Matbuot xizmatiYangiliklarO‘zbekistonda sunʼiy intellektdan foydalanish bo‘yicha etika qoidalari tasdiqlandi

O‘zbekistonda sunʼiy intellektdan foydalanish bo‘yicha etika qoidalari tasdiqlandi

Sunʼiy intellektni yaratish, joriy qilish va foydalanish bo‘yicha etika qoidalari tasdiqlandi. Bu bo‘yicha tegishli hujjat (3787-son) Adliya vazirligi tomonidan davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi.

Ushbu qoidalar sunʼiy intellektga asoslangan yechimlarni yaratish, joriy qilish va foydalanish bo‘yicha tamoyillar va talablarni, shuningdek sunʼiy intellekt ishtirokchilarining huquq va majburiyatlarini belgilaydi.

Sunʼiy intellekt ishtirokchilari texnologiya va tizimlardan foydalanishda bir qator tamoyillarga rioya qilishlari lozim. Jumladan, qonuniylik, tushunarlilik, ochiqlik va shaffoflik taʼminlanishi kerak.

Shuningdek, adolatlilik va kamsitishga yo‘l qo‘ymaslik, maʼlumotlar himoyasi hamda ishonchlilik va xavfsizlikka amal qilinishi talab etiladi. Bunda shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarini hamda atrof-tabiiy muhitni himoya qilish ustuvor hisoblanadi.

Mazkur tamoyilga ko‘ra, sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridan foydalanishda inson huquq va erkinliklari, qonuniy manfaatlari hamda shaxsiy hayot daxlsizligi taʼminlanishi lozim.

Fuqarolarning hayoti, sog‘lig‘i, shaʼni va qadr-qimmati himoya qilinishi kerak. Bunday texnologiyalar davlat va jamoat xavfsizligiga salbiy taʼsir ko‘rsatmasligi, shuningdek ijtimoiy-iqtisodiy va ekologik barqarorlikka zarar yetkazmasligi lozim.

SI texnologiya va tizimlari tomonidan qabul qilingan qarorlar yoki amalga oshirilgan harakatlar ishtirokchilar uchun tushunarli bo‘lishi kerak. Bunda ishlash mantig‘i, asosiy algoritmik mezonlar, qaror qabul qilish jarayonlari va maʼlumot manbalari ochiq va izohlanadigan bo‘lishi lozim.

Foydalanuvchilar sunʼiy intellektdan foydalanish qoidalari, undan qanday maqsadlarda foydalanish mumkin yoki taqiqlanishi haqida xabardor qilinishi kerak. Ularga sunʼiy intellektga asoslangan yechimlar yoki qarorlar har doim ham to‘g‘ri bo‘lmasligi va natijalaridan tavsiyaviy yoki maʼlumot sifatida foydalanish mumkinligi tushuntiriladi.

Hujjat bilan ayrim qarorlarni qabul qilishda faqat sunʼiy intellekt texnologiyalari asosida ishlaydigan axborot tizimlari xulosalariga tayanish mumkin emasligi belgilanmoqda. Xususan, inson huquq va erkinliklariga aloqador yuridik ahamiyatga ega qarorlar bunda mustasno emas.

Bundan tashqari, sog‘liqni saqlash sohasida, jumladan kasalliklarni tashxislash va davolash usullarini belgilash kabi qarorlarda ham faqat sunʼiy intellekt xulosalariga tayanishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlarini ishlab chiquvchi hamda joriy etuvchilar algoritmlarning shaffof va tushunarli bo‘lishini taʼminlashi kerak. Algoritmlarda ehtimoliy tarafkashlikning oldini olishi talab etiladi.

Shaxsga doir maʼlumotlar hamda foydalanilishi cheklangan maʼlumotlar himoyasi taʼminlanishi lozim. Ishlab chiquvchilar sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlarining imkoniyatlari, cheklovlari va ehtimoliy xavflari haqida ochiq maʼlumot berishi kerak.

Foydalanuvchilarni ulardan foydalanish qoidalari bilan tanishtirish, qanday maqsadlarda foydalanish mumkin yoki taqiqlanishi haqida xabardor qilish lozim. SI texnologiya va tizimlari dasturiy taʼminotining xavfsizligi taʼminlanishi kerak.

SI texnologiya va tizimlari inson nazorati ostida bo‘lishi, ular inson tomonidan qayta ko‘rib chiqilishi va yakuniy qaror inson tomonidan qabul qilinishi taʼminlanishi lozim.

Bundan tashqari, SI texnologiya va tizimlaridan qonunchilikka zid yoki shaxs, jamiyat, davlat hamda atrof-tabiiy muhitga zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan maqsadlarda foydalanmaslik talab etiladi. Shuningdek, foydalanuvchilar uchun sunʼiy intellekt texnologiya va tizimlaridan foydalanish bo‘yicha qo‘llanma ishlab chiqilib joylashtirilishi kerak.

Bo‘limlar

So'nggi yangiliklar

Pedagoglarning farzandlari uchun kontrakt to‘loviga 30% chegirma beriladi

17-sentabrdagi hukumat qarori bilan pedagoglarning davlat OTMlarida tahsil olayotgan farzandlari uchun to‘lov-kontrakt summasiga chegirma berish tartibi tasdiqlandi. 2026/2027-o‘quv yilidan boshlab davlat OTMlarining kunduzgi bakalavriatida o‘qiyotgan...

O‘zbekistonda kambag‘allik darajasi 5,8% dan 3,9% gacha kamaydi

Joriy yilning sakkiz oyi yakunlariga ko‘ra, O‘zbekistonda kambag‘allik darajasi 5,8% dan 3,9% gacha kamaydi. Bu haqda Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligi matbuot xizmati ma’lum qildi. 2026-yil uchun...

Hamshiralar va tibbiyot og‘alari hamda oilaviy shifokorlarga yangi ustamalar belgilandi

O‘zbekistonda o‘rta tibbiyot xodimlarining kasbiy maqomi va malakasini oshirishga qaratilgan yangi tartiblar joriy etiladi. Bu haqda Adliya vazirligining Huquqiy axborot Telegram-kanali xabar berdi. 2027/2028-o‘quv yilidan tibbiyot va...

Amir Temur xiyoboni yaqinida $400 mlnga biznes majmuasi qurilishi rejalashtirilmoqda

Saida Mirziyoyeva Toshkentda amalga oshirilishi rejalashtirilayotgan yirik arxitektura loyihalari tashabbuskorlari bilan uchrashuv o‘tkazgani haqida yozgandi. Unda ixtisoslashgan studiyalar va oliy ta’lim muassasalari mutaxassislari, shuningdek, mustaqil ekspertlar...

“Birorta g‘o‘daygan boyvachcha paydo bo‘lsa — kechirmayman. Davlat bo‘lishi kerak” — Mirziyoyev

Avvalroq prezident raisligida Toshkentni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, investitsiya va bandlikni oshirish hamda mahallalarda infratuzilmani yaxshilash masalalari bo‘yicha videoselektor yig‘ilishi o‘tkazilgani haqida xabar berilgandi. Prezident o‘z nutqida mamlakatda...

Talabalar shaharchasida xavfsiz muhit va raqamli boshqaruv tizimi yoʻlga qoʻyildi

Prezident Shavkat Mirziyoyev Olmazor tumanidagi “Yoshlik” talabalar shaharchasi hokimligida tashkil etilgan vaziyatlar markazi faoliyati bilan tanishdi. Yurt taraqqiyoti va uning kelajagi ilm-fanga intiluvchan, bilimli va...