov odamlarning hayotini yengillashtirish istagidan daromad topadi. Uning loyihasi — “Partiya yedi” — bu uyga taom tayyorlash uchun kerakli mahsulotlar va retseptlar solingan qutilarni yetkazib berish xizmatidir.

U bu g‘oyani Nyu-Yorkdagi Plated kompaniyasidan olgan. Xorijdagi loyiha tez rivojlanayotgan, xizmat esa qulay va talabgir ko‘ringan. Peregudov ham shunday modelni Rossiyada yo‘lga qo‘yishga qaror qilgan. “Partiya yedi” o‘z vaqtida ishga tushgan — u bozorda kechki ovqat tayyorlash uchun mahsulot yetkazib beradigan uchinchi kompaniya bo‘lgan. Keyinchalik ko‘plab o‘xshash loyihalar paydo bo‘lgan, ammo ularning ko‘pchiligi bunday mashhurlikka erisha olmagan.

Albatta, tanqidlar ham bo‘lgan:

narxi qimmat,
porsiyalar kichik,
mahsulotlar sifatsiz.

Kompaniya bu e’tirozlarga faol javob bergan. Masalan, YouTube kanalida keng tarqalgan savollarga javob beruvchi videolar joylashtirilgan. Videolardan birida Peregudov o‘zi oddiy supermarketdan “Partiya yedi” menyusiga mos mahsulotlarni sotib olib, ularning umumiy narxini quti narxi bilan solishtiradi.

Loyiha 2014-yilda — ilk iqtisodiy sanksiyalar joriy qilingan paytda ish boshlagan. Peregudov intervyularida bu davr ancha stressli bo‘lganini tan olgan. Hozirda “Partiya yedi” 6 xil menyu taklif qiladi. Bundan tashqari, alohida meva va sabzavot to‘plamlari hamda desert tayyorlash uchun mahsulotlar ham mavjud. Barcha retseptlar oshpaz Mixail Stepanov tomonidan ishlab chiqilgan.

O‘zbekistonda 5 mln sunʼiy intellekt yetakchilari tayyorlanadi

Tomonidan

YKJ ADMIN

-

11:12 | 5-Yanvar, 2026

0

Loyiha doirasida har yili eng yuqori natijalarga erishgan ishtirokchilarni taqdirlash bo‘yicha milliy tanlov o‘tkaziladi.

Hukumatning yoshlarni IT sohasiga jalb qilish, ularning raqamli bilim va ko‘nikmalarini oshirish orqali yuqori daromadli kasblarga yo‘naltirish bo‘yicha qarori qabul qilindi.

Hujjatga ko‘ra, Bir million dasturchi loyihasining mantiqiy davomi sifatida Besh million sunʼiy intellekt yetakchilari loyihasi amalga oshiriladi.

Har yili mazkur loyiha doirasida eng yuqori natijalarga erishgan ishtirokchilarni taqdirlash bo‘yicha milliy tanlov o‘tkazib boriladi.

Bunda tanlov g‘oliblari pul mukofotlari va qimmatbaho sovg‘alar bilan taqdirlanadi. Jumladan, 100 nafar o‘qituvchiga $1000 ekvivalentida pul mukofoti beriladi.

Yana 10 nafar o‘qituvchiga esa xorijiy sayohatga yo‘llanma taqdim etiladi.

Shuningdek, 500 nafar yoshga noutbuk, yana 500 nafariga esa qimmatbaho sovg‘alar berilishi rejalashtirilgan.

Yana 3 ta oliy taʼlim tashkiloti pul mukofoti hamja 2 ta maktab “Prezident sovg‘asi” — elektromobil bilan taqdirlanadi.

Muhammad al-Xorazmiy vorislari loyihasi doirasida yoshlarga IT-loyiha boshqaruvchisi, startap loyihasi boshqaruvchisi hamda xorijiy tillarga bepul o‘qish imkoniyati yaratiladi.

Bundan tashqari, xalqaro professional darajadagi IT-sertifikatlarni olish bo‘yicha o‘quv kurslarida bepul taʼlim olish mumkin bo‘ladi.

Million prompter loyihasi

Shavkat Mirziyoyevning 2025-yilning yanvar oyida BAAga rasmiy tashrifi doirasida O‘zbekistonda “Bir million sun’iy intellekt yetakchilari” dasturi ishga tushirilishi ma’lum bo‘lgandi. Prezident BAA Sun’iy intellekt, raqamli iqtisodiyot va masofaviy ishlash vaziri Omar Sulton Al-Olama bilan muzokaralar doirasida bu bo‘yicha kelishuvlarga erishgan.

Muloqotda Umar bin Sulton al-Olama O‘zbekistonda “1 mln dasturchi” loyihasi muvaffaqiyatli amalga oshirilganini, dastur IT-sohasida xalqaro kadrlar tayyorlashga xizmat qilayotganini ta’kidladi.

“O‘zbekiston sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanishda mintaqada yetakchiga aylanishni maqsad qilgan. Biz unga erishishda o‘z hissamizni qo‘shamiz degan umiddamiz. Sun’iy intellekt muhim yo‘nalishlardan biriga aylanadi. Prezident amaliy qo‘llaniladigan SIni ko‘rish istagida, uning qiymati sezilarli darajada bo‘lishi kerak”, — dedi BAA sun’iy intellekt vaziri.

10-iyun kuni Shavkat Mirziyoyev Toshkent investitsiya forumining yalpi majlisida O‘zbekistonda milliy “Bulutli texnologiyalar” platformasi hamda sun’iy intellekt modeli yaratilishini ma’lum qildi. Shu bilan birga, 20 ta data-markaz qurilishi va “Bir million sun’iy intellekt yetakchilari” loyihasi ishga tushirilishi qayd etildi.

30-iyun kuni prezidentning yoshlar bilan bo‘lib o‘tgan uchrashuvida esa BAA bilan hamkorlikdagi dastur ishga tushirilayotgani ma’lum qilindi. Shu yilning o‘zida “AI study” platformasi orqali kamida 100 ming yoshlar sun’iy intellekt texnologiyalarini o‘rganishi ko‘zda tutilmoqda.

Iyul oyida O‘zbekistonda Bir million sun’iy intellekt yetakchilari dasturi ishga tushirilgandi. Loyiha doirasida bu yil 100 ming, 2026-yil kamida 500 ming yoshlar o‘qitiladi. Loyiha bilan maktab o‘quvchilarini ham qamrab olish muhimligi ta‘kidlandi.

Noyabr oyida O‘zbekiston sunʼiy intellekt bo‘yicha 5 mln prompt-muhandisni BAA tajribasi asosida o‘qitishi aytilgandi. Keyinroq esa “5 mln sun‘iy intellekt yetakchilari” loyihasiga start berilgan edi.

Million prompter loyihasi

Biz ijtimoiy tarmoqlarda