Matbuot xizmatiYangiliklarBesh yil sarhisobi: O‘zbekistonda tadbirkorlikni rivojlantirish

Besh yil sarhisobi: O‘zbekistonda tadbirkorlikni rivojlantirish

Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi (Markaz) so‘nggi 5 yil ichida O‘zbekiston hududlarida tadbirkorlikning rivojlanish darajasini baholadi.

2021-yil 20-avgustda davlat rahbari birinchi marta tadbirkorlar bilan ochiq muloqot o‘tkazdi. Bu kun mamlakatimizda Tadbirkorlar kuni sifatida belgilangan bo‘lib, har yili shunday yig‘ilish o‘tkazishga qaror qilindi. Prezidentning tadbirkorlar bilan muloqoti O‘zbekistonda bu kabi birinchi tajriba bo‘lib, iqtisodiy siyosatni optimallashtirish va tuzatish borasida o‘z samarasini ko‘rsatishga muvaffaq bo‘ldi. Uchrashuv natijasida mamlakatda biznesni rivojlantirish bo‘yicha ko‘plab muhim qarorlar qabul qilindi.

Pandemiya davrida kichik biznes duch kelgan qiyinchiliklarga qaramay, tadbirkorlik ta’sirchan o‘sish sur’atlarini ko‘rsatmoqda. Shunday qilib, agar 2016-yilda faoliyat ko‘rsatayotgan korxonalar soni 268 mingtani tashkil etgan bo‘lsa, 2021-yilda 529 mingtaga yetdi (o‘sish 2 baravar). Agar 2016 yilda yangi tashkil etilgan korxonalar soni qariyb 33 mingtani tashkil etgan bo‘lsa, 2021 yilda ularning soni 103 mingtadan oshdi (o‘sish 3,1 baravar). Prezidentimiz biznes vakillari bilan uchrashuvda ta’kidlaganidek, so‘nggi 5 yil ichida tadbirkorlar soni uch baravar ko‘paydi va hozirda 1,5 mln. kishini tashkil etadi, xususiy sektor korxonalarida esa 5 millionga yaqin kishi mehnat qilmoqda.

2021-yilda kichik biznesning mamlakat iqtisodiyotidagi ulushi: sanoat (27%), qurilish (72%), YAIM (55%), bandlik (74%), eksport (22%).

2021-yilda iqtisodiy faoliyat turlari bo‘yicha korxonalar soniga ko‘ra ko‘rinish quyidagicha: savdoda – 157 ming korxona, sanoatda – 91 ming, qishloq xo‘jaligida – 47 ming, qurilishda – 44 ming, turar joy va oziq-ovqatda – 33 ming, tashish va saqlashda – 18 ming, axborot-kommunikatsiyada – 11 ming, sog‘liqni saqlash sohasida – 10 ming va boshqalar – 118 ming.

Tadbirkorlarning murojaatlari va takliflari asosida Prezident yig‘ilishda biznesning to‘liq va samarali ishlashiga to‘sqinlik qiluvchi muammolarni hal etish bo‘yicha keyingi ishlar uchun 7 ta muhim yo‘nalishni – biznesni moliyalashtirish va moliya-kredit, soliq tizimini takomillashtirish, biznesga soliq yukini imkon qadar kamaytirish, yer ajratish, infratuzilmani rivojlantirish, eksportyor korxonalarni qo‘llab-quvvatlash, transport-logistika, tadbirkorlikka oid tartib-taomillarni soddalashtirish kabilarni belgilab berdi.

2016-2021 yillar davomida O‘zbekiston yalpi ichki mahsuloti (YAIM) 24 foizga, sanoat ishlab chiqarish hajmi esa 34 foizga o‘sdi. Markaz tomonidan har oyda hisoblab chiqilgan iqtisodiy ko‘rsatkichlarda, masalan, ishbilarmonlik faolligi indeksi va Germaniya IFO institutining analogi metodologiyasi bo‘lgan ishbilarmonlik muhiti indeksida ijobiy ta’sirlarni kuzatish mumkin. Shunday qilib, 2022-yil iyun oyida hududlar va poytaxtda IFI o‘tgan oyga nisbatan 6,2 foizga o‘sdi va 2021-yilda o‘rtacha yillik konsolidatsiyalangan ko‘rsatkich 60 punktni tashkil etdi (bu 2020-yilga nisbatan 18 punktga ko‘proq), bu mamlakatdagi ishbilarmonlik muhitining holatini ijobiy deb baholaydi.

Respublikada soliq tushumlari hajmining ham barqaror o‘sishi kuzatilmoqda. Shunday qilib, 2022-yil 1-yanvardan 27-iyungacha bo‘lgan davrda o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 15,3 foizga o‘sdi. Tahlil qilingan davr uchun bojxona to‘lovlari bo‘yicha tushumlar 2021-yilning shu davriga nisbatan 41,2 foizga oshdi. Joriy yil boshidan 27-iyungacha bo‘lgan davrda tovar eksport qilish hajmi o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 25,4 foizga oshdi. Tahlil qilinayotgan davrda O‘zbekiston Respublika tovar-xomashyo birjasida tuzilgan bitimlar hajmi 42,8 foizga oshdi.

Bo‘limlar

So'nggi yangiliklar

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Shanxay Hamkorlik Tashkilotiga a’zo davlatlar rahbarlari kengashining majlisidagi nutqi

Hurmatli delegatsiyalar rahbarlari! Hurmatli sammit ishtirokchilari! Xonimlar va janoblar! Sizlarni Shanxay Hamkorlik Tashkiloti Davlat rahbarlari kengashining majlisida chin dildan qutlayman. Qadimiy va mehmondo‘st Samarqand shahrida Shanxay Hamkorlik...

Dunyodagi eng ko‘p millionerlar yashaydigan shaharlar ma’lum bo‘ldi

Henley & Partners Group dunyodagi eng ko‘p millionerlar yashaydigan shaharlarni e’lon qildi.  Unga ko‘ra, Nyu-York, Tokio va San-Fransisko shaharlarida eng ko‘p millionerlar yashashi ma’lum bo‘ldi.  Eng ko‘p...

O‘zbekistonda kompaniyalari eng ko‘p bo‘lgan davlatlar ro‘yxati ma’lum

O‘tgan yilga nisbatan 1,6 mingtaga ko‘p xorijiy kompaniyalar mavjud. Joriy yilning 1-sentabr holatiga xorijiy kapital ishtirokidagi korxonalar soni 14,7 mingtadan oshdi, bu o‘tgan yilning shu...

O‘zbekiston va Xitoy 15 mlrd dollarlik kelishuvlar imzoladi

Samarqandda O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev va Xitoy raisi Si Jinpingning muzokaralari bo‘lib o‘tdi. O‘zbekiston va Xitoy o‘rtasidagi har tomonlama strategik sheriklikni mustahkamlash yo‘nalishlari belgilab olindi. 15...

Nodavlat sport-ta’lim muassasalari uchun qanday soliq imtiyozlari bor?

Soliq kodeksiga asosan, nodavlat sport-ta’lim muassasalari ijtimoiy sohada faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaxslar uchun belgilangan soliq imtiyozlaridan foydalanishi mumkin. Bu haqda Moliya vazirligi xabar bermoqda. Imtiyoz...

O‘zbekiston va Xitoy o‘rtasida 15 ta hujjat imzolandi

O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev va Xitoy xalq respublikasi raisi Si Szinpinning samarali muzokaralaridan so‘ng ikki tomonlama hujjatlarning salmoqli to‘plami qabul qilindi, deb xabar bermoqda prezident matbuot...