Energetika vazirligi mazkur sohadagi maxsus vakolatli davlat organ hisoblanadi.

7-avgust kuni prezident tomonidan “Energiyani tejash, undan oqilona foydalanish va energiya samaradorligini oshirish to‘g‘risida»gi qonun imzolandi.

Mazkur qonun iyul oyida senatorlar tomonidan ma’qullangandi. Hujjat bilan, Vazirlar Mahkamasi mazkur sohada yagona davlat siyosati amalga oshirilishini ta’minlaydi. Yoqilg‘i-energetika resurslarini iste’mol qilish normalarini ishlab chiqish va qayta ko‘rib chiqish tartibini belgilaydi.

Energetika vazirligi energiyani tejash, undan oqilona foydalanish va energiya samaradorligini oshirish sohasidagi maxsus vakolatli davlat organidir. Vazirlik davlat dasturlarini va boshqa dasturlarni, strategiyalarni ishlab chiqadi, amalga oshiradi hamda nazorat qiladi. Shu bilan birga, sohada davlat axborot tizimini yuritadi.

“O‘zenergoinspeksiya” hamda uning hududiy boshqarmalari tomonidan davlat nazorati qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.

Inspeksiya energiyani tejash, oqilona foydalanish va samaradorlikni oshirish, energiya sifatining belgilangan ko‘rsatkichlariga rioya etilishini ta’minlashi kerak. Qonun rasmiy e’lon qilingan kundan 3 oy o‘tgach kuchga kiradi.

2023-yil sentabrda prezident qarori bilan tasdiqlangan energetikani isloh qilish rejasiga muvofiq, joriy yilning may oyida Energetika bozorini rivojlantirish va tartibga solish agentligi tashkil etildi.

2024-yilning 1-yanvarigacha Energetika bozorini rivojlantirish va tartibga solish agentligi faoliyati to‘g‘risidagi nizomni tayyorlash rejalashtirilgandi. Regulyator elektr energiyasi ishlab chiqarishni ko‘paytirish va infratuzilmani yaratish sohasida uzoq muddatli siyosatni shakllantiradi.

Joriy yil oxirigacha O‘zbekistonda yagona elektr savdosi platformasi yaratiladi. 2035-yilgacha elektr energiyasini aholiga barcha hududlarda bir xil narxda sotish joriy etiladi.

Iyul oyida O‘zbekistonning oltin-valyuta zaxiralari ko‘paydi. Bu haqda Markaziy bank ma’lumotlarida keltirilgan. Joriy yilning 1-avgust holatiga ko‘ra, mamlakat zaxiralari bir oyda $1,06 mlrdga oshib, $37,4 mlrdni tashkil etdi.

Xorijiy valyutadagi aktivlar miqdori kamayishda davom etmoqda. Xususan, o‘tgan oyda valyuta zaxiralari $781,5 mln kamayish bilan $7,68 mlrd bo‘lgan.

Bundan tashqari, o‘tgan oyda qimmatli qog‘ozlar tarkibidagi ko‘rsatkich biroz yangilangan holda $35,3 mlnni tashkil etgan.

Shu bilan birga, boshqa xorijiy moliya institutlarining hisobvaraqlaridagi mablag‘lar miqdori ham bir oy davomida $713,6 mlnga kamaydi, jami — $7,2 mlrd. Iyun oyida mamlakat oltin zaxiralari qiymati rekord o‘rnatdi — o‘tgan oyga nisbatan $1,83 mlrdga oshib, $29,15 mlrdga yetdi.

Shuningdek, zaxiradagi oltinning fizik hajmi ham 400 minglik o‘sish bilan 12,1 mln troy unsiyani tashkil etdi.

Markaziy bankning qayd etishicha, oltin narxining $2 327,6dan $2 419,6gacha ko‘tarilishining ta’siri $1,11 mlrd bo‘lgan.

Iyun oyida O‘zbekiston dunyodagi eng yirik oltin xaridorlaridan biriga aylandi. Yil boshidan buyon mamlakat qimmatbaho metallarni sotish hajmi bo‘yicha Filippin va Tailanddan ortda qolmoqda.

O‘zbekiston Markaziy banki o‘z hisobotida ma’lum qilishicha, ikkinchi chorakda mahalliy ishlab chiqaruvchilardan $2,1 mlrdlik oltin xarid qilgan. “Tashqi iqtisodiy sharoit va geosiyosiy ziddiyatlar” fonida bu chorakda xaridlar hajmi 18,7%ga oshgan.

Avvalroq birinchi yarim yillikda tovar-xom ashyo birjasida qimmatbaho metallar savdosi 2,3 barobarga oshgani haqida xabar berilgandi. Sotuv hajmining asosiy qismi oltinga to‘g‘ri keldi.

Murojaatlarning asosiy qismi tadbirkorlikni moliyaviy qo‘llab-quvvatlash hamda huquqiy himoyani kuchaytirish bo‘yicha bo‘lgan.

Prezidentning tadbirkorlar bilan ochiq muloqotidaga tayyorgarlik jarayonida 5-avgust holatiga ko‘ra, tadbirkorlardan 10 189ta murojaat kelib tushgan. Bu haqda Savdo-sanoat palatasi matbuot xizmati xabar berdi. Murojaatlar uzluksiz ishlovchi “Call-markaz»ning 1094 va 1100 qisqa raqamlari hamda taklif2024.uz elektron platformasi orqali qabul qilinmoqda.

Ularning eng asosiy qismi tadbirkorlikni moliyaviy qo‘llab-quvvatlash borasida bo‘lib, shu paytgacha jami 3 395ta murojaat qabul qilingan.

Shu bilan birga, tadbirkorlarning huquqiy himoyasini kuchaytirish bo‘yicha 1 759ta, soliq tizimini takomillashtirish — 1 664ta, ishlab chiqarish maydonlari bilan ta’minlash — 1 006ta hamda infratuzilma bilan ta’minlash bo‘yicha 812ta tadbirkorlar muammolari qabul qilingan.

Taqqoslash uchun, 1-avgust holatiga ko‘ra, 9124ta murojaat kelib tushgan bo‘lib, shundan 7069tasi o‘z yechimini topgan, 526tasi hal etilmagan.

Avvalroq tadbirkorlar o‘rtasida narxlar bo‘yicha so‘rovnoma o‘tkazilayotgani haqida xabar berilgandi. Uning asosida tovar va xizmatlar bozorida iste’mol tovarlarining tannarxini kamaytirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqiladi.

Chegirmadan 31-avgustdan 3-sentabrgacha bo‘lgan mahalliy aviaqatnovlar uchun foydalanish mumkin. Chegirmali chiptalar sotuvi 6-avgustdan boshlanadi.

“Uzbekistan Airways” aviakompaniyasi Mustaqillik bayrami munosabati bilan 30% chegirma e’lon qilmoqda. Bu haqda aviakompaniya matbuot xizmati xabar berdi. Chegirma 31-avgustdan 3-sentabrgacha barcha mahalliy aviaqatnovlar uchun aviachiptalar tariflariga amal qiladi.

Ularni 6-avgustdan 3-sentabrgacha booking.uzairways.com sayti, ilovada, “Uzbekistan Airways Sales” filialida va aviakompaniya agentlaridan xarid qilish mumkin.

Arizalarni Yagona portal orqali bepul jo‘natish mumkin hamda hech qanday hujjat talab etilmaydi.

Talabalar turar joyi uchun ariza yuborish jarayonlari 1-avgustdan boshlandi. Bu haqda Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi matbuot xizmati xabar bermoqda.

Arizalarni Yagona portal (my.gov.uz) orqali bepul yuborish mumkin hamda hech qanday hujjat talab etilmaydi.

Tegishli reglamentga muvofiq dastlab imtiyoz va ustuvorliklarga ega talabgorlar yotoqxonaga qabul qilinadi.

Shundan so‘ng, umumiy ro‘yxatdagi talabalar uchun yotoqxonada ortib qolgan o‘rinlar soniga nisbatan navbat asosida quyidagicha taqsimlanadi:

• 1-kurs talabalari uchun 55−65%;
• 2-kurs talabalari uchun 15−20%;
• 3-kurs va undan yuqori kurs talabalari uchun 20−25%gacha.
• Arizalarni joriy yilning 1-avgustidan boshlab o‘quv yili yakunigacha havola orqali jo‘natish mumkin.

2024/2025-o‘quv yilida OTMlarning 1-bosqichiga tavsiya etilgan abituriyentlar yakuniy natija chiqqandan so‘ng ariza yuborishlari mumkin bo‘ladi. Ular uchun ham joylar yuqoridagi tartib asosida ajratiladi.

Kimlar ustuvorlikka ega?

Arizani ko‘rib chiqishda quyidagi toifaga kiruvchi talabalar ustuvorlik asosida yotoqxonaga qabul qilinadi:

• “Mehribonlik uylari” tarbiyalanuvchilari, yetim va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan talabalar;
• “Ijtimoiy himoya yagona reyestri”, “Temir daftar” va “Ayollar daftari»ga kiritilgan ijtimoiy himoyaga muhtoj oilalarning farzandlari hamda “Yoshlar daftari»da turadigan talabalar;
• I va II guruh nogironligi bo‘lgan talabalar;
• bir oiladan bakalavriat bosqichi kunduzgi ta’lim shaklida ikki yoki undan ortiq to‘lov-shartnoma asosida o‘qiyotgan oilalar farzandlari;
• xalqaro fan olimpiadalari, Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan o‘tkaziladigan respublika fan olimpiadalarida g‘oliblikni qo‘lga kiritgan talabalar;
• “Yil talabasi” va “Talabalar teatr studiyalari” ko‘rik-tanlovlari g‘oliblari;
• oliy ta’lim muassasalari talabalari o‘rtasida o‘tkazilgan “Zakovat” intellektual o‘yinining respublika bosqichida g‘oliblikni qo‘lga kiritgan talabalar;
• talabalar turar joyida talabalar kengashi raisi, qavat sardori bo‘lgan talabalar.

Shuningdek, quyidagi jihatlar ustuvorlikka ega:

• ta’limning kunduzgi shaklida tahsil oluvchi talabalar;
• teng miqdordagi ayol talabalar uchun ustuvorlik;
• OTM hududidan tashqarida yashovchi kunduzgi bakalavr talabalari;
• ikki va undan ortiq bolali oilalar, kunduzgi bakalavr talabalari;
• ariza berish sanasi bo‘yicha ustuvorlik.

Ariza natijalari uch xil ko‘rinishda taqdim etilishi mumkin:

• yo‘llanma berish — arizaga ijobiy qaror qabul qilinganda, talabgor bir ish kuni ichida yotoqxona uchun yo‘llanma oladi;
• arizani qabul qilish to‘g‘risida xabarnoma — imtiyozlar bo‘lmasa, talabaga maxsus navbat beriladi va 15 kun ichida arizaga javob olish mumkin;
• ariza rad etiladi — yo‘llangan ariza turli sabablarga ko‘ra rad etilishi mumkin va bunda rad etish sabablari ko‘rsatilgan xabarnoma beriladi.

Avvalroq Toshkentda talabalarni turar joy bilan ta’minlash markazlari tashkil etilishi haqida xabar berilgandi. Poytaxtdagi 29ta davlat OTMlarida 60ta markaz tashkil etish rejalashtirilgan.