Matbuot xizmatiYangiliklarYil yakunida inflyatsiya prognoz doirasida shakllanishi kutilmoqda — Markaziy bank

Yil yakunida inflyatsiya prognoz doirasida shakllanishi kutilmoqda — Markaziy bank

Markaziy bank boshqaruvining 26-oktabr kungi qarori bilan asosiy stavka yillik 14% darajasida o‘zgarishsiz qoldirildi.

Iqtisodiyotdagi inflyatsion jarayonlar va kutilmalar yilning birinchi yarmidagi pasayishdan so‘ng, mahsulotlar taklifidagi o‘zgarishlar va inflyatsion talab omillari fonida biroz tezlashishi kuzatildi.

Asosiy stavkaning joriy darajasi yil oxirigacha inflyatsiyaning prognoz ko‘rsatkichlari doirasida shakllanishi uchun zaruriy pul-kredit sharoitlarini ta’minlashga xizmat qiladi.

Umumiy inflyatsiya yil boshidan pasayuvchi dinamikada shakllanib oxirgi chorakda 9,2%gacha tezlashdi. Inflyatsiya o‘sishining tarkibiy omillari qatorida oziq-ovqat narxlarining 11%gacha tezlashishi, meva-sabzavotlar va tartibga solinadigan narxlar o‘zgarishining umumiy inflyatsiyadagi hissasi ortishi bilan izohlandi.

Bazaviy inflyatsiya yil boshidan pasayib sentabrda 10,3%ni tashkil qildi. Mazkur pasayish tendensiyasiga qaramay, umumiy inflyatsiya bilan sezilarli tafovuti saqlanib qolmoqda.

Bu inflyatsiyaning barqaror komponentlari narxlarida yuqori o‘sish kuzatilayotganini ko‘rsatib, iqtisodiyotda nisbatan qat’iy pul-kredit sharoitlarini ta’minlashni taqozo qilmoqda.

Aholi va tadbirkorlarning kelgusi 12 oylik inflyatsion kutilmalari avgust oyidagi o‘sishdan so‘ng mos ravishda 13,5 va 14,2%gacha pasaydi. Iqtisodiyotdagi kutilmalar qisqa muddatli shoklarga yuqori ta’sirchan bo‘lib qolmoqda.

Global inflyatsion jarayonlarning davomiyligi bo‘yicha noaniqliklar saqlanib qolmoqda. Asosiy savdo hamkorlardagi inflyatsiya darajasi va almashuv kurslarining joriy dinamikasidagi vaziyat so‘mning real samarali almashuv kursi mustahkamlanishiga bosimlarni kuchaytirmoqda.

Iqtisodiyotning real sektorida ijobiy tendensiyalar kuzatilib, joriy yilning 9 oy yakuniga ko‘ra, YaIM o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 5,8%ga o‘sdi.

Iqtisodiy o‘sishning yuqori sur’atlari fiskal rag‘batlantirish ta’sirida iste’mol xarajatlarining o‘sishi hamda markazlashmagan investitsiyalar hajmining sezilarli oshishi hisobiga ta’minlandi.

Iqtisodiyotda yalpi talabning ijobiy o‘sish dinamikasi davom etmoqda, bu ko‘rsatilayotgan bozor xizmatlari hajmining o‘tgan yilga nisbatan 12,1%ga, savdo va pullik xizmatlardan pul tushumlari hajmining 28%ga o‘sishida namoyon bo‘ldi.
Shu bilan birga, transchegaraviy pul o‘tkazmalari yuqori baza effekti hisobiga o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 33,7%ga qisqargan bo‘lsa-da, 2021-yilning mos davriga nisbatan 1,4 barobarga o‘sgan.
Banklararo pul bozoridagi faollikda ham o‘sish kuzatilib, o‘rtacha tortilgan banklararo depozit va repo stavkalari to‘liq foiz koridorida shakllangan.

 

Nisbatan qat’iy pul-kredit sharoitlari iqtisodiyotga ajratilayotgan kreditlarni maqbul o‘sish sur’atlarini ta’minlashga xizmat qilmoqda. Bundan tashqari, so‘nggi oylarda kuzatilgan chakana kreditlardagi yuqori o‘sish sur’atlari makroprudensial choralarni qo‘llash orqali muvozanatlashtirilmoqda va kelgusida zaruriyat paydo bo‘lganda qo‘shimcha choralar qo‘llanilishi mumkin.

Ijobiy real foiz stavkalari depozit bozorining chakana segmentida yuqori faollikni ta’minlamoqda. Sentabr oyida aholining milliy valyutadagi muddatli depozitlari bo‘yicha o‘rtacha tortilgan foiz stavkalari 21,1%ni tashkil etib, 1-oktabr holatiga muddatli depozitlar qoldig‘ining yillik o‘sishi 47,1%ni, jumladan, aholining muddatli omonatlari o‘sishi 52,3%ni tashkil etdi.

Inflyatsiyani oshiruvchi va pasaytiruvchi omillar balansidan kelib chiqib yangilangan prognozlarga ko‘ra, joriy yil yakunida inflyatsiya prognoz koridori doirasida shakllanishi kutilmoqda.

Mavsumiy oziq-ovqat narxlarining o‘sishi va tartibga solinadigan narxlarga kiritilayotgan o‘zgarishlarning umumiy inflyatsiyaga birlamchi va ikkilamchi ta’sirlari kabi inflyatsiyani oshiruvchi omillar saqlanib qolmoqda.

Markaziy bank pul-kredit sharoitlarining yalpi talab, narxlar va inflyatsion kutilmalarga ta’sirlarini baholab, barcha pul-kredit instrumentlarini inflyatsiyani joriy yilgi prognoz doirasida shakllanishini va o‘rta muddatda target ko‘rsatkichlariga erishishni ta’minlashga qaratadi.

Bo‘limlar

So'nggi yangiliklar

1-fevraldan O‘zbekistonda chiqqaniga 50 yildan oshgan avtomobillardan foydalanish taqiqlanadi

Og‘ir yuk avtomobillari, kon va shaxtalarda foydalaniladigan maxsus transportlar, yo‘nalishsiz taksilar hamda antikvar avtomobillar uchun alohida davlat raqamlari joriy etiladi. Yo‘l harakati xavfsizligini taʼminlash sohasi raqamlashtiriladi....

Sunʼiy intellekt orqali shaxsiy maʼlumotlarni o‘zgartirganlar jarimaga tortiladi

Qonun bilan SIdan foydalanib shaxsga doir maʼlumotlarga ishlov berish yoki ularni internetda tarqatish uchun javobgarlik belgilandi. Sunʼiy intellekt yordamida shaxsga doir maʼlumotlarga noqonuniy ishlov berganlik...

1-fevraldan ID-kartalar elektron raqamli imzo bilan beriladi

Jismoniy shaxslarga ID-karta birinchi bor rasmiylashtirilganda uning chipiga kiritiladigan elektron raqamli imzo sertifikati bepul beriladi hamda fuqaro Elektron hukumat tizimida avtomatik ro‘yxatdan o‘tkaziladi. 19-yanvar kuni...

2025-yilda O‘zbekistonda 427 mingdan ortiq yangi avtomobil sotildi

BYD Uzbekistan Factory va ADM Jizzakh kompaniyalari UzAuto Motors hisobidan o‘z bozor ulushlarini ko‘paytirdilar. 2025-yil davomida mahalliy va import ishlab chiqarilgan yangi yengil avtomobillar savdosi 5,2%ga...

O‘zbekiston 2030-yilgacha 50 ming fuqaroni Nordik davlatlarga ishga yuboradi

Prezident Shvetsiya, Daniya va Norvegiya bilan kelishuvga erishib, joriy yilda 5 ming, 2027-yilda esa kamida 10 ming aholini yuqori daromadli ishlarga yuborishni topshirdi. Avvalroq 15-yanvar kuni...

O‘zbekistonning Tashqi siyosat faoliyati konsepsiyasi yangilanadi

Ishlarni samarali tashkil qilish uchun elchixonalarga qo‘shimcha mablag‘ beriladi. Shuningdek, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan diplomat faxriy unvoni ta‘sis etiladi. Avvalroq prezident raisligida Tashqi ishlar vazirligi va xorijdagi...