Mart oyida aholiga ajratilgan ipoteka kreditlari hajmi 1,4 trln so‘mni tashkil etdi. Bu haqda Markaziy bank taqdim etgan ma’lumotlarda keltirilgan.

Joriy yilning yanvar-fevral oylarida 1,9 trln so‘mlik ipoteka kreditlari ajratilgandi. Natijada birinchi chorakda bu ko‘rsatkich jami 3,3 trln so‘mni tashkil etgan.

Xususan, 1,1 trln so‘m miqdoridagi mablag‘lar banklarning o‘z hisobidan, 1,6 trln so‘m asosiy pul miqdori esa Moliya vazirligi hisobidan moliyalashtirilgan.

Qolgan 521,6 mlrd so‘mi O‘zbekiston ipotekani qayta moliyalashtirish kompaniyasi mablag‘lari hisobidan ajratilgan.

O‘tgan davrda ipoteka krediti oluvchilar soni 15 111 taga yetgan. Shundan 70%i 31−50 yoshdagi aholi hissasiga to‘g‘ri keladi.

Hududlar kesimida Toshkent yetakchi bo‘lib, uch oyda hududda 1 trln so‘m ipoteka krediti ajratilgan.

Undan keyingi yetakchilikni Toshkent (292,7 mlrd so‘m) hamda Navoiy (242,3 mlrd so‘m) viloyatlari egallagan.

Shuningdek, aholiga ajratilgan kreditlarning 66%i birlamchi bozordagi uylar xaridiga, qolgan 34%i esa ikkilamchi bozordagi uylar xaridiga sarflangan.

Bu davrda ipoteka kreditini olgan xotin-qizlar soni 5 593 tani tashkil etib, jami kreditlarning 37%i — qariyb 1,2 mlrd so‘mi ular hissasiga to‘g‘ri keladi.

2022-yil davomida aholiga ajratilgan ipoteka kreditlari hajmi 14,4 trln so‘mni tashkil etgandi.

Mumbayda Chabahor bo‘yicha Hindiston—Markaziy Osiyo qo‘shma ishchi guruhining birinchi yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.

Chorshanba, 12-aprel kuni boshlangan ikki kunlik uchrashuv o‘tgan yilning yanvar oyida bo‘lib o‘tgan Hindistonning Markaziy Osiyo bo‘yicha birinchi sammiti Dehli deklaratsiyasining asosiy natijalaridan biri bo‘ldi.

Uchrashuvda Hindiston, O‘zbekiston, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va Turkmaniston ishtirok etadi. Maxsus taklif etilganlar orasida Eron va Birlashgan Millatlar Tashkilotining Jahon oziq-ovqat dasturi (UNWFP) bor.

Muhokama etilayotgan asosiy masalalardan biri Shahid Behesti terminalini (SBT) rivojlantirish va Chabahor portidan Markaziy Osiyo davlatlari tomonidan foydalanishdir. Uchrashuvda ishtirokchi davlatlarning umidlari ham muhokama qilinmoqda.

Chabahor porti strategik jihatdan Eronning janubi-sharqidagi Chabahor shahrida (forscha “to‘rt buloq”) joylashgan va mintaqa uchun tijorat tranzit markazi sifatida paydo bo‘lgan.

Hindiston, Eron va Afg‘oniston 2016-yilning may oyida Xalqaro transport va tranzit koridorini (Chabahor kelishuvi) tashkil etish bo‘yicha uch tomonlama bitimni imzolagan edi.

Hindiston Eron bilan hamkorlikda Shahid Behesti terminalining birinchi bosqichi Chabahor portini rivojlantirishda ishtirok etmoqda.

Hindiston SBTni rivojlantirish uchun jami 85 mln dollar miqdorida grant yordami va 150 mln dollar miqdorida kredit ajratgan. SBT infratuzilmasini rivojlantirish bo‘yicha o‘z majburiyatlari doirasida Hindiston 25 mln dollarlik oltita ko‘chma port krani (ikkitasi 140 tonna va to‘rttasi 100 tonna sig‘imli) va boshqa jihozlarni yetkazib bergan.

Chabahor porti O‘zbekiston uchun nega muhim?

O‘zbekiston dengizga to‘g‘ridan to‘g‘ri chiqish imkoniga ega bo‘lmagan mamlakat hisoblanadi. U o‘z mahsulotlarini Ozarbayjon va Gruziyadagi portlar orqali ham eksport qiladi.

Biroq Chabahor porti O‘zbekistonga geografik jihatdan qulayroq va mamlakatga zarur bo‘lgan dengiz yo‘llari aynan shu port orqali o‘tadi.

Chabahor porti O‘zbekiston uchun jahon bozoriga chiqishda tejamkor va barqaror yo‘lga aylanishi mumkin.

Masalan, Afg‘oniston bu portdan 2017-yildan beri foydalanib keladi. O‘shandan beri mamlakat port orqali 2,5 mln tonnadan ko‘proq bug‘doy eksport qilgan.

O‘zbekiston va boshqa Markaziy Osiyo davlatlari Afg‘oniston kabi ushbu portdan faol foydalanmoqchi. Jumladan, O‘zbekiston hukumati bir necha yildan beri muzokaralar olib bormoqda.

Chabahor portining rivojlanishi va undan ishtirokchi davlatlar tomonidan foydalanish mintaqa uchun iqtisodiy va savdo imkoniyatlarini oshirishi kutilmoqda.

Vazirlar Mahkamasining “Oliy ta’lim muassasalari talabalarini mutaxassisligi bo‘yicha ishlashiga imkoniyat yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori loyihasi muhokamalar portaliga joylashtirildi.

Unga ko‘ra mazkur qaror qabul qilinsa:

— oliy ta’lim muassasalari talabalarini ikkinchi kursdan (ayrim ta’lim yo‘nalishlarida ikkinchi kursdan keyingi kurslardan) boshlab oliy ta’lim muassasasi rahbari tomonidan berilgan sertifikat asosida mutaxassisligi bo‘yicha o‘qishdan bo‘sh vaqtida ishlashiga ruxsat etiladi;

— haq to‘lanadigan ishlab chiqarish amaliyoti va haq to‘lanadigan stajirovka o‘tayotgan talabalarni ishga qabul qilishda sertifikat talab qilinmaydi;

— talabalarni sertifikat asosida mutaxassisligi bo‘yicha ishlashiga faqat oliy ta’lim muassasasida o‘qiyotgan davrida ruxsat etiladi.

Shuningdek, Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligiga ikki oy muddatda:

a) quyidagilarni nazarda tutuvchi talabalarga mutaxassisligi bo‘yicha ishlash huquqini beruvchi sertifikat berish tartibini ishlab chiqish va tasdiqlash vazifalari yuklanadi:

— sertifikat beriladigan ta’lim yo‘nalishlari ro‘yxati;

— sertifikatni ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha qaysi kursdan boshlab berilishi;

— sertifikatni berishda inobatga olinadigan holatlar.

Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligi oliy ta’lim muassasalari talabalarini o‘qish davrida mutaxassisligi bo‘yicha ishlashini inobatga olib, 2024 yilga qadar Xizmatchilarning asosiy lavozimlari va ishchilar kasblarining klassifikatorini hamda malaka darajalariga erishish sxemasiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish choralarini ko‘rishi taklif etilmoqda.