Matbuot xizmatiYangiliklarO‘zbekistonda sunʼiy intellektdan foydalanish bo‘yicha etika qoidalari tasdiqlandi

O‘zbekistonda sunʼiy intellektdan foydalanish bo‘yicha etika qoidalari tasdiqlandi

Sunʼiy intellektni yaratish, joriy qilish va foydalanish bo‘yicha etika qoidalari tasdiqlandi. Bu bo‘yicha tegishli hujjat (3787-son) Adliya vazirligi tomonidan davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi.

Ushbu qoidalar sunʼiy intellektga asoslangan yechimlarni yaratish, joriy qilish va foydalanish bo‘yicha tamoyillar va talablarni, shuningdek sunʼiy intellekt ishtirokchilarining huquq va majburiyatlarini belgilaydi.

Sunʼiy intellekt ishtirokchilari texnologiya va tizimlardan foydalanishda bir qator tamoyillarga rioya qilishlari lozim. Jumladan, qonuniylik, tushunarlilik, ochiqlik va shaffoflik taʼminlanishi kerak.

Shuningdek, adolatlilik va kamsitishga yo‘l qo‘ymaslik, maʼlumotlar himoyasi hamda ishonchlilik va xavfsizlikka amal qilinishi talab etiladi. Bunda shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarini hamda atrof-tabiiy muhitni himoya qilish ustuvor hisoblanadi.

Mazkur tamoyilga ko‘ra, sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridan foydalanishda inson huquq va erkinliklari, qonuniy manfaatlari hamda shaxsiy hayot daxlsizligi taʼminlanishi lozim.

Fuqarolarning hayoti, sog‘lig‘i, shaʼni va qadr-qimmati himoya qilinishi kerak. Bunday texnologiyalar davlat va jamoat xavfsizligiga salbiy taʼsir ko‘rsatmasligi, shuningdek ijtimoiy-iqtisodiy va ekologik barqarorlikka zarar yetkazmasligi lozim.

SI texnologiya va tizimlari tomonidan qabul qilingan qarorlar yoki amalga oshirilgan harakatlar ishtirokchilar uchun tushunarli bo‘lishi kerak. Bunda ishlash mantig‘i, asosiy algoritmik mezonlar, qaror qabul qilish jarayonlari va maʼlumot manbalari ochiq va izohlanadigan bo‘lishi lozim.

Foydalanuvchilar sunʼiy intellektdan foydalanish qoidalari, undan qanday maqsadlarda foydalanish mumkin yoki taqiqlanishi haqida xabardor qilinishi kerak. Ularga sunʼiy intellektga asoslangan yechimlar yoki qarorlar har doim ham to‘g‘ri bo‘lmasligi va natijalaridan tavsiyaviy yoki maʼlumot sifatida foydalanish mumkinligi tushuntiriladi.

Hujjat bilan ayrim qarorlarni qabul qilishda faqat sunʼiy intellekt texnologiyalari asosida ishlaydigan axborot tizimlari xulosalariga tayanish mumkin emasligi belgilanmoqda. Xususan, inson huquq va erkinliklariga aloqador yuridik ahamiyatga ega qarorlar bunda mustasno emas.

Bundan tashqari, sog‘liqni saqlash sohasida, jumladan kasalliklarni tashxislash va davolash usullarini belgilash kabi qarorlarda ham faqat sunʼiy intellekt xulosalariga tayanishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlarini ishlab chiquvchi hamda joriy etuvchilar algoritmlarning shaffof va tushunarli bo‘lishini taʼminlashi kerak. Algoritmlarda ehtimoliy tarafkashlikning oldini olishi talab etiladi.

Shaxsga doir maʼlumotlar hamda foydalanilishi cheklangan maʼlumotlar himoyasi taʼminlanishi lozim. Ishlab chiquvchilar sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlarining imkoniyatlari, cheklovlari va ehtimoliy xavflari haqida ochiq maʼlumot berishi kerak.

Foydalanuvchilarni ulardan foydalanish qoidalari bilan tanishtirish, qanday maqsadlarda foydalanish mumkin yoki taqiqlanishi haqida xabardor qilish lozim. SI texnologiya va tizimlari dasturiy taʼminotining xavfsizligi taʼminlanishi kerak.

SI texnologiya va tizimlari inson nazorati ostida bo‘lishi, ular inson tomonidan qayta ko‘rib chiqilishi va yakuniy qaror inson tomonidan qabul qilinishi taʼminlanishi lozim.

Bundan tashqari, SI texnologiya va tizimlaridan qonunchilikka zid yoki shaxs, jamiyat, davlat hamda atrof-tabiiy muhitga zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan maqsadlarda foydalanmaslik talab etiladi. Shuningdek, foydalanuvchilar uchun sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridan foydalanish bo‘yicha qo‘llanma ishlab chiqilib joylashtirilishi kerak.

Bo‘limlar

So'nggi yangiliklar

Oliy ta’limda talabalar bilimini baholash tartibi o‘zgarishi mumkin

O‘zbekistonda 2026–2027-o‘quv yilidan boshlab bakalavriat va magistraturaga qabul qilinadigan talabalar uchun bilimni baholashning yangi tartibini joriy etish rejalashtirilmoqda. Bu Vazirlar Mahkamasi qarori loyihasida nazarda...

Yangi Toshkentdagi Milliy kutubxonani yil oxirigacha foydalanishga topshirish rejalashtirilgan

Prezident Milliy kutubxona, ikkita universitet kampusi va 55 ming o‘rinli stadionni belgilangan muddatda hamda sifatli yakunlash bo‘yicha topshiriqlar berdi. Shavkat Mirziyoyev 27-iyul kuni Yangi Toshkent shahrida...

Energetikada muammo mablag‘da emas, tizimning boshqaruvida — prezident

Prezident raisligidagi yig‘ilishda yoz va qish mavsumida elektr tarmoqlaridagi avariyalar minglab iste‘molchilarni uzluksiz elektr ta‘minotisiz qoldirgani taʼkidlandi. Shavkat Mirziyoyev raisligida yoqilg‘i-energetika tarmog‘ida kelgusidagi ustuvor vazifalar yuzasidan...

O‘zbekistonda 1-avgustdan nimalar o‘zgaradi?

Eski avtomobilni yangilashda avtokredit foizlarining bir qismi qoplab beriladi Trade-in dasturi doirasida eski avtotransport vositasini topshirgan jismoniy va yuridik shaxslarga yangi avtomobil xarid qilish uchun olingan...

Uy-joy subsidiyasi uchun arizalar qabuli 27-iyul kuni boshlanadi4

Ipoteka kreditlari bo‘yicha subsidiyalar olish uchun arizalar qabuli boshlanadi. Bu haqda Iqtisodiyot va moliya vazirligi matbuot xizmati xabar bermoqda. Arizalarni 27-iyul kuni soat 15:00 dan boshlab jo‘natish mumkin....

O‘zbekistonda o‘rtacha oylik ish haqi 7 mln so‘mdan oshdi

Eng yuqori ish haqi Toshkentda, eng past ko‘rsatkich esa Qashqadaryo viloyatida qayd etildi. 2026-yilning yanvar-iyun oylarida O‘zbekistonda o‘rtacha oylik nominal hisoblangan ish haqi 7 mln...