Matbuot xizmatiYangiliklar2023-yilda O‘zbekistonning tashqi savdo hajmi birinchi marotaba $60 mlrddan oshdi

2023-yilda O‘zbekistonning tashqi savdo hajmi birinchi marotaba $60 mlrddan oshdi

2023-yil yakuni bo‘yicha O‘zbekiston tashqi savdosi hajmi 23,9%ga o‘sib, $62,56 mlrdni tashkil etdi. Bu haqda Statistika agentligi hisobotida keltirilgan.

Eksport 23,8% o‘sish bilan $24,42 mlrdni tashkil etdi, import biroz tezroq o‘sib (+24%), sezilarli darajada yuqori bo‘lib qoldi — $38,14 mlrd. Saldo o‘tgan yilga nisbatan $2,68 mlrdga o‘sib, $13,71 mlrd bo‘ldi.

Dekabr oyida xorijga oltin savdosi to‘xtadi. O‘tgan yili qimmatbaho metallar eksportidan tushgan daromad $8,15 mlrdga yetdi, bu 2022-yildagi ko‘rsatkichdan deyarli ikki barobarga ko‘p.

Xitoy O‘zbekistonning asosiy savdo sherigi mavqeini egallab turibdi — 12 oy davomida o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi $13,72 mlrdni (umumiy ko‘rsatkichning 21,9%ini) tashkil etdi. Barcha importning to‘rtdan bir qismidan ko‘prog‘i yoki $11,26 mlrdi Xitoy hissasiga to‘g‘ri keladi.

Ikkinchi o‘rinda 9,88 mlrd (15,8%) bilan Rossiya joylashgan bo‘lib, o‘tgan yili $3,3 mlrd bilan mamlakatning asosiy eksport bozori sifatidagi mavqeini saqlab qoldi. Shuningdek, yetakchi beshlikka Qozog‘iston ($4,39 mlrd), Turkiya ($3,09 mlrd) va Janubiy Koreya ($2,34 mlrd) kirdi.

Eksport

Oltinni hisobga olmaganda, ishlab chiqarilgan mahsulotlar yetakchi tovar eksporti bo‘lib qolmoqda — ularning ulushi 4,05 mlrdni tashkil etdi, shu bilan birga, bunda tushum 7,4%dan ko‘proqqa kamaydi.

Yarimdan sal ko‘pi to‘qimachilik va gazlamalar ($2,05 mlrd, -7,6%), uchdan bir qismi rangli metallar ($1,38 mlrd, -9,9%) hissasiga to‘g‘ri keldi. Po‘lat va cho‘yan eksportidan tushgan daromad 11,3%ga ($185,9 mln), metall buyumlar esa 11,9%ga ($130,2 mln) o‘sdi.

Oziq-ovqat mahsulotlari $1,77 mlrd (+9%) daromad keltirdi, ularning asosiy qismini meva-sabzavot ($1,19 mlrd, +4,3%) va don mahsulotlari ($478,8 mln, +34,4%) tashkil etdi. Go‘sht mahsulotlari eksporti qariyb uch barobarga ($3,4 mln) oshdi.

Mashinasozlik mahsulotlarini yetkazib berish $1,3 mlrdga yetdi (+34%). Elektr texnikasi va elektronika eksporti $118 mlnga (2,2 baravar), boshqa transport vositalari eksporti $100,1 mlnga (8,5 baravar) oshdi.

Shuningdek, avtomobillar va ularning butlovchi qismlari ($493,8 mln, +38,5%), shuningdek, maxsus transport vositalari ($77,6 mln, +44,8%) eksportida sezilarli o‘sish kuzatildi.

Kimyoviy mahsulotlar eksporti $1,31 mlrdni tashkil etdi. O‘g‘itlarning 18%ga ($336,3 mln) kamayishi noorganik moddalar toifasidagi o‘sishni deyarli chorak ($497,6 mln)ga qopladi.

Iste’mol tovarlari va boshqa tovarlar sohasida eksport $1,19 mlrdni (+8,1%) tashkil etdi. Kiyim-kechak yetkazib berish $996,2 mlngacha oshdi, poyabzal ($32,9 mln) va mebel ($15,1 mln) eksporti pasaydi.

Aksariyat tovar turlarida pasayish kuzatildi. Masalan, gaz ($529,9 mln) va elektr energiyasi ($76,6 mln) eksportidan tushgan daromad deyarli ikki barobarga kamaygan. Biroq, neft va neft mahsulotlarini yetkazib berish ikki barobarga oshib, $333 mlnga yetdi.

Import

Tovarlar importi tarkibida mashinasozlik mahsulotlari $14,93 mlrd (+54%) bilan oldinda turibdi. Avtotransport vositalari importiga $4,48 mlrd (+74,4%), jumladan, butlovchi qismlarga $148,3 mln sarflangan. Yana $2,84 mlrd maxsus sanoat mashinalariga, $2,11 mlrd sanoat uchun maxsus bo‘lmagan mashina va uskunalarga sarflandi.

Elektr jihozlarini yetkazib berish $1,89 mlrdni (+91,4%), elektronika esa $871 mlnni (+50,2%) tashkil etdi. O‘zbekiston ham samolyotlar sotib olishga $939,5 mln sarfladi (o‘sish 2,6 barobar).

Ishlab chiqarilgan mahsulotlarni xarid qilish $6,32 mlrdga (+10%) tushdi. Cho‘yan va po‘lat yetkazib berish o‘tgan yilga yaqin ($2,55 mlrd) saqlanib qoldi, shu bilan birga mato importi deyarli chorak ($675,4 mln)ga oshdi.

Uchinchi o‘rinda $4,86 mlrd bilan kimyo mahsulotlari, o‘g‘itlar importi ikki baravarga oshib, $167,2 mln, farmatsevtika mahsulotlarini yetkazib berish esa $1,6 mlrddan oshdi.

Oziq-ovqat importi $3,49 mlrdni (+3%) tashkil etdi, ularning uchdan bir qismi don mahsulotlariga to‘g‘ri keldi. Shakar va qandolat mahsulotlari $558,2 mln (-2,3%), qahva, choy, kakao va ziravorlar uchun $385,3 mln (+23%) yo‘naltirildi.

Bundan tashqari, O‘zbekiston yoqilg‘i-moylash materiallari importini oshirdi. Bunga jami $2,63 mlrd (+46,7) sarflangan bo‘lsa, shundan neft va neft mahsulotlari $1,61 mlrd (+27%)ni tashkil etgan. Gaz xarajatlari ikki barobardan ko‘proqqa oshgan — $694,9 mln, yana $204,4 mln ko‘mirga ketgan (+67,8%).

Bo‘limlar

So'nggi yangiliklar

1-iyuldan Markaziy bank fuqarolarga ipoteka va avtokreditlar berish talablarini kuchaytirmoqda

Qarz oluvchilarning kredit tavakkalchiliklarini baholashda qo‘shimcha ko‘rsatkich hisobga olinadi.1-iyuldan Markaziy bank fuqarolarga ipoteka va avtokreditlar berish talablarini kuchaytirmoqda. Regulyator raisi Mamarizo Nurmuratovning tegishli qarori 28-fevral...

1-oktabrdan xavflilik darajasi yuqori mahsulotlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish joriy etiladi

Yil yakunigacha shaffoflik va korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha Texnik tartibga solish axborot tizimi ishga tushiriladi. 27-fevral kuni texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi davlat boshqaruvini takomillashtirishga qaratilgan...

BMT O‘zbekiston tashabbusi bilan 2027 yilni «Xalqaro barqaror va yashovchan turizm yili» deb e’lon qiladi

O‘zbekiston tomonidan ilgari surilgan ushbu rezolyutsiyaga 80 dan ortiq a’zo mamlakat ham mualliflik qildi. 26 fevral kuni Nyu-Yorkda BMT Bosh Assambleyasi tomonidan «2027 yil -...

Bojxona kodeksiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi

Prezident tomonidan imzolangan qonun bilan Bojxona kodeksiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi. O‘zgartirish va qo‘shimchalarga ko‘ra, tovarlarni olib kirishda bojxona qiymatini aniqlashga doir normalar xalqaro standartlarga muvofiqlashtirildi,...

O‘zbekiston qonunchiligida 1-martdan nimalar o‘zgaradi?

O‘zbekiston qonunchiligida 1-martdan boshlab bir qator o‘zgarishlar joriy etiladi.Oziq-ovqat mahsulotlarini eksport qiluvchilarni moliyalashtirishOziq-ovqat mahsulotlarini eksport qiluvchilarga eksportdan oldingi va eksport savdo operatsiyalarini moliyalashtirish uchun 2...

O‘zbekistonliklar mart oyida necha kun dam olishi ma’lum bo‘ldi.

O‘zbekistonliklar mart oyida necha kun dam olishi ma'lum bo‘ldiNavro‘z bayramida o‘zbekistonliklar ketma-ket 4 kun, 8 mart kuni esa besh kunlik ish haftasi ishchilari 3...