Matbuot xizmatiYangiliklarO‘zbekistonda sunʼiy intellektdan foydalanish bo‘yicha etika qoidalari tasdiqlandi

O‘zbekistonda sunʼiy intellektdan foydalanish bo‘yicha etika qoidalari tasdiqlandi

Sunʼiy intellektni yaratish, joriy qilish va foydalanish bo‘yicha etika qoidalari tasdiqlandi. Bu bo‘yicha tegishli hujjat (3787-son) Adliya vazirligi tomonidan davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi.

Ushbu qoidalar sunʼiy intellektga asoslangan yechimlarni yaratish, joriy qilish va foydalanish bo‘yicha tamoyillar va talablarni, shuningdek sunʼiy intellekt ishtirokchilarining huquq va majburiyatlarini belgilaydi.

Sunʼiy intellekt ishtirokchilari texnologiya va tizimlardan foydalanishda bir qator tamoyillarga rioya qilishlari lozim. Jumladan, qonuniylik, tushunarlilik, ochiqlik va shaffoflik taʼminlanishi kerak.

Shuningdek, adolatlilik va kamsitishga yo‘l qo‘ymaslik, maʼlumotlar himoyasi hamda ishonchlilik va xavfsizlikka amal qilinishi talab etiladi. Bunda shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarini hamda atrof-tabiiy muhitni himoya qilish ustuvor hisoblanadi.

Mazkur tamoyilga ko‘ra, sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridan foydalanishda inson huquq va erkinliklari, qonuniy manfaatlari hamda shaxsiy hayot daxlsizligi taʼminlanishi lozim.

Fuqarolarning hayoti, sog‘lig‘i, shaʼni va qadr-qimmati himoya qilinishi kerak. Bunday texnologiyalar davlat va jamoat xavfsizligiga salbiy taʼsir ko‘rsatmasligi, shuningdek ijtimoiy-iqtisodiy va ekologik barqarorlikka zarar yetkazmasligi lozim.

SI texnologiya va tizimlari tomonidan qabul qilingan qarorlar yoki amalga oshirilgan harakatlar ishtirokchilar uchun tushunarli bo‘lishi kerak. Bunda ishlash mantig‘i, asosiy algoritmik mezonlar, qaror qabul qilish jarayonlari va maʼlumot manbalari ochiq va izohlanadigan bo‘lishi lozim.

Foydalanuvchilar sunʼiy intellektdan foydalanish qoidalari, undan qanday maqsadlarda foydalanish mumkin yoki taqiqlanishi haqida xabardor qilinishi kerak. Ularga sunʼiy intellektga asoslangan yechimlar yoki qarorlar har doim ham to‘g‘ri bo‘lmasligi va natijalaridan tavsiyaviy yoki maʼlumot sifatida foydalanish mumkinligi tushuntiriladi.

Hujjat bilan ayrim qarorlarni qabul qilishda faqat sunʼiy intellekt texnologiyalari asosida ishlaydigan axborot tizimlari xulosalariga tayanish mumkin emasligi belgilanmoqda. Xususan, inson huquq va erkinliklariga aloqador yuridik ahamiyatga ega qarorlar bunda mustasno emas.

Bundan tashqari, sog‘liqni saqlash sohasida, jumladan kasalliklarni tashxislash va davolash usullarini belgilash kabi qarorlarda ham faqat sunʼiy intellekt xulosalariga tayanishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlarini ishlab chiquvchi hamda joriy etuvchilar algoritmlarning shaffof va tushunarli bo‘lishini taʼminlashi kerak. Algoritmlarda ehtimoliy tarafkashlikning oldini olishi talab etiladi.

Shaxsga doir maʼlumotlar hamda foydalanilishi cheklangan maʼlumotlar himoyasi taʼminlanishi lozim. Ishlab chiquvchilar sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlarining imkoniyatlari, cheklovlari va ehtimoliy xavflari haqida ochiq maʼlumot berishi kerak.

Foydalanuvchilarni ulardan foydalanish qoidalari bilan tanishtirish, qanday maqsadlarda foydalanish mumkin yoki taqiqlanishi haqida xabardor qilish lozim. SI texnologiya va tizimlari dasturiy taʼminotining xavfsizligi taʼminlanishi kerak.

SI texnologiya va tizimlari inson nazorati ostida bo‘lishi, ular inson tomonidan qayta ko‘rib chiqilishi va yakuniy qaror inson tomonidan qabul qilinishi taʼminlanishi lozim.

Bundan tashqari, SI texnologiya va tizimlaridan qonunchilikka zid yoki shaxs, jamiyat, davlat hamda atrof-tabiiy muhitga zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan maqsadlarda foydalanmaslik talab etiladi. Shuningdek, foydalanuvchilar uchun sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridan foydalanish bo‘yicha qo‘llanma ishlab chiqilib joylashtirilishi kerak.

Bo‘limlar

So'nggi yangiliklar

1-maydan tadbirkorlarga quyosh panellari uchun 16% li kredit ajratiladi

Prezident raisligida 18-mart kuni Samarqand viloyatini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish masalalari bo‘yicha yig‘ilish o‘tkazilgani haqida xabar berilgandi. Unda aholi chorvani uyda boqib, bahor-yoz faslida dalaga olib chiqishga...

Sanoat, taʼlim, Yevropaga migratsiya: Qashqadaryo viloyati qanday rivojlantiriladi?

Prezidentning Qashqadaryo viloyatini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish bo‘yicha qarori qabul qilindi. Hujjat (PQ-96-son) Lex.uz portalida eʼlon qilindi. Hujjatga ko‘ra, 2026-yilda yalpi hududiy mahsulot hajmi 8,2% ga, sanoat ishlab...

Toshkentda Islom sivilizatsiyasi markazi ochildi

Shavkat Mirziyoyev 17-mart kuni jamoatchilik vakillari bilan birgalikda O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdi. Bu haqda prezident matbuot xizmati xabar berdi. Markaz Toshkentning Hazrati Imom majmuasi hududidagi...

52 km masofa 35 daqiqada va tirbandliklardan holi: Toshkent-Chorvoq pulli yo‘li 3 yilda quriladi

Toshkent-Chorvoq pulli avtomobil yo‘lining qurilishi yo‘lga ketadigan vaqtni ikki barobarga qisqartirish imkonini beradi. Bu haqda Transport vazirligi huzuridagi Avtomobil yo‘llari qo‘mitasining Avtoyo‘linvest agentligi direktori Asliddin...

O‘zbekistonda sutkalik elektr energiyasi iste‘moli bo‘yicha rekord yangilandi

O‘zbekistonda mart oyida elektr energiyasi iste’moli bo‘yicha yangi rekord qayd etildi, deya xabar berdi Energetika vazirligi. Xususan, 11-mart kuni mamlakat bo‘yicha sutkalik elektr energiyasi iste’moli 267...

Green Card dasturiga ariza berishda yangi qoidalar joriy etiladi

AQSH Green Card (Diversity Visa) dasturiga ariza berishda yangi qoidalar joriy etiladi. Davlat departamenti tomonidan 11-mart kuni e’lon qilingan yangi qoidaga ko‘ra, DV dasturiga ariza topshirish...