Qiziquvchanlik, innovatsiya va «afsun» haqida
1.“Nima uchun?” degan savol bilan koʻproq murojaat qiling
Masalan, nima uchun odam koʻpincha bitta restoranga tashrif buyurishi holatini tahlil qilamiz:
Nima uchun sevimli restoraningizga borasiz? – U qulay yerda joylashgan va taomlari yaxshi.
Nima uchun sizga taomlari yoqadi? – U mazali va arzon.
Biroq nima uchun aynan shu restoranni tanlaysiz, yaqin atrofda shunga oʻxshagan muassasalar koʻpku? – Bu yerda xizmat sifati yaxshi.
Sizga bunday sifat nima uchun yoqadi? – Siz bilan shunday munosabatda boʻlishadi-ki, oʻzingizni darhol yaxshi his etasiz.
Bunday munosabatda boʻlishganida nima uchun oʻzingizni yaxshi his etasiz? – Restoran menejeri ismlarni yodda saqlaydi va tabassum bilan kutib oladi. Ofitsiantlar shoshilmaydi va kuningiz qanday oʻtganini chin dildan soʻraydilar. Ayrimlari odatiy buyurtmalarimni ham bilishadi.
Nima uchun bu sizni yana va yana aynan shu restoranga qaytishga majbur qiladi? – Bu yerda oʻzingizni deyarli oila aʼzosidek his etasiz, mazkur holat esa bugungi kunda kamyob narsa.
Takror va takror savol bilan murojaat qilib, muassasani yoqtirish muayyan taom va narxga emas, ushbu joyda oʻzingizni qanday his etishingizga bogʻliq ekaniniga amin bo‘ldik . Qaysi sohada ishlashingizdan qatʼi-nazar mijozlar va ularning his-tuygʻulari siz uchun eng muhim narsa boʻlishi lozim. “Nima uchun?” savoli esa ularni yaxshiroq tushunishda yordam beradi.
2. Miyaning alfa-toʻlqinlarini ishga tushiring
“Agar yangi ishtiyoqlar paydo boʻlmasa, yangi gʻoyalar ham tugʻilmaydi” – deya takrorlardi Walt Disney kompaniyasi innovatsiyalar va ijod boʻlimining sobiq boshligʻi Dunkan Uordl (Duncan Wardle). Bu toʻgʻri fikr. Doimiy ravishda bir xil ishni bajarganda biror yangi narsa oʻylab topish imkoniyatidan mahrum boʻlasiz.
Odatiy tartibni oʻzgartirishga harakat qiling va bunda miyaning alfa-surʼatlarini ishga soling. Ana shu turdagi miya toʻlqinlari sokin holatga xosdir. Olimlar ular ijodkorlikning yuqori darajasi bilan bogʻliq ekanini isbotlashgan.
Gʻaroyib g‘oyalar hotirjam holatda boʻlganimizda paydo boʻladi: yuvinish xonasida, sayr vaqtida, meditatsiya yoki mashgʻulotlar davomida.
Ish kunida hotirjam nafas olishga ham vaqt boʻlmaydi. Buni oʻzgartirishga harakat qiling. Masalan, Googleʻda xodimlari vaqtining 20 foizini fikrlashga sarflashlari mumkin. Buning natijasida esa Gmail, AdSense va “Google Yangiliklar” paydo boʻlgan.
Alfa-toʻlqinlarni ishga tushirish mumkin boʻlgan ish sharoitlarini yarating. Masalan, jamoa aʼzolarining har kunlik yigʻilishlarini birgalikdagi jismoniy mashqlar yoki meditatsiyaga bagʻishlang. Agar bu siz uchun oʻta radikal boʻlsa, majlislarda hech boʻlmaganida musiqani yoqing. Umuman, majlislarni gʻoyalarning rasmiy taqdimoti emas, suhbat deb qabul qiling.
3.Yodingizda boʻlsin, har bir insonda ijodiy salohiyat mavjud
Rahbarlar ijod – “ijodkorlar” boʻlimining yoʻnalishi deb hisoblab, koʻpincha xatoga yoʻl qoʻyishadi. Biroq salohiyat har bir insonda mavjud. Bor-yoʻgʻi uni kashf etish uchun mos keladigan sharoit zarur.
Ofis dizaynini oʻzgartiring. Shunday muhit yaratingki, turli boʻlimlardagi odamlar kutilmaganda uchrashib, suhbat qura olishsin. Aynan shunday rejalashtirilmagan suhbatlarda koʻpincha yangi gʻoyalar tugʻiladi.
“Yaxshi” gʻoyalar tushunchasini oʻzgartiring. Biror kishining takliflari oʻta gʻalati boʻlib koʻrinsa ham ulardan voz kechmang. Odamning hozirgi gʻoyasi u qadar yaxshi boʻlmasa-da, keyingisi ajoyib boʻlishi mumkin. Agar uni darhol tanqid qilishga tushsangiz, kelasi safar u oʻz fiklari bilan oʻrtoqlashmaydi.
Fikrlash tarzini oʻzgartiring. Rahbariyat yoki ijod boʻlimi jamoadagilarning qolgan qismiga qaraganda ijodkorroq deb oʻylash yaramaydi. Kompaniyada oʻzaro yordam va koʻmak madaniyati rivojlangan boʻlsa, odamlar bir-birlarini teng deb sanashganida xodimlarning salohiyati oʻsadi.
Texnologiyalar + Ijodkorlik = Afsun
Sunʼiy idrokning rivojlanishi bilan millionlab ish oʻrinlari avtomatlashtiriladi. Biroq ijodkorlikning ahamiyati orta boshlaydi. Bu brendingiz nafaqat biror kashfiyotni amalga oshirishi, balki undan keyin ham mavjud boʻlishi uchun zarur.
Jamoangizdagi kashfiyotchilikni qoʻllab-quvvatlash va unga sarmoya kiritishning ayni vaqti. Ana shunda kelajakda birgalikda sehrli yutuqni yaratishga muvaffaq boʻlasiz. Uolt Disney aytganidek: “Loyihalashtirish va ijod qilish, dunyodagi eng gʻaroyib joyni yaratish mumkin. Biroq orzuni amalga oshirish uchun insonlar kerak”.
