Navbatdagi suhbat qahramoni Navbahor Baudot aslida O‘zbekiston davlat jahon tillari universitetining fransuz tili filologiyasida tahsil olgan. Ammo, o‘zidagi iste’dod sabab hozirda moda olamida faoliyat olib bormoqda.
Birinchi ustozim – onam
Xorazm viloyati Gurlan tumanida voyaga yetganman. Onam ham tikuvchi edilar va men tikish-bichish kabilarni aynan onamdan o‘rganganman. Ammo, bundan tashqari chet tillarni o‘rganishga ham qiziqardim. Shu sababdan, 2000 yillarda O‘zbekiston davlat jahon tillari universitetiga o‘qishga kirdim. O‘qish davomida ham turli modalar uylarida ishladim. 2007 yilda o‘qishni tamomlagach, Fransiyaga keldim va moda, dizayn sohasi mening kelgusi yo‘lim ekanligini tushunib yetdim.
Fransiyaga 200 AQSh dollar bilan kelganman
O‘qishni 2005 yilda bitirgach, maktabda dars berish uchun ishga kirdim. Ammo, “propiska” muammosi sabab bu yerda ishlay olmasdim. Onam bu vaziyatda mening har qanday qarorimni qo‘llab-quvvatlashini aytdi va men Fransiyaga kelish yo‘lini topdim. 2007 yil sentyabrda Fransiyaga dastlabki kelganimda faqatgina 200 AQSh dollar pulim bor edi. Bir oila bilan shartnoma tuzgandim va bu oilada 9 oy mobaynida yashashim kerak edi.
Qiyinchiliklarga o‘rganishni avvaldan boshlagandim
To‘g‘ri, bu yerda dastlab anchagina qiyinchiliklarga duch keldim. Til bilganim ham ularning madaniyatiga tez kirishib ketish imkoniyatini bermadi. Ammo, men bunday qiyinchiliklarni yengib o‘tishni avvaldan o‘rgangandim. 2000 yilda onam meni Toshkentga olib kelgan va bu yerda ham shu kabi jarayonlarni boshdan o‘tkazgandim.
Qarz olib, tikuv mashinasi olganman
Esimda, bor-yo‘g‘i 30 yevro pulim qolgan edi. Til maktabidagi o‘rtog‘imdan 90 yevro qarz olib tikuv mashinasi olganman va shu tariqa o‘z faoliyatimni boshlaganman. Birinchi bolalar uchun kiyimchalar tikkanman. Topadigan pulim u qadar ko‘p bo‘lmasada, menga ancha katta daromaddek bo‘lib tuyulardi.
Fransuzlar sizni qanday bo‘lsangiz, shundayligingizcha qabul qilishadi
Fransiya madaniyati biznikidan mutlaqo farqli. Ammo, bu kishilarning sizga munosabatini u qadar o‘zgartirib yubormaydi. Masalan, men fransuz kishisiga turmushga chiqqan bo‘lsam-da, u meni madaniyatim sabab emas, balki shundayligimcha qabul qilgan. Farzandlarim ham yarim fransuz, yarim o‘zbek bo‘lgani uchun juda ko‘plab qiziqishlarga ega va “Nimaga?” deya ko‘p savol berishadi.
“Bahor” brendi tarixi
Ushbu brendni yaratishga 14 yilga yaqin vaqt ketdi. Avval, men brend yaratish jarayonini juda sodda deb o‘ylagandim. Ammo, keyinchalik bildimki, bu men o‘ylaganchalik oson emas ekan. Bu brend inson qadr-qimmatini, ekologiya mavzusini yoritishi kerak edi. Lion shahrida turli millat vakillari borligi sabab menda ishlaydigan ayollar o‘rtasida dastlab til muammosi bo‘ldi. Shuning uchun, ularga avvalo til, so‘ngra kasbiy bilimlar o‘rgatishga to‘g‘ri kelgan. Shu tariqa 2017–2018 yillarda “Bahor” brendi maydonga keldi.
Jamoaviylik juda muhim
Fransiyada haqiqiy lider jamoasining fikrini eshitadigan odam hisoblanadi. Men “Bahor” brendining asoschisi bo‘lsamda, hamma ishni jamoa bilan kelishgan holda olib boraman. Hozircha jamoada 6 kishimiz. Jamoadagi hamma birgalikda mehnat qilamiz, dizayn yaratamiz va mahsulot tayyorlaymiz. Faoliyatimizni hozircha Lionda olib boryapmiz, ammo keyinchalik Parijga, hatto Shveytsariyagacha yoyishimiz mumkin. Shveytsariya bizda 1.5 soatlik yo‘l uzoqda joylashgan.
Har bir mahsulotning kelib chiqish tarixiga qiziqishadi
Fransuzlar judayam sinchkov xalq bo‘lib, ayniqsa pandemiyadan keyin bu sinchkovligi anchagina ortib ketdi. Har qanday mahsulotning, xoh u oziq-ovqat bo‘lsin, xoh kiyim-kechak, qanday yaratilgani, nimadan qilingani, ekologik tozaligiga alohida e’tibor berishadi. Tekstil sohasi ekologiyaga zarar yetkazish bo‘yicha dunyoda ikkinchi o‘rinda turgani sabab kiyadigan kiyimining atrof-muhitga qanchalik kam ziyon keltirganiga e’tibor berishadi.
Chang qishlog‘imni har kuni xotirlayman
Otajon Shukurovning shunaqa so‘zlari bor edi: “O‘zga yurtning bog‘i bilan bog‘chasi o‘z yurtingning yantog‘icha ko‘rinmas”. Har kuni tongda uyg‘onganimda ham, kechqurun uyquga ketish oldidan ham ona qishlog‘im ko‘z o‘ngimga keladi. Oxirgi marta shu yilning yanvar oyida O‘zbekistonga kelgandim, yaqinda yana borish niyatim bor.
O‘quv kurslari narxi birmuncha qimmat
Fransiyada dizaynerlik bo‘yicha hech qayerda o‘qimaganman, balki bir qancha joylarda ishlab malaka oshirganman. dizaynerlik bo‘yicha ham o‘quv kurslari mavjud, ammo uning narxlari birmuncha qimmat. Ushbu kurslarda o‘rtacha 40 ming yevro miqdorda mablag‘ sarflashga to‘g‘ri keladi. Shuningdek, bu sohada ham o‘qib, ham ishlash biroz murakkablik tug‘diradi, chunki darslar anchagina qiyin.
Fransiyada har bir hududning ma’lum bir ixtisosligi mavjud
Lion shahrida ipakchilik judayam rivojlangan, shuningdek dunyoning gastronomik poytaxti hisoblanadi. Parij shahri turizm jihatdan ilg‘or. Umuman, boshqa shaharlar ham ma’lum bir sohalarga ixtisoslashgan. Dengiz bo‘yida joylashgan shaharlarda, tabiiyki, shunga oid sohalar rivojlangan bo‘ladi.
Xayrli ishlar bajaruvchisi
Bu shaharlarda ma’lum kvartallar mavjud bo‘lib, ularda dunyoning turli o‘lkalaridan kelgan aholi vakillari yashashadi. Men o‘zim ham shunday kichik bir kvartalda yashayman. Bu yerdagi ijtimoiy muhtoj ayollar bilan suhbatlashaman va ularning muammolarini bilib olaman. Shundan so‘ng qo‘ldan kelgancha bu kabilarga yordam beraman. Masalan, o‘tgan yili karantin avj olgan davrda bir chechen ayoliga tikuv mashinasi olib berdik. Uni 2019 yildan beri tanirdim, ozgina moliyaviy qiyinchiliklarga ega edi. Shunday qilib uni ham, ketidan boshqalarni ham ishga jalb qildik.
Bir ajnabiy ayoliga ham fransuz tili, ham tikish hunarini o‘rgatguncha 1-1,5 yil vaqt kerak bo‘ladi. Bu xayrli ishlar uchun men hech qanday manfaat talab qilmayman. Ammo, davlat tomonidan ma’lum bir rag‘batlantirishlar bor. Hozirgi maqsadlarimdan biri bu loyihani O‘zbekiston uchun ham targ‘ib qilish. Ammo, buning uchun ko‘p kuch va imkoniyatlar talab etiladi.
