Bozor islohotlarini yanada tezlashtirishva O‘zbekiston milliy qonunchiligini Jahon savdo tashkiloti bitimlariga muvofiqlashtirish bo‘yicha navbatdagi chora-tadbirlar to‘g‘risida prezident farmoni qabul qilindi. “Farmon qora va rangli metallarni qayta ishlash, kimyo sanoati, telekommunikatsiya va energetika kabi qator sohalarda yangi davrni boshlab beradi. Biz JSTning eng asosiy shartlaridan biri — barcha uchun teng va erkin raqobat sharoitini yaratish prinsipiga amal qilgan holda, mamlakatimizning ushbu tashkilotga a’zo bo‘lish borasida qarori qat’iy ekanini yana bir bor namoyish qilmoqdamiz”, — dedi prezident yordamchisi Saida Mirziyoyeva.

Qonunchilik bilan taqdim etilgan quyidagi maxsus (eksklyuziv) huquqlar bekor qilinmoqda:

2025-yildan:

• “O‘zmetkombinat»ning respublika hududida qora metall lomi va chiqindilarini tayyorlash (xarid qilish) huquqi;
• “O‘zikkilamchiranglimetall»ning mamlakat hududida rangli metall lomi va chiqindilarini tayyorlash va eksport qilish huquqi;
• “O‘ztreyd»ning konsignatsiya shartlarida oziq-ovqat uni va bug‘doyni, kichik biznes va xususiy tadbirkorlar, dehqon va fermer xo‘jaliklari mahsulotlarini bank kafolatlari yoki siyosiy va tijorat xavflaridan eksport shartnomalarini sug‘urtalash polislarini taqdim etmasdan eksport qilinadigan mahsulotlarni savdo uylari manzillariga tushirish huquqi;
• “O‘zkimyoimpeks»ning “O‘zkimyosanoat” tashkilotlari kimyoviy mahsulotlari eksporti hamda ularning ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun uskunalar, ehtiyot qismlar, butlovchi buyumlar, xomashyo va materiallar importini amalga oshirishdagi yagona agent huquqi.

2026-yilning 1-iyulidan boshlab:

• “UzGasTrade»ning tabiiy gazni yagona eksport qiluvchi va import orqali tashqi manbalardan markazlashgan tartibda xarid qilish bo‘yicha yagona operator sifatidagi huquqi;
• “O‘zenergosotish»ning elektr energiyasining eksporti va importini markazlashgan tartibda amalga oshirish huquqi. 2025-yildan boshlab qora va rangli metall lomi va chiqindilarini tayyorlash (xarid qilish), qayta ishlash va realizatsiya qilish, tabiiy gaz va elektr energiyasining ulgurji va chakana savdo faoliyatlarini litsenziyalash tartibi joriy etiladi.

Mobil va simli telekommunikatsiya tarmoqlariga ega O‘zbekiston hududida faoliyat yuritadigan telekommunikatsiya operatorlariga tezkor-qidiruv faoliyati, axborot va kiberxavfsizlik tizimlari talablariga to‘liq rioya qilgan holda sinov tarzida xalqaro internet tarmoqlariga o‘z tijorat ehtiyojlari uchun to‘g‘ridan-to‘g‘ri ulanish huquqi beriladi.

Raqamli texnologiyalar vazirligi joriy yilning 1-oktabrigacha axborot va milliy xavfsizlikning to‘liq ta’minlanishini nazarda tutgan holda telekommunikatsiya operatorlarining sinov tarzida xalqaro internetga o‘z tijorat ehtiyojlari uchun to‘g‘ridan to‘g‘ri ulanishi va bosqichma-bosqich boshqa operatorlarga xalqaro internet kanallarini tashkil etish bo‘yicha xizmatlarni ko‘rsatish tartibini tasdiqlash uchun hukumatga kiritadi.

O‘zbekiston 2026-yilgacha Jahon savdo tashkilotiga a’zo bo‘lishni rejalashtirmoqda. JST ishchi guruhi mamlakatni “qo‘shimcha majburiyatlarni olishga” chaqirdi.

3-iyun kuni Shavkat Mirziyoyev raisligida hududlarda turizm infratuzilmasini yaxshilash va xorijiy turistlar oqimini oshirish yuzasidan videoselektor yig‘ilishi va sohada faoliyat yuritayotgan tadbirkorlar bilan muloqot o‘tkazildi. “Spot” unda bildirilgan muhim topshiriq va takliflarni bir joyga jamladi.

Ekstremal turizmni rivojlantirish dasturi qabul qilinadi

Yig‘ilishda “Boysun bahori” xalqaro etno-festivali o‘tkazilayotgani natijasida Surxondaryoda sayyohlar oqimi 4 baravarga ko‘paygani qayd etildi.

Yoshlarning ekstremal turizmga qiziqishi yildan-yilga oshmoqda. Buning uchun Bo‘stonliq, Parkent va Aydarko‘lda imkoniyatlar yetarli.

Mutasaddilarga ekstremal turizmni rivojlantirish dasturini qabul qilishga topshiriq berildi.

Akvapark va basseynlar tashkil etish bo‘yicha loyihalar ko‘paytiriladi

Oxirgi yillarda poytaxtda “Tashkent City”, “Tashkent City Mall”, “Magic City” kabi turizm maskanlari barpo etildi. Bu majmualarga yiliga 4 mlndan ziyod odam tashrif buyuradi, ularning 35%idan ko‘pi xorijiy turistlar. Lekin poytaxt hokimligi o‘z tashabbusi bilan yangi takliflar bilan chiqmayotgani tanqid qilindi. Shu bois Toshkent shahri hokimining turizm masalalari bo‘yicha o‘rinbosari F.Davrukov lavozimidan ozod etildi. Bosh vazirga turizm bo‘yicha har bir hokim o‘rinbosari ishiga baho berish topshirildi.

Yoz kunlarida akvapark va basseynlarga talab oshgani bilan turistlar uchun “magnit” bo‘ladigan birorta zamonaviy akvapark yo‘qligi qayd etildi. Tabiiy ko‘llar atrofidagi turizm imkoniyatlari ham ishga solinmayapti.

Mutasaddilarga akvapark va basseynlar tashkil etish bo‘yicha loyihalarni ko‘paytirish, ko‘llar bo‘yicha master-reja ishlab chiqib, atrofini lotlarga bo‘lish va tadbirkorlarga taklif etish topshirildi.

Mamlakatdagi 86ta sanatoriy va tibbiy muassasalarda o‘tgan yili 60 mingdan ortiq xorijiy turist davolandi. Bu ko‘rsatkichni yanada oshirish mumkin.

Oxirgi besh yilda xususiy klinikalar karrasiga ko‘paygani bilan atigi 2tasi xalqaro sertifikat olgan. Oqibatda chet eldan davolanishga kelganlar ulushi pastligicha qolmoqda. Tibbiyot va sog‘lomlashtirish turizmini uyg‘unlikda rivojlantirish bo‘yicha yaxlit yondashuv yo‘qligi ko‘rsatib o‘tildi. Xorijiy tajriba asosida “Tibbiy xizmatlar mehmondo‘stligi” dasturi boshlanishi e’lon qilindi.

Endilikda xususiy klinikalarning xalqaro standart olish, xorijiy ko‘rgazmada qatnashish xarajatlari budjetdan qoplanadi. Klinikalarga kelgan chet elliklar uchun qo‘shilgan qiymat solig‘i qaytariladi.

Chiptalarni kamida olti oy oldin savdoga chiqarish tizimi joriy etiladi

Yig‘ilishda mamlakatda o‘tkaziladigan festivallar kalendar-rejasini takomillashtirish, chet ellik mashhur ijrochilar konsertini o‘tkazishga talablarni qayta ko‘rib chiqish zarurligi ko‘rsatib o‘tildi.

Shuningdek, mutasaddilarga qo‘shni davlatlardagi hamkasblari bilan chegaradan o‘tishni yana yengil qilish bo‘yicha muzokara o‘tkazish topshirildi.

Sayyohlar mahalliy reyslarga samolyot va poyezd uchun ikki oy emas, balki yarim yil oldin chipta olishda qiyinchiliklarga duch kelishayotgani ta’kidlandi. Mutasaddilarga barcha qatnovlar haqida ma’lumot va chipta olish imkonini beradigan yagona onlayn platformani ishga tushirish topshirildi.

Bunda chiptalarni tabaqalashgan narxda kamida olti oy oldin savdoga chiqarish tizimi joriy qilinadi.

“Milliy turizm brendi” to‘g‘risida kontent yaratish bo‘yicha tanlov o‘tkaziladi

Prezident turizm salohiyatini to‘liq ochib beruvchi global targ‘ibot kampaniyasini yo‘lga qo‘yish vaqti kelganini aytdi. Bunda televideniye va onlayn platformalar bilan birga ijtimoiy tarmoqlardan ham foydalanish muhimligi ta’kidlandi.

Joriy yilda Toshkent shahrida, keyingi yilda Xivada Xalqaro gastronomik festivallar o‘tkazish, 300 turdan ziyod taomlarga ega milliy oshxonani dunyoga targ‘ib qilish muhimligi qayd etildi.

Mutasaddi vazirlik va idoralarga elektron viza tizimini yanada takomillashtirib, mobil ilovani ham ishga tushirish topshirildi.

Tarmoq va hududlar rahbarlari joriy yilda 11 mln xorijiy sayyohni olib kelish va turizm eksportini $2,5 mlrdga yetkazish uchun mas’ul va javobgar bo‘lishi belgilandi.

Xorijiy sayyohlarga xizmat ko‘rsatgan turoperatorlarga QQSni qaytarish muddati uzaytiriladi

Davlat rahbari soha vakillari va tadbirkorlari bilan muloqot qilib, ularning muammolari va takliflarini eshitdi. Jumladan, muloqotda quyidagi tashabbuslar bildirildi:

• turizm xizmatlari ko‘rsatuvchilarni moliyaviy qo‘llab-quvvatlash va iqtisodiy imkoniyatlarini kengaytirish;
• turoperatorlarni madaniy meros obyektlari va temir yo‘l chiptalari narxlaridagi o‘zgarishlar to‘g‘risida oldindan xabardor qilish;
• mehmonxona boshqaruvchilarini tayyorlash va mehmonxona qurishga subsidiyalar doirasini kengaytirish;
• pensiya yoshidagi turistlarga alohida viza tartibini joriy etish;
• tarixiy shaxslarning uy-muzeylarini restavratsiya qilish.

Bildirilgan fikr va takliflardan kelib chiqib, tegishli vazirlik va idoralar rahbarlariga quyidagilar yuzasidan taklif kiritish topshirildi:

• xorijiy sayyohlarga xizmat ko‘rsatgan turoperatorlarga QQSni subsidiya sifatida qaytarish muddatini uzaytirish va uni qo‘llash tartibini aniq belgilash;
• turizm kompaniyalariga aylanma mablag‘ uchun eksportoldi moliyalashtirishni yo‘lga qo‘yish;
• turistlarga mo‘ljallangan, yangi ishlab chiqarilgan “Yevro-5” va undan yuqori ekologik toifa talablariga to‘g‘ri keladigan avtobus va mikroavtobuslarni bojxona boji va utilizatsiya yig‘imidan ozod etish muddatini uzaytirish;
• so‘nggi 3 yilda tashkil topgan turkompaniyalarga xalqaro ko‘rgazmalardagi pavilon ijarasi xarajatining 50%ini qoplab berishni yo‘lga qo‘yish;
• xalqaro festivallarda qatnashadigan hunarmandlarga pavilon, yuklar va aviachipta xarajatining 50%ini qoplab berish tizimini yo‘lga qo‘yish.

Kichik otellar barpo etishga subsidiya ajratiladi

Tadbirkorlar tomonidan ilgari surilgan quyidagi tashabbuslarni o‘rganib, tegishli choralarni ishlab chiqish vazifasi qo‘yildi:

• maktab va kollej o‘quvchilari avtobusda bir viloyatdan boshqasiga sayohat qilishida yo‘l-patrul xizmati hamrohligi uchun tariflarni keskin kamaytirish;
• har yili kamida 20ta o‘rta bo‘g‘in menejerlarini xorijda qisqa muddatli malaka oshirishga yuborish, yangi o‘quv yilidan turizm sohasidagi oliygoh va texnikumlarda “dual ta’lim»ni joriy qilish;
• 3−4 qavatli mehmonxonalarga ham subsidiya berish, mehmonxonasi bo‘lmagan 22ta tumanda kichik otellar barpo etishga oilaviy xonalar sonidan kelib chiqib subsidiya ajratish;
• xalqaro tajriba asosida milliy mehmonxona brendlarini yaratish.

Tadbirkorlar tomonidan bildirilgan xorijiy davlatlardan keladigan pensiya yoshidagi sayyohlarning O‘zbekistonda olti oygacha vizasiz bo‘lishi tartibini ishlab chiqish, kamida 100 nafar xorijiy ishtirokchisi bo‘lgan uch kunlik biznes tadbirni tashkil qilganlarga tadbirdan olingan daromad solig‘ini 50%ga kamaytirish, QQSning yarmini qaytarish tizimini joriy qilish topshirildi. Shuningdek, Toshkentdagi Chorsu bozori va Xivada milliy koloritga ega sharq bozorini tashkil etish, bolalar oromgohlarini xususiy sheriklik asosida rivojlantirish kabi fikrlarni chuqur o‘rganib, ularning yechimi bo‘yicha aniq takliflar kiritish topshirildi.

Prezident sohani qo‘llab-quvvatlash maqsadida turizmni rivojlantirish bo‘yicha jamoatchilik kengashini tuzishni taklif qildi. Bu tashabbus uchrashuvda ishtirok etgan turizm sohasi vakillari tomonidan qizg‘in qo‘llab-quvvatlandi.

Unga ko‘ra, vaqtga bog‘langan soatlik, kunlik, oylik va yillik limitsiz tariflar, naqd to‘lovni elektron to‘lovga nisbatan 30%ga yuqori etib belgilash ma’lum qilingan. Jumladan, bir nafar yo‘lovchi uchun qatnov bank va transport kartalari orqali amalga oshirilganda 1700 so‘m, naqd to‘lovda 2500 so‘m etib belgilangan.

Bir nafar yo‘lovchining bagajini tashish xarajatlari ham 2500 so‘mni tashkil etadi.

Talaba, o‘quvchi, pensioner va nogironlar uchun olti oylik to‘lov 450 ming so‘m, yillik to‘lov esa 913 ming so‘mni tashkil etadi.

Qayd etilishicha, qaror e’lon qilingan kunidan kuchga kirishi belgilangan.

Unga ko‘ra, bir yo‘lovchi qatnovi uchun cheklangan tariflar naqd pul va bank kartalarti orqali 2000 so‘m, ATTO transport kartalari orqali to‘lov uchun esa 1700 so‘m etib belgilanmoqda.

Shavkat Mirziyoyev 30-may kuni iqtisodiyot tarmoqlarida energiya samaradorligini oshirishga qaratilgan takliflar bilan tanishdi. Bu haqda prezident matbuot xizmati xabar berdi. Hududlarda elektr energiyasi va tabiiy gazni tejash bo‘yicha iste’molchilarni energiya auditidan o‘tkazishning yangi tartibi joriy etilmoqda.

Unga ko‘ra, energiya auditi faqat xalqaro standartlar asosida o‘tkaziladi. Tashkilot va korxonalar tomonidan bajarilishi majburiy bo‘lgan chora-tadbirlar ishlab chiqiladi va ijrosi nazorat qilinadi.

Bu borada shaffoflikni ta’minlash uchun energiya auditi xulosalari va undan keyin erishilgan natijalar yillik biznes-rejalariga kiritilib, kuzatuv kengashida tasdiqlanadi.

Shuningdek, iste’molchilar tomonidan majburiy energiya auditi o‘tkazish natijasida belgilangan chora-tadbirlarni muddatida bajarilmasligi, ularning bajarilishidan iqtisod qilinishi kutilgan yoqilg‘i-energetika resurslari qiymati miqdorida jarima qo‘llash tartibini joriy qilish masalasi o‘rganilmoqda. Tashkilotlar, hududlar va ko‘chmas mulk obyektlari kesimida energiya iste’moli reytingini joriy etish taklifi bildirildi. Bunda Energetika vazirligi tomonidan energiya sig‘imi eng yuqori va eng past bo‘lganlarning “10 taligi” yuritilib, OAVda yoritib boriladi.

Davlat rahbari taqdim etilgan takliflarni aloqador vazirlik va idoralar bilan birgalikda puxta ishlab chiqish, ko‘rsatkichlarni xalq deputatlari mahalliy kengashlari muhokamasiga kiritish maqsadga muvofiqligini ta’kidladi.

Shuningdek, yig‘ilishda joriy yilgi kuz-qish mavsumiga tayyorgarlik masalalari muhokama qilindi. Prezident mutasaddilarga tayyorgarlik ishlarini hozirdan boshlash va zarur ishlarni o‘z vaqtida amalga oshirish bo‘yicha ko‘rsatmalar berdi.

Xususan, elektr va issiqlik stansiyalari uzluksiz va barqaror ishlashi uchun zarur yoqilg‘i resurslari, butlovchi va ehtiyot qismlarning zaxiralarini shakllantirish, energetika infratuzilmasini ta’mirlash va modernizatsiya qilish belgilandi.

Mart oyi boshida barcha davlat idoralarida energiya menejeri lavozimini joriy etish rejalashtirilayotgani ma’lum qilindi. Amaldagi rahbar o‘rinbosarlaridan biriga energiya samaradorligi va energiya tejamkorligi bo‘yicha vazifalar yuklatiladi.

“Asakabank” bu yil loyihalarga $2,1 mlrd jalb qilib, ularni to‘liq o‘zlashtirishni maqsad qilgan. Bundan tashqari, farmatsevtika va avtomobil sanoatida jami $3 mlrdlik loyihalar shakllantirilgan. Mazkur bank ishtirokida 285 ming aholining biznes tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash orqali ularning tadbirkorlik faoliyatini yo‘lga qo‘yish mo‘ljallangan.

Biznesni rivojlantirish banki 2024-yilda tadbirkorlarni qo‘llab-quvvatlash dasturlari va investitsiya loyihalariga jami $1,5 mlrd jalb qiladi. Shundan $225 mlni xalqaro moliya institutlaridan olib kelinadi.

Aholining biznes g‘oyalarini moliyalashtirish orqali 380 mingta o‘zini o‘zi band qilgan shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar faoliyatini yo‘lga qo‘yish rejalashtirilgan. Bankning o‘qitish dasturlari bilan 70 mingdan ortiq aholi qamrab olinadi.

“Asakabank” ishtirokida $772 mlnlik 87ta, Biznesni rivojlantirish banki tomonidan $485 mlnlik 45ta investitsiya loyihasi amalga oshiriladi.

Prezident banklar barcha mijozlari bilan manzilli ishlab, loyihaning har bir bosqichida ko‘maklashishi zarurligini, natijada yangi ish o‘rinlari yaratilishi va mahallalarda kambag‘allikning qisqarishida o‘zgarishlar bo‘lishi kerakligini ta’kidladi. Banklar o‘z ishini yangicha tashkil qilib, faqat kredit ajratadigan markaz emas, balki o‘zi istiqbolli loyihalarni amalga oshiradigan va ularni tayyor biznes sifatida tadbirkorlarga taqdim etadigan investitsiya-tijorat tuzilmasiga aylanishi to‘g‘riligi qayd etildi.

Taqdimotda kichik va o‘rta biznesni qo‘llab-quvvatlash jarayonlarini raqamlashtirish va ular shaffofligini oshirish, dasturiy yechimlar va innovatsiyalarni joriy qilish bilan bog‘liq masalalar ham ko‘rib chiqildi.

Avvalroq joriy yilda “O‘zmilliybank” $6 mlrdlik loyihalarni amalga oshirishni rejalashtirgani ma’lum qilingandi. “O‘zsanoatqurilishbank” xalqaro moliya bozorlaridan $3,1 mlrdlik mablag‘ jalb qiladi.