Matbuot xizmatiYangiliklarO‘zbekistonda elektron pul nima va undan qanday foydalanish mumkin?

O‘zbekistonda elektron pul nima va undan qanday foydalanish mumkin?

2020-yilning iyunida O‘zbekistonda birinchi elektron pullar tizimi ro‘yxatdan o‘tdi. Hozirda ularning soni 10 taga yetgan:

  • Oson
  • E-card
  • Click
  • Wooppay
  • “alif.mobi”
  • Interpay
  • A-pay
  • QIWI Uzbekistan
  • 1HLSW
  • Globalpay

Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, dastavval elektron pul tizimlarida 266 ming nafar foydalanuvchi bo‘lgan bo‘lsa, 2021-yilga kelib bu ko‘rsatkich 5,7 milliondan oshib ketdi.

Bu nima o‘zi?

Elektron pullar — elektron shakldagi naqd puldir. Ular hamyonlarda saqlanadi. Pul qiymati onlayn shaklda bo‘ladi va milliy valyutaga bog‘lanadi. 

Onlayn bank tizimlari elektron pullar bilan operatsiyalarni osonlashtiradi va pulga oson, doimiy kirish imkonini beradi.

Elektron pullar texnologik yechimlarga asoslangan holda to‘lovlarni tezkor va qulay usulda amalga oshirish imkonini beradi.

Umuman olganda, bu turdagi pullar naqd pulga elektron muqobildir. 

O‘zbekistonning “To‘lovlar va to‘lov tizimlari to‘g‘risida”gi qonunining qabul qilinishi elektron pullar muomalasini, jumladan, ularni chiqarish, foydalanish va qoplash bo‘yicha amalga oshiriladigan faoliyatning huquqiy asosini yaratib berdi.

Ushbu qonun asosida “O‘zbekiston Respublikasi hududida elektron pullarni chiqarilishi va muomalada bo‘lishi qoidalari” ishlab chiqilib, Adliya vazirligida 2020-yil 29-aprelda davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi.

Mazkur hujjat jahon tajribasiga tayangan holda, elektron pullar tizimi faoliyatini tashkil etish, ularning muomalasini boshqarish hamda tizimda xavfsizlikni ta’minlash maqsadida ishlab chiqilgan.

Unda elektron pullar tizimiga oid asosiy tushunchalar va sohaga oid boshqa terminlarga batafsil tushuntirishlar berilgan.

Elektron puldan qanday foydalansa bo‘ladi?

Elektron pul kartalarda, qurilmalarda yoki serverda saqlanishi mumkin. U alohida valyuta emas va banklar tomonidan nazorat qilinadi. 

Bu turdagi pullar rivojlangan mamlakatlarda keng qo‘llaniladi va rivojlanayotgan mamlakatlarda tobora ko‘proq foydalanilmoqda.

Dastavval elektron pul egasi identifikatsiyadan o‘tgandan keyin ulardan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘ladi. 

Bunda bitta operatsiyaning eng ko‘p summasi bazaviy hisoblash miqdorIning (BHM) 100 baravariga teng bo‘lgan summadan oshmasligi kerak.

Identifikatsiyadan o‘tmagan mijozga ham elektron puldan foydalanish imkoniyati berilgan. Biroq bunda bitta operatsiyaning eng ko‘p miqdori BHMning 1 baravaridan oshmasligi kerak.

Elektron pulning asosiy afzalliklaridan biri bu — bankga borib bank hisobvaraqasini ochmasdan turib to‘lovni amalga oshirish imkoniyatining mavjudligi. Bundan tashqari pul mablag‘laridan tezkor ravishda foydalanish mumkin.

Shuningdek, to‘lovlarni elektron pullar yordamida amalga oshirayotgan paytda vositachilik haqining boshqa to‘lov vositalariga nisbatan arzondir. 

Elektron pullardan foydalanib mobil operatorlar uchun, kommunal, davlat xizmatlari va boshqa to‘lovlarni amalga oshirish mumkin.

Bundan tashqari bu turdagi pullar orqali xorijiy valyutada emissiya qilingan elektron pulni ayirboshlash imkoniyati mavjud.

Bo‘limlar

So'nggi yangiliklar

O‘zbekistonliklar Polsha dalalariga mavsumiy ishchi sifatida jalb qilinishi mumkin

Polshada mavsumiy ishchilar etishmasligi sababli rezavor va mevalar dalalarda ыolib ketyapti. Vaziyat har hafta yomonlashishi mumkin. Bu haqda Polsha meva ishlab chiqaruvchilar uyushmasi prezidenti,...

Samarqandda yoshlar festivali tadbirlari boshlandi

Yoshlar oyligi munosabati bilan Samarqand viloyati tuman va shaharlarida qariyb bir oydan buyon “Yangi O‘zbekiston yoshlari, birlashaylik!” shiori ostida o‘tkazilayotgan yoshlar festivalining asosiy tadbirlari...

Abituriyentlarni qiziqtirgan savollarga javob… (+video)

Ma’lumki, 20-iyundan 2022/2023-o‘quv yili uchun oliy ta’lim muassasalarining bakalavriat ta’lim yo‘nalishlariga abituriyentlarni onlayn ro‘yxatga olish boshlandi. Davlat test markazi xodimlari bilan “Abituriyentlar uchun bu yilgi...

Ozarbayjon Prezidentining tashrifi yakunlandi

Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyevning mamlakatimizga davlat tashrifi yakunlandi. Prezidentlarning muloqoti juda samarali bo‘ldi. Ikki mamlakat o‘rtasidagi strategik sheriklikni chuqurlashtirish va har tomonlama hamkorlikni kengaytirish...

“Garri Potter” kitobining kamyob nashri $250 mingga auksionga qoʻyildi

“Garri Potter va falsafa toshi” kitobining adiba Joan Rouling dastxati tushirilgan ilk nashri kimoshdi savdosiga qoʻyildi. Lotning dastlabki narxi $250 000 ga baholangan. Ushbu kitob 1997-yilda 500 ta nusxada...

Uorren Baffet bilan birga tamaddi qilish imkoniyati $19 millionga sotildi

Taniqli sarmoyador va milliarder Uorren Baffet bilan birgalikda taom tanovul qilish imkoniyati 19 million AQSh dollari evaziga sotildi. Milliarder ushbu imkoniyatga ega boʻlgan odam bilan tamaddi vaqtida...