5-fevral kuni Senatning o‘n uchinchi yalpi majlisida “Oziq-ovqat mahsulotining xavfsizligi to‘g‘risida”gi qonuni ko‘rib chiqildi. Qonun to‘g‘risida senator Anvar To‘ychiyev ma’ruza qildi.
Amaldagi qonunchilikka muvofiq hozirda oziq-ovqat mahsulotining xavfsizligini ta’minlash borasidagi davlat boshqaruvi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasi, Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qo‘mitasi, O‘simliklar karantini va himoyasi agentligi, O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi tomonidan amalga oshirilib kelinmoqda.
To‘ychiyevning qayd etishicha, vakolatli davlat organlarining oziq-ovqat mahsulotining xavfsizligi sohasidagi vazifalari aniq belgilanmagani sababli ularning funksiyalarini takrorlanishiga, buning natijasida esa mazkur sohada faoliyat yurituvchi tadbirkorlik subyektlariga qo‘shimcha to‘siqlar yaratilishiga olib kelmoqda.
Shuningdek, qonunchilik hujjatlarida oziq-ovqat sohasidagi tadbirkorlik subyektlarning doimiy ravishda xavfsiz oziq-ovqat mahsulotini ishlab chiqish bo‘yicha majburiyati, ularning bu boradagi mas’uliyati belgilanmagan.
“Oziq-ovqat mahsulotining xavfsizligini ta’minlash tizimi xalqaro talablarga to‘liq javob bermasligi natijasida respublikamizda oziq-ovqat mahsuloti iste’moli bilan bog‘liq kasalliklar hamda ovqatdan zaxarlanish holatlari uchrab turibdi”, — dedi ma’ruzachi.
Uning ta’kidlashicha, taklif etilayotgan “Oziq-ovqat mahsulotining xavfsizligi to‘g‘risida”gi qonun prezidentning “O‘zbekiston Respublikasining Jahon savdo tashkilotiga a’zo bo‘lish jarayonini jadallashtirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2023-yil 2-iyundagi PQ-181-sonli qarori talablaridan kelib chiqib ishlab chiqilgan.
Qonunda asosiy tushunchalar va qonunni amal qilish obyektlari xalqaro qonunchilik (Alimentarius kodeksi) talablari bilan uyg‘unlashtirilmoqda, shuningdek, oziq-ovqat mahsuloti xavfsizligini ta’minlashning asosiy prinsiplari belgilanmoqda.
Vakolatli davlat organlarining oziq-ovqat mahsulotining xavfsizligi sohasidagi vakolatlari aniq ko‘rsatilmoqda.
O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi sanitariya va fitosanitariya choralari va savdodagi texnik to‘siqlarni ajratish maqsadida vakolatli davlat organlari qatoridan chiqarib tashlanmoqda.
Qonun bilan oziq-ovqat mahsulotining xavfsizligi sohasini idoralararo muvofiqlashtirish maqsadida Oziq-ovqat mahsulotining xavfsizligi bo‘yicha idoralararo kengash faoliyatini tashkil qilish belgilanmoqda.
Shuningdek, oziq-ovqat mahsulotining xavfsizligi sohasidagi sanitariya choralari, qoida va normalarni ishlab chiqish va qo‘llash tartibi Jahon savdo tashkilotining sanitariya va fitosanitariya choralarini qo‘llash bo‘yicha bitimi talablari bilan uyg‘unlashtirilmoqda.
Oziq-ovqat mahsulotining xavfsizligini ta’minlashga qo‘yiladigan talablar, jumladan, oziq-ovqat mahsulotining xatarlar tahlili va kritik nazorat nuqtalari tizimi asosida doimiy tartiblarni ishlab chiqish, joriy qilish va qo‘llashga qo‘yiladigan talablar kiritilmoqda.
Bundan tashqari, qonunda oziq-ovqat mahsulotining chiqindilarini kamaytirish va yo‘qotishlarning oldini olish bo‘yicha norma qayd etilmoqda.
Shuningdek, oziq-ovqat biznesi operatorlarining oziq-ovqat mahsulotining xavfsizligi sohasidagi majburiyatlari aniq belgilab berilmoqda.
Xalqaro talablardan kelib chiqib oziq-ovqat mahsulotining xavfsizligi sohasida davlat nazoratini amalga oshirishning asoslari, tartibi va shakllari nazarda tutilmoqda.
Qonun bilan yakuniy mahsulotni sertifikatlash asosidagi nazorat qilish tizimi o‘rniga samarali oziq-ovqat biznesi operatorlarini Yagona reyestrga kiritish va xavfni tahlil qilgan holda nazoratni amalga oshirish tizimi joriy etilmoqda.
Import qilinayotgan oziq-ovqat mahsulotini davlat nazoratini o‘tkazish bo‘yicha talablar xalqaro amaliyotga ko‘ra aniq belgilanmoqda.
Inqirozli holatlarni (oziq-ovqat mahsuloti inson hayoti va sog‘ligiga jiddiy xavf tug‘dirgan holatlarni) boshqarish, xavflar haqida tezkor ogohlantirish tizimi joriy etish bo‘yicha normalar) aks ettirilmoqda.
