O‘zbekistonda pillachilik sohasini rivojlantirish va aholining daromadini oshirish maqsadida kambag‘al oilalarni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan yangi tartib joriy etiladi. Bu prezidentning “Ipakchilik sohasini yangi tizim asosida rivojlantirish hamda oziqa bazasini mustahkamlashga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarorida belgilangan.

Qarorga ko‘ra, 2026-yil 1-apreldan boshlab Kambag‘allikni qisqartirish davlat maqsadli jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan pillachilik kooperativlariga a’zo bo‘lgan kambag‘al oilalarga subsidiya ajratiladi. Bunda bitta oilaning bir nafar a’zosiga bir martalik tarzda 4 million so‘mdan mablag‘ berilishi ko‘zda tutilgan.

Mazkur subsidiya tutzorlar tashkil etiladigan yer maydonlarida pilla kooperativlarini tuzish va aholining pillachilik faoliyatiga kengroq jalb qilinishini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan. Ushbu mexanizm orqali kambag‘al oilalar uchun qo‘shimcha daromad manbalarini yaratish hamda ularning bandligini oshirish maqsad qilingan.

Hujjatda, shuningdek, pillachilik sohasini rivojlantirish uchun qator moliyaviy va tashkiliy choralar ham belgilangan. Jumladan, tutzorlar maydonini kengaytirish, pilla yetishtirish hajmini oshirish, xom ipakni chuqur qayta ishlashni rivojlantirish hamda soha korxonalarining eksport salohiyatini kuchaytirish rejalashtirilgan.

Shavkat Mirziyoyev rahbarligidagi 17-fevral kungi yig‘ilishda kam daromadli, ijtimoiy reyestrga kiritilgan oilalarni pillachilikka jalb etish va ularni qo‘llab-quvvatlashga alohida eʼtibor qaratilishi ma’lum qilingandi. Pillachilikda sanoat usulini kengaytirish muhim vazifa sifatida belgilangan.

Hozirda pillaning asosiy qismi xonadon sharoitida yetishtirilayotgani qayd etilar ekan, maxsus qurtxonalar tashkil etish orqali hajm va sifat barqarorligini taʼminlash mumkinligi taʼkidlangan. Klasterlar tomonidan qurtxonalarni qurish va ishga tushirishni rag‘batlantirish, shu jumladan, qurtxonalarni yer va mol-mulk solig‘idan 2029-yil 1-yanvarga qadar ozod qilish taklif qilingan.

Koʻksaroy qarorgohida Prezident Shavkat Mirziyoyev ishtirokida 8-mart – Xalqaro xotin-qizlar kuni munosabati bilan bayram tadbiri boʻlib oʻtdi.

Davlatimiz rahbari marosimda nutq soʻzlab, barcha muhtarama onaxonlar, qadrli opa-singillarni samimiy tabrikladi.

– Inson hayotini, jamiyat taraqqiyotini xotin-qizlarsiz, ularning ezgu fazilatlarisiz tasavvur etib boʻlmaydi.

Biz sizlarning timsolingizda Uchinchi Renessans bunyodkori boʻlib maydonga chiqayotgan 22 millionlik yosh avlodni onalik mehri bilan tarbiyalab, voyaga yetkazgan buyuk bir kuchni koʻramiz.

Sizlar tadbirkor, olim, muallim, shifokor, muhandis, davlat va jamoat arbobi, bir soʻz bilan xonadonlarimiz farishtasi, oila va jamiyat tayanchi, desak, ayni haqiqatni aytgan boʻlamiz, – dedi Prezidentimiz.

Mamlakatimizda soʻnggi yillarda xotin-qizlarning huquq va manfaatlarini taʼminlash, ularning jamiyat hayotidagi rolini oshirish boʻyicha mutlaqo yangi tizim shakllantirilgani taʼkidlandi. Qabul qilinayotgan qonun va qarorlarda gender tengligi masalalariga alohida eʼtibor qaratilib, xotin-qizlar manfaatlariga taʼsiri baholanmasdan turib, hech bir qonun qabul qilinmasligi belgilangan.

Mazkur siyosat natijasida faol tadbirkor ayollar qatlami shakllanib, bugungi kunda ularning soni 230 ming nafarga yaqinlashdi. Qishloq xoʻjaligida 12 ming nafardan ortiq fermer ayollar mehnat qilmoqda, ilm-fan sohasida esa 6 mingdan ziyod olimalar faoliyat yuritmoqda.

Qizlarimiz xalqaro sport musobaqalarida yurtimiz sharafini munosib himoya qilmoqda. Xususan, oʻtgan yilda ular jahon arenalarida 167 ta oltin, 193 ta kumush va 243 ta bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Xotin-qizlarimiz hayotidagi bunday ijobiy oʻzgarishlar xalqaro maydonda ham eʼtirof etilmoqda. Jumladan, Oʻzbekiston Parlamentlararo ittifoqning “Parlamentdagi ayollar” reytingida 92 pogʻona yuqorilab, 36-oʻrinni egalladi. “Gender tenglik va boshqaruv” indeksida mamlakatimiz 103-oʻrindan 52-oʻringa koʻtarildi. Jahon bankining “Ayollar, biznes va qonun” indeksida esa 43 pogʻonaga yaxshilanib, 48-oʻrinni egalladi.

Davlatimiz rahbari turli sohalardagi mehnati, isteʼdodi va aql-zakovati bilan Yangi Oʻzbekistonni barpo etishga munosib hissa qoʻshib kelayotgan ayollarimizga, xalqaro maydonlarda Vatanimizni dunyoga tarannum etayotgan qizlarimizga, ularning ota-onalari, ustoz va murabbiylariga samimiy minnatdorchilik bildirdi.

Xotin-qizlarni ish bilan taʼminlash va ularni tadbirkorlikka jalb etish masalalariga alohida eʼtibor qaratildi. Oʻtgan yili bu maqsadlar uchun 23,5 trillion soʻm kredit ajratilib, buning natijasida 425 mingdan ortiq ayollar tadbirkor boʻldi.

Bu yil ham xotin-qizlarning iqtisodiy faolligini oshirish boʻyicha keng koʻlamli dasturlar amalga oshiriladi. Xususan, 166 ming xotin-qizlar zamonaviy kasb va tadbirkorlikka, yana 100 ming nafari axborot texnologiyalari sohasiga oʻqitiladi.

Shuningdek, “Daromadli ayol” dasturi yoʻlga qoʻyilib, kasanachilik, hunarmandchilik, parrandachilik, asalarichilik va tomorqachilik kabi yoʻnalishlarda 50 ming ayolning bandligi taʼminlanadi. “Hamroh” dasturi doirasida xotin-qizlarning 3 mingta biznes loyihasiga 1 trillion soʻm ajratilishi belgilangan.

Umuman, joriy yilda 1,5 million xotin-qizni daromadli qilish, shundan 400 ming nafarini tadbirkorlikka jalb etish maqsad qilingan. Bu ishlar uchun 25 trillion soʻmdan ziyod resurs yoʻnaltiriladi.

Prezidentimiz mamlakatimizda qizlarning taʼlim olishi uchun yaratilayotgan imkoniyatlarga ham toʻxtalib oʻtdi. Bugun oliygohlarda tahsil olayotgan qizlar soni 904 ming nafardan oshib, jami talabalarning 54 foizini tashkil etmoqda. Stajyor-tadqiqotchilar va doktoranturada tahsil olayotganlarning ham 61 foizini xotin-qizlar tashkil etayotgani alohida taʼkidlandi.

Yangi oʻquv yilidan boshlab ehtiyojmand oilalardagi qizlar uchun davlat granti kvotasi ikki barobarga oshirilib, 4 mingtaga yetkaziladi. Shuningdek, dunyodagi yetakchi oliygohlar bilan qoʻshma taʼlim asosida magistraturada tahsil olayotgan talaba-qizlarning kontrakt toʻlovlari ham davlat tomonidan qoplab beriladi.

Yosh xotin-qizlarning innovatsion gʻoyalarini qoʻllab-quvvatlash maqsadida har yili kamida 10 ta yoʻnalish boʻyicha startap tanlovlari oʻtkazilib, har bir gʻolibga Innovatsiya jamgʻarmasidan 500 million soʻmgacha grant ajratiladi.

Tadbirda ayollar va bolalarga nisbatan tazyiq va zoʻravonlikka qarshi kurashish davlat siyosatining muhim ustuvor yoʻnalishlaridan biri ekani taʼkidlandi.

Yaqinda xotin-qizlar va bolalarni har qanday zoʻravonlikdan himoya qilishga qaratilgan yangi Prezident farmoni imzolandi. Endilikda xotin-qizlar va bolalarga nisbatan har qanday zoʻravonlik, tazyiq holatlariga qarshi qatʼiy tizim asosida kurash olib boriladi.

Shuningdek, jazoni ijro etish muassasalarida jazo oʻtayotgan ayollarni jamiyatga qayta integratsiya qilish maqsadida “Yangi hayot” dasturi amalga oshirilishi belgilandi. Unga koʻra, mahkumalar 3-6 oylik kasbga oʻqitish dasturlari orqali hunar egallaydi, oliy taʼlim muassasalariga kirish va masofaviy taʼlim olish imkoniyatiga ega boʻladi.

– Biz oʻz oldimizga, avvalo, inson baxti, inson qadri uchun xizmat qiladigan ulkan maqsadlar qoʻyganmiz. Chunki inson baxti oiladan boshlanadi, oila esa ayol bilan mustahkam. Hech shubhasiz, bu borada qizlarimizning maʼnaviy tarbiyasi hal qiluvchi oʻrin tutadi, – dedi davlatimiz rahbari.

Dunyodagi vaziyat tahlikali boʻlib borayotgan bir paytda yurtimizdagi tinchlik va osoyishtalik ulugʻ neʼmat ekanini yanada chuqur his etmoqdamiz. Duogoʻy buvijonlar, moʻtabar onaxonlar oilalarda bu neʼmatning qadriga yetish, uni asrab-avaylash va farzandlar, nabiralarga shukronalik tuygʻusini singdirishda namuna boʻlishlariga ishonch bildirildi.

Tadbirda mamlakatimiz taraqqiyotiga munosib hissa qoʻshayotgan bir guruh ayollarga davlatimizning yuksak unvon, orden va medallari, shuningdek, ilm-fan, taʼlim, madaniyat va jamoat ishlarida faol boʻlgan 28 nafar iqtidorli qizga Zulfiya nomidagi davlat mukofoti tantanali tarzda topshirildi.

– Yangi Oʻzbekistonni ayollari hayotdan rozi boʻlib, baxtli-saodatli yashaydigan mamlakatga aylantirish – mening eng katta niyatim. Ishonchim komil, sizdek fidoyi, shijoatli, mehnatkash ayollarimiz, butun xalqimiz bilan birga ezgu maqsadlarimizga, albatta, erishamiz! – dedi davlatimiz rahbari.

Hukumatning 2026-yil 2-martdagi qarori bilan “Xorijiy oliy ta’lim tashkilotlarida o‘qish istagidagi yoshlar va pedagog xodimlarga ta’lim kreditini ajratish tartibi to‘g‘risida”gi nizom tasdiqlandi. Bu haqda huquqiy axborot kanallarida ma’lum qilindi.

Mazkur nizomga ko‘ra, imtiyozli ta’lim kreditlari Ta’lim kreditini moliyalashtirish jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan ajratiladi. Hujjatda kredit ajratish hamda uni qaytarish tartiblari belgilangan.

Qarorga muvofiq, ta’lim krediti QS (Quacquarelli Symonds) yoki THE (The Times Higher Education) reytinglari bo‘yicha top 300 talikka kirgan xorijiy oliy ta’lim tashkilotlariga o‘qishga qabul qilingan yoshlar va pedagog xodimlarga beriladi. Bunda kredit oluvchilar O‘zbekiston fuqarolari bo‘lishi hamda yoshlar 30 yoshdan oshmagan bo‘lishi kerak.

Ta’lim krediti bakalavriat va magistratura dasturlarida o‘qish uchun ajratiladi. Uning miqdori bir o‘quv yili uchun 20 ming AQSH dollarigacha ekvivalentda milliy valyutada belgilanadi.

Hujjatga ko‘ra, kreditning asosiy qarzi talabaning rasmiy o‘qish muddati tugaganidan so‘ng yettinchi oydan boshlab yetti yil davomida qaytariladi. Kredit bo‘yicha foiz stavkasi Markaziy bankning asosiy stavkasi miqdorida belgilanadi.

Ta’lim kreditini olish uchun ariza beruvchi bankka ariza, shaxsni tasdiqlovchi hujjat nusxasi, birinchi kurs uchun taklifnoma-xat, ikkinchi kursdan boshlab akademik o‘zlashtirish natijalari, to‘lov-kontrakt asosida o‘qish bo‘yicha shartnoma hamda oliy ta’lim tashkilotining bank rekvizitlari ko‘rsatilgan invoysni taqdim etishi kerak.

Shuningdek, birgalikda qarz oluvchilarning oxirgi 12 oylik daromadlari haqida ma’lumot va 30 yoshdan oshgan pedagoglar uchun mehnat daftarchasidan ko‘chirma ham talab etiladi.

2027-yildan boshlab har ikki tomon kamida 21 yoshga to‘lib birinchi marta nikohdan o‘tgan yosh oilalarga davlat tomonidan qo‘shimcha qo‘llab-quvvatlash choralari taqdim etiladi. Bu haqda prezident farmonida belgilandi.

Hujjatga ko‘ra, bunday oilalar Ijtimoiy reyestrga kiritilgan taqdirda, ularga ajratiladigan subsidiya, ssuda va grantlar amaldagi miqdorlarga nisbatan 1,5 baravar oshiriladi. Mazkur moliyaviy ko‘maklar oila a’zolarining daromadini oshirish, tadbirkorlik faoliyatini yo‘lga qo‘yish yoki murakkab ijtimoiy vaziyatdan chiqishiga ko‘maklashishga qaratiladi.

Shuningdek, nikoh shartnomasini tuzgan nikohlanuvchilar uchun ham rag‘bat mexanizmi joriy etiladi. Ular nikohni qayd etishda to‘lanadigan davlat bojidan ozod qilinadi. Bu orqali oilaviy munosabatlarda huquqiy madaniyatni oshirish va mas’uliyatni kuchaytirish maqsad qilingan.

Farmonda erta nikohlarning oldini olishga qaratilgan qo‘shimcha choralar ham nazarda tutilgan. Jumladan, nikoh yoshi va nikoh tuzish tartibini buzganlik uchun jarimalarning bir qismi bunday holat haqida xabar bergan shaxslarni rag‘batlantirishga yo‘naltiriladi. 2026-yil 1-sentabrdan boshlab undirilgan jarimaning 15 foizi xabar beruvchilarga beriladi.

Bundan tashqari, homilador talaba-qizlar yoki 3 yoshgacha farzandi bor talabalarga oliy ta’limni davom ettirish uchun “ikkinchi imkoniyat” yaratiladi. 2026—2027-o‘quv yilidan boshlab ular fanlar farqini topshirish sharti bilan o‘qishni tiklashi, shuningdek, akademik ta’til davrida masofaviy ta’lim shaklida o‘qishni davom ettirishi mumkin bo‘ladi.

Hujjat bilan yoshlarning ongli ravishda oila qurishini qo‘llab-quvvatlash, erta nikohlarning oldini olish hamda barqaror va mustahkam oila institutini shakllantirish ustuvor yo‘nalish etib belgilandi. Farmon ijrosi yuzasidan mas’ul idoralarga aniq muddat va vazifalar yuklatildi.